Mardin’de Kadim Bir Bahar Bayramı: Hassit Merene (Yılanların Uyanışı)
Öz
Dünden bugüne Anadolu’da çeşitli ihtiyaçlara cevap veren pek çok mevsim bayramı
gerçekleştirilmiştir. Tarım toplumundan uzaklaşılması sonucu önce sanayi,
daha sonra dijital topluma evrilme süreci içinde bu bayramların bir kısmı unutulmuş,
bir kısmı da unutulmaya yüz tutmuştur. Kültür tarihi içerisinde yer alan
temelinde dayanışma ve yardımlaşmanın olduğu bu etkinlikler, toplumu birbirine
yaklaştırmanın, barış ve huzur içinde yaşamanın da örneklerini oluşturdukları için
önemlidir. Kadim mevsim bayramlarından biri olan ve bir süre çeşitli sebeplerle
gerçekleştirilemeyen bir mevsim bayramı da -birçok medeniyete kucak açmış,
çeşitli din, dil, ırka ev sahipliği yapmış Mardin’de tekrar kutlanmaya başlanan
Hassit Merene’dir. Hassit Merene, Farsça merene ve Arapça hassit sözcüklerinden
oluşmuştur ve yılanların uyanışı anlamına gelmektedir. Mitik ve kültürel derinliği
olan bu şenlik eskiden bir hafta boyunca sürmekte, her gün farklı adlarla anılmak
taydı. Günlük işlerin yapılmadığı bu şenlik haftasında çeşitli halk uygulamaları ve
pratikler, eğlenceler gerçekleştirilmekteydi. Yeniden yaşatılmaya çalışılan bu şenlik
günümüzde iki gün olarak uygulanmaktadır. Mardin halkının birlikte gerçekleştirdikleri
barış, huzur ve bereketin sembolü bu şenliğin yaşatılması için anlamının
ve kültürel arka planının bilinmesi önemlidir. Bu araştırmada Hassit Merene tüm
yönleriyle tanıtılmaya çalışılmış ve şenliğin kültürel arka planına değinilmiştir.
Anahtar Kelimeler
An Ancient Spring Festival in Mardin: Hassit Merene (Awakening of the Snakes)
Öz
Throughout human history, changes in nature and natural events have directly
affected people. Although at first helplessness and ignorance in the face of the
power of nature led to the need to worship the elements in nature, human beings,
who began to understand nature over time, made sense of the events and changes in
nature in their own way and looked for ways to benefit from it. He developed various
ceremonies and rituals based on day-night change and seasonal transformations in
accordance with nature’s calendar and discovered ways to live in peace with nature.
It is possible to see traces of mythical elements based on the oldest belief systems in
the basis of most of these. One of these is a seasonal festival called Hassit Merene
(Awakening of the Snakes) - covering the first week of April - which has been held
in Mardin for centuries. Merene is a word formed by combining the Persian word
mâr (snake) and the suffix -ân (plural suffix) - although its original name is mârân, it
is pronounced as merene in the local dialect - and means snakes. Hassit means woke
up in the language. This festival, which is a reference to the snakes waking up from
hibernation as the ground warms up in April, is a spring festival whose first day is
celebrated in Mardin Castle. The festival is held for a week, with different names for
each day and various folk practices and practices performed on these days. The snake
has been a mythical and religious symbolic element with various meanings in many
cultures since archaic times. The snake, which carries both poison and antidote, was
also seen as a god, the source of magic, knowledge and immortality, in some ancient
cultures. In myths, the snake, which is sometimes described as a dangerous entity
that needs to be fought, and sometimes as a protector such as guarding the treasure,
has become the symbol of fertility and rebirth as a being that lives underground and
on earth. Hassit Merene/Awakening of the Snakes festivals also herald the arrival of
spring in the region. It involves people who are confined to their homes under harsh
winter conditions to go out with spring, have fun together in peace for a week, and
celebrate the arrival of spring with various practices and practices.
Anahtar Kelimeler
Araştırma ve yayın etiği beyanı: Bu makale 15-16 Mayıs 2024 tarihleri arasında Mardin’de düzenlenen Uluslararası Mitoloji Kongresi’nde sözlü bildiri olarak sunulmuştur. “Hassit Merene -Yılanların
Uyanışı-” başlığıyla özet metni Kongre Bildiri Özet Kitabında yer almıştır. Ancak genişletilen ve tamamlanan bu makalenin tam metni hiçbir kitap, dergi ya da akademik mecrada yayımlanmamıştır.
Yazarların katkı düzeyleri: Makale tek yazarlıdır.
Etik komite onayı: Çalışmada etik kurul iznine gerek yoktur.
Finansal destek: Çalışmada finansal destek alınmamıştır.
Çıkar çatışması: Çalışmada potansiyel çıkar çatışması bulunmamaktadır.
