DOĞU KARADENİZ HAYVANCILARI VE ÇOBANLARI ARASINDA GELENEKSEL MESLEK HUKUKUNUN TEMSİLLERİ
Öz
Yazılı hukuk düzenlemelerinin henüz gelişmediği veya mevcut düzenlemelerin halk
hayatının çeşitli alanlarında ihtiyacı karşılayamadığı durumlarda, topluluk tarafından sözlü ve
geleneksel karakterde geliştirilen hukuk kuralları işlerlik kazanmıştır. Halk gruplarının her biri
bir ölçüde bir çeşit halk hukukuna sahiptir. Doğaları gereği çoğu zaman değişime dirençli olan
geleneksel hukuk kuralları, başlangıçta karmaşık koşulları karşılamak üzere ortaya çıkarlar.
Mevcut koşullar devam ettiği sürece işlerliklerini koruyan kurallar, koşulların değişmesi halinde
değişime uğrarlar. Geleneksel nitelikler taşıyan meslek organizasyonlarında halk hukukunun
temsilinde sosyal hukukun genel ilkelerine, icra edilen mesleğin doğasından kaynaklanan özel
hükümler de eklenmektedir. Bu bağlamda çobanlık gibi uygulama ve üretime dayalı dinamik
mesleklerde, meslekî süreçlerin çeşitlilikleri ile uyumlu olarak uygulanan süreçler içinde ortaya
çıkan ve takip edilebilen özel kurallar da geliştirilebilmektedir. Katılımcıları aynı amaçlar etrafında
birleştirmenin ve harekete geçirmenin yanında üretimin sürekliliğini sağlamayı amaçlayan her bir
geleneksel kural, mesleğin zamanla bütün bir kurallar sistemine sahip olmasını sağlamaktadır.
Bu çalışmada, Doğu Karadeniz bölgesinde hayvancılığa dayalı bir ekonomik modelle
geçimlik ihtiyaçlarını karşılayan toplulukların ve bu topluluklar içinde çoban vasfıyla yer alan
temsilcilerin meslek ekseninde geliştirdikleri veya uygulamaya devam ettikleri enformel hukuk
kuralları değerlendirilmeye çalışılacaktır. Alan araştırmaları ile tespit edilen geleneksel hükümlerin
meslekî uygulama alanları ve işlevleri çok yönlü olarak değerlendirilecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Dundes - Renteln, Alison ve Dundes, Alan. (1995). Folk Law - Essays in the Theory and Practice of Lex Non Scripta: Volume-I. Madison-Wisconsin: The University of Wisconsin Press.
- Eliade, Mircea. (1991). Kutsal ve Dindışı. (Çev.: Mehmet Ali Kılıçbay). Ankara: Gece Yayınları. Gennep, Arnold Van. (1992. The Rites of Passage. (Translate: Monika B. Vizedom and Gabrielle L. Caffee). Chicago: University of Chicago Press.
- Haberal, Hikmet. (2015). Turizmde Kültürel Miras Rize. Ankara: Kalkan Matbaacılık.
- Hogg, Michael A. ve Vaughan, Graham M. (2011). Sosyal Psikoloji. (Çev.: İbrahim Yıldız ve Aydın Gelenez). İstanbul: Ütopya Yayınları.
- Honko, Lauri. (2006). “Ritüellerin Oluşum Süreci”. (Çev.: Ruhi Ersoy). Millî Folklor, 9 (69), s. 129- 140.
- Keçe-Türker, Seher. (2012). “Çoban ve Konuk Ağırlaması”. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 14 (23), 83-88.
- Malinowski, Bronislaw. (1998). İlkel Toplum. (Çev.: Hüseyin Portakal). Ankara: Öteki Yayınevi.
- McCarl, Robert S. (1996b). “Occupational Folklore”. Folk Groups And Genres: An Introduction, (Ed. Eliot Oring). Utah: Utah State University Press, s. 71-91.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sanat ve Edebiyat
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
1 Şubat 2018
Gönderilme Tarihi
20 Eylül 2017
Kabul Tarihi
19 Aralık 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 24 Sayı: 93