Orhan Pamuk’un Yeni Hayat Romanına Psikanalitik Bir Yaklaşım
Öz
Yabancılaştırma etkisinin önemli rol oynadığı Orhan Pamuk’un Yeni Hayat romanında,
anlatıcı karakter Osman’ın, kurmacaya dönüştürülmek suretiyle anlam
atfedilebilen hayatı söz konusu olmaktadır. Roman boyunca tekrar eden yolculuk
döngüsü; anlatıcı karakterin bilinç dışında cereyan eden kısır yolculuklardan meydana
gelmektedir. Söz konusu döngü; köksüzlüğün, özgürleşme arzusunun, özne
olma isteğinin emarelerini taşımaktadır. Bu yolculuklar sırasında, bir kurtuluş yolu
olarak sürekli beliren melek tasviri, masumiyetle ve çocuklukla ilişkilendirilen
bir öteki tahayyülü üzerinden varoluşsal anlamını bulma ve tam olma arzularının
emarelerini taşımaktadır. Bu melek imgesi, yitik cennete ve anneye dönüş arzusu
ile suçtan ve günahtan arınma isteklerine işaret etmektedir. Nihayetinde bu kısır
döngü; anlatıcı karakterin kendini gerçekleştirme, kendini tanıma, kendini görme
ve bulma yolculuğudur. Bu yolculuklar sonrasında, Osman benlik kurulumunu
tamamlayıp bir ‘özne’ haline gelmektedir. Bu çalışmada, Sigmund Freud’un ve
Jacques Lacan’ın anksiyete, id-ego-süperego, yaratıcı yazarlar ve gündüz düşleri,
psikonevrozlar kuramı ve ayna evresi üzerine psikanalitik bakış açılarının yardımıyla,
yabancılaştırma estetiğinin önemli rol oynadığı Orhan Pamuk’un Yeni Hayat
romanı üzerine psikanalitik bir yaklaşım sorgulanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Brooks, P. (1977). Freud’s masterplot. Yale French Studies. (55/56), 280-300.
- Ecevit, Y. (2004). Orhan Pamuk’u okumak: Kafası karışmış okur ve modern roman. İstanbul: İletişim.
- Ecevit, Y. (2001). Türk romanında postmodernist açılımlar. İstanbul: İletişim.
- Figueira, S. A. (2018). On Freud’s “Creative writers and day-dreaming.” Routledge.
- Freud, S. (1955). Beyond the pleasure principle (1920). The standard edition of the complete psychological works of Sigmund Freud, ed. James Strachey. London: Hogarth.
- Freud, S. (1996). Düşlerin yorumu II. Çev. Emre Kapkın. İstanbul: Payel.
- Lacan, J. (2014). The mirror stage as formative of the function of the i as revealed in psychoanalytic experience (1949). Reading French psychoanalysis (pp. 119-126). Routledge.
- Orr, M. (2003). Intertextuality. Intertextuality debates and contexts. USA: Wiley.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sanat ve Edebiyat
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
3 Mayıs 2019
Gönderilme Tarihi
11 Eylül 2018
Kabul Tarihi
6 Şubat 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 25 Sayı: 98