AVRUPA BİRLİĞİ (AB)’NE ÜYELİK SÜRECİNDE

Hakan Özdemir; Ahmet Çiftlikçi

doi:10.18069/fusbed.51603

AVRUPA BİRLİĞİ (AB)’NE ÜYELİK SÜRECİNDE

Abstract

Bu çalışmada Türkiye’de AB’ye üyelik sürecinde Helsinki Zirvesi’nden günümüze kadar iç hukukta yapılan düzenlemelerin, hukuk devletine etkilerinin ortaya konması amaçlanmıştır. Bu amaçla sürdürülen çalışmada, öncelikle Türkiye-AB ilişkileri ve hukuk devleti hakkında bilgiler verilmiştir. Daha sonra da Helsinki Zirvesi’nden günümüze kadar Türkiye’de iç hukukta yapılan düzenlemeler, AB’ye üyelik süreci üzerinden ele alınarak çalışma sonlandırılmıştır. Çalışmanın sonunda, Türkiye’de AB’ye üyelik sürecinde Helsinki Zirvesi’nden günümüze kadar iç hukukta yapılan düzenlemelerle hukuk devletinin birçok gereği sağlanarak ya da geliştirilerek hukuk devletinde büyük bir dönüşüm yaşandığı tespit edilmiştir. Ayrıca bu süreçte demokrasi, sivilleşme ve insan hakları konusunda Avrupa standartlarına yaklaşan Türkiye’nin, daha uygar ve yaşanabilir bir ülkeye dönüştüğü sonucuna erişilmiştir.

Keywords

Avrupa Birliği, Hukuk Devleti, İç Hukuk, Türkiye

References

AKŞEMSETTİNOĞLU, Gökhan (2011), “Avrupa Bütünleşme Projesinin ve Genişleme Sürecinin Değişen Dinamikleri”, Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi, Cilt: 10, Sayı: 1, s. 1-18.
AKYEL, Recai (2011), “2012 Yılı Bütçe Sunuş Konuşması”, www.sayistay.gov.tr/haber-duyuru/haber/ sayistaybutce.docx, (16.05.2014).
Sayılı Temel Hak ve Hürriyetlerin Geliştirilmesi Amacıyla Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, (13.03.2014 Tarih, 28940 Sayılı T.C. Resmi Gazete).
ALTINTAŞ, Ömer Faruk (2008), “Avrupa Birliği’ne Aday Ülke Olarak Türkiye’de AB Uyum Yasalarının İç Hukuka Etki ve Katkısı”, http://www.abgm.adalet.gov.tr/ekutuphane/AB%20uyum%20 yasalar%C4%B1n%C4%B1n%20i%C3%A7%20hukuka%20etkisi%20ve%20katk%C4%B1s%C4%B1.pdf, Erişim Tarihi: 06.03.2014.
ATAY, Ender Ethem (2013), “Yargı Bağımsızlığı ve Tarafsızlığı İlkesi Işığında Danıştay”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 17, Sayı: 1-2, s. 1129-1154.
Avrupa Birliği Bakanlığı (2012a), “Türk Yerel Medyası AB Yolunda Siyasi Reformlar–I”, http://www. turkyerelmedyasiabyolunda.org/dosyalar/2013_rehber_04.pdf, (11.05.2014).
Avrupa Birliği Bakanlığı (2012b), “Türk Yerel Medyası AB Yolunda Siyasi Reformlar–I”, http://www. turkyerelmedyasiabyolunda.org/dosyalar/2013_rehber_05.pdf, (11.05.2014).
BAKAN, Selahaddin (2005), “21. Asrın Eşiğinde Türkiye Avrupa Birliği İlişkileri”, Adnan Küçük, Selahaddin Bakan, Ahmet Karadağ (Ed.), 21. Yüzyılın Eşiğinde Türkiye’de Siyasal Hayat II. Cilt, Bursa: Aktüel Yayınları, s. 1121-1141.

BALKIR, Canan (2013), “Türkiye-Avrupa Birliği Gümrük Birliği: İçerik ve Uygulama”, Rıdvan Karluk ve Betül Yüce Dural (Ed.), Avrupa Birliği ve Türkiye İlişkileri, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayını, s. 26-51.
BALTACI, Cemal, Erdal, EKE, Mücahit AVCI (2012), “Türkiye-Avrupa Birliği İlişkilerinin Türk Anayasal Demokrasisi Üzerine Etkisi”, C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 13, Sayı: 2, s. 133-149.
Başbakanlık Avrupa Birliği Genel Sekreterliği (2007a), Avrupa Birliği Uyum Yasaları Paketleri, Ankara: M&B Tanıtım Hizmetleri.
Başbakanlık Avrupa Birliği Genel Sekreterliği (2007b), Türkiye’de Siyasi Reform Uyum Paketleri ve Güncel Gelişmeler, Ankara: M&B Tanıtım Hizmetleri.
Başbakanlık Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Siyasi İşler Başkanlığı (2010), “Avrupa Birliği Uyum Süreci Perspektifinden Anayasa Değişiklik Paketi”, http://www.abgs.gov.tr/files/Bas%C4%B1nMusavirlik/ anayasadegisiklikpaketi_abperspektifi.pdf, (26.05.2014).
Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun, (22.05.2004 Tarih, 25469 Sayılı T.C. Resmi Gazete).
Sayılı Birleşmiş Milletler Yolsuzlukla Mücadele Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun, (23 Mayıs 2006 Tarih, 26177 Sayılı T.C. Resmi Gazete).
Sayılı İnsan Hakları ve Ana Hürriyetlerini Korumaya Dair Sözleşmenin Oluşturduğu Denetim Mekanizmasının Değiştirilmesine İlişkin 14 Nolu Protokolun Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun, (6 Haziran 2006 Tarih, 26190 Sayılı T.C. Resmi Gazete).
Sayılı İskân Kanunu, (26.09.2006 Tarih, 26301 Sayılı T.C. Resmi Gazete).
Sayılı Avrupa Sosyal Şartına Değişiklik Getiren Protokolün Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun, (3 Ekim 2006 Tarih, 26308 Sayılı T.C. Resmi Gazete).
Sayılı (Gözden Geçirilmiş) Avrupa Sosyal Şartının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun, (3 Ekim 2006 Tarih, 26308 Sayılı T.C. Resmi Gazete).
Sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun, (04.12.2007 Tarih, 26720 Sayılı T.C. Resmi Gazete).
Sayılı Vakıflar Kanunu, (27.02.2008 Tarih, 26800 Sayılı T.C. Resmi Gazete).
Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun, (13.05.2010 Tarih, 27580 Sayılı T.C. Resmi Gazete).
BULUT, Müge (2006), Avrupa Birliği Rehberi, İstanbul: İstanbul Ticaret Odası Yayını.
CAN, Halil, Semih, GÜNER (2006), Hukukun Temel Kavramları, İstanbul: Arıkan Basın Yayın Dağıtım.
CHEVALLIER, Jacques (2010), Hukuk Devleti, (Çev. Ertuğrul Cenk Gürcan), Ankara: İmaj Yayınevi.
ÇAĞLAYAN, Ramazan (1997), “Anayasa Mahkemesi Kararlarında Hukuk Devleti İlkesi”, A.Ü. Erzincan Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 2, Sayı: 1, s. 41-54.
ÇALIŞ, Şaban H. (2005), “Türkiye’nin AB’ye Üyelik Konusu ve Helsinki Kararları”, Adnan Küçük, Selahaddin Bakan, Ahmet Karadağ (Ed.), 21. Yüzyılın Eşiğinde Türkiye’de Siyasal Hayat II. Cilt, Bursa: Aktüel Yayınları, s. 1143-1161.
Ceza Muhakemesi Kanunu Gereğince Müdafi ve Vekillerinin Görevlendirilmeleri İle Yapılacak Ödemelerin Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik, (02.03.2007 Tarih, 26450 Sayılı T.C. Resmi Gazete).
DAĞI, İhsan (2003), Batılılaşma Korkusu, Ankara: Liberte Yayınları.
DEDEOĞLU, Beril (2005), “Dünden Yarına Türkiye-Avrupa Birliği İlişkileri”, Siyasa, Sayı: 1, s. 23- 45.
Sayılı 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun, (31.12.2012 Tarih, 24980 Sayılı T.C. Resmi Gazete).
Sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun, (04.02.2003 Tarih, 25014 Sayılı T.C. Resmi Gazete).
Sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun, (07.08.2003 Tarih, 25192 Sayılı T.C. Resmi Gazete).
DPT (Devlet Planlama Teşkilatı) (2000), “Uzun Vadeli Strateji ve Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı 2001-2005”, http://www.kalkinma.gov.tr/Lists/Kalknma%20Planlar/Attachments/2/plan8.pdf, (11.03.2014).
DPT (Devlet Planlama Teşkilatı) (2004), “Türkiye’nin Üyeliğinin AB’ye Muhtemel Etkileri”, http:// www.ibb.gov.tr/sites/Avrupa-Birligi/Documents/TRuyeliginAByemuhtemeletkileri.pdf (26.04.2014).
EFE, Haydar, Seyfi, HAN (2012), “AB Uyum Yasalarının Türkiye’deki İnsan Haklarının Gelişimine Katkıları”, Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt: 3, Sayı: 4, s. 149-188.
ERÖZDEN, Ozan (2010), “Hukuk Devleti ve Yargı Tarafsızlığının Normatif Hukuk Ötesi Boyutu”, Serap Yazıcı (Ed.), Yargısal Düğüm: Türkiye’de Anayasa Reformuna İlişkin Değerlendirmeler ve Öneriler, İstanbul: TESEV Yayınları, s. 9-11.
GÖZLER, Kemal (2010), Anayasa Hukukuna Giriş Genel Esaslar ve Türk Anayasa Hukuku, Bursa: Ekin Basın Yayın Dağıtım.
GÖZLER, Kemal (2011), Türk Anayasa Hukuku Dersleri, Bursa: Ekin Basın Yayın Dağıtım.
GÖZÜBÜYÜK, A. Şeref (2002), Hukuka Giriş ve Hukukun Temel Kavramları, Ankara: Turhan Kitabevi.
GÖZÜBÜYÜK, A. Şeref (2003), Anayasa Hukuku, Ankara: Turhan Kitabevi.
HAYEK, Friedrich A. Von (2008), “Siyasi Bir İdeal Olarak Hukuk Devleti”, (Çev. Sevda Gültekin Aktolga Ve Ali Rıca Çoban), Ali Rıza Çoban, Bilal Canatan, Adnan Küçük (Ed.), Hukuk Devleti Hukukî Bir İlke Siyasî Bir İdeal, Ankara: Adres Yayınları, s. 41-97.
HURMİ, Bahar (2008), “Avrupa Birliği ve Demokrasi Açığı Sorunu”, Rasim Özgür Dönmez ve Gökhan Telatar (Ed.), Küreselleşen Dünyada Avrupa Birliği, Ankara: Phoenix Yayınevi, s. 36-80.
İKİNCİOĞULLARI, Füruzan (1997), “Hukuk Devleti”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 1, Sayı: 1, s. 29-31.
KARLUK, S. Rıdvan (2002), Avrupa Birliği ve Türkiye, İstanbul: Beta Basım Yayın Dağıtım.
KERMAN, Uysal, Oğuzhan, ÖZALTIN, Fahrettin, Burak YERLİKAYA (2013), “Avrupa Birliği’nin Türk Kamu Yönetiminden Demokratikleşme Beklentileri: İlerleme Raporları Üzerinden Bir Analiz (1998- 2012)”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt: 18, Sayı: 2, s. 85- 99.
KOÇ, Yıldırım (2001), Türkiye-Avrupa Birliği İlişkileri, Ankara: Türk-İş Eğitim Yayınları.
KUYAKSİL, Ali (2007), “Hukuk Devleti Kavramı ve Türkiye’de Gelişimi”, KSÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 4, Sayı: 1-2, s. 29-43.
KÜÇÜK, Adnan (2008), “Hukuk Devleti Kavramı ve Türk Anayasa Mahkemesi Kararlarında Hukuk Devleti”, Ali Rıza Çoban, Bilal Canatan, Adnan Küçük (Ed.), Hukuk Devleti Hukukî Bir İlke Siyasî Bir İdeal, Ankara: Adres Yayınları, s. 351-454.
ÖZBUDUN, Ergun (19.04.2010), “HSYK Üzerinde İdeolojik Kavga”, Star Gazetesi.
ÖZER, Akif (2009), “Avrupa Birliğine Tam Üyeliğin Eşiğinde Türkiye”, Yönetim ve Ekonomi, Cilt: 16, Sayı: 1, s. 89-105.
RAZ, Joseph (2008), “Hukuk Devleti ve Erdemi”, (Çev. Bilal Canatan), Ali Rıza Çoban, Bilal Canatan, Adnan Küçük (Ed.), Hukuk Devleti Hukukî Bir İlke Siyasî Bir İdeal, Ankara: Adres Yayınları, s. 149-166.
SANCAR, Türkan Yalçın (2003), “Türk Ceza Kanunu’nun 159. ve 312. Maddelerinde Yapılan Değişikliklerin Anlamı”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 52, Sayı: 1, s. 88-100.
SCHMİTT, Carl (2008), “Liberal Hukuk Devletinin İlkeleri ve Hukuk Devletinde Kanun Kavramı”, (Çev. Bilal Canatan), Ali Rıza Çoban, Bilal Canatan, Adnan Küçük (Ed.), Hukuk Devleti Hukukî Bir İlke Siyasî Bir İdeal, Ankara: Adres Yayınları, s. 119-145.
TAŞKIN, Pelin (2010), “5580 Sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu ve Getirdikleri”, Ankara Barosu Dergisi, Sayı: 2010/4, s. 159-178.
TECER, Meral (2007), Avrupa Birliği ve Türkiye Sorular-Yanıtlar, Ankara: TODAİE Yayınları.
TEZİÇ, Erdoğan (2009), Anayasa Hukuku, İstanbul: Beta Basım Yayın Dağıtım.
TÜLEN, Hikmet (2001), “3.10.2001 Tarihli ve 4709 Sayılı Kanunla Yapılan Anayasa Değişiklikleri Üzerine Genel Bir Değerlendirme”, A.Ü. Erzincan Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 5, Sayı: 1-4, s. 191-243.
USUL, Ali Resul (2006), “Helsinki’den Müzakerelere Türkiye-AB İlişkileri”, Zeynep Dağı (Ed.), Doğudan Batı’ya Dış Politika AK Partili Yıllar, Ankara: Orion Yayınevi, s. 189-217.
YAZGIÇ, Suavi Kemal (2005), Avrupa Birliği, İstanbul: İnsan Yayınları.
YAZICI, Serap (2009), Demokratikleşme Sürecinde Türkiye, İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.

Details

Primary Language

English

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Hakan Özdemir

Ahmet Çiftlikçi This is me

Publication Date

January 31, 2016

Submission Date

January 31, 2016

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2015 Volume: 25 Number: 1

DOI

https://doi.org/10.18069/fusbed.51603

IZ

https://izlik.org/JA89RW37LC

Cite

RIS / Bibtex

APA

Özdemir, H., & Çiftlikçi, A. (2016). AVRUPA BİRLİĞİ (AB)’NE ÜYELİK SÜRECİNDE. Firat University Journal of Social Sciences, 25(1), 123-144. https://doi.org/10.18069/fusbed.51603

AMA

1.Özdemir H, Çiftlikçi A. AVRUPA BİRLİĞİ (AB)’NE ÜYELİK SÜRECİNDE. Firat University Journal of Social Sciences. 2016;25(1):123-144. doi:10.18069/fusbed.51603

Chicago

Özdemir, Hakan, and Ahmet Çiftlikçi. 2016. “AVRUPA BİRLİĞİ (AB)’NE ÜYELİK SÜRECİNDE”. Firat University Journal of Social Sciences 25 (1): 123-44. https://doi.org/10.18069/fusbed.51603.

EndNote

Özdemir H, Çiftlikçi A (January 1, 2016) AVRUPA BİRLİĞİ (AB)’NE ÜYELİK SÜRECİNDE. Firat University Journal of Social Sciences 25 1 123–144.

IEEE

[1]H. Özdemir and A. Çiftlikçi, “AVRUPA BİRLİĞİ (AB)’NE ÜYELİK SÜRECİNDE”, Firat University Journal of Social Sciences, vol. 25, no. 1, pp. 123–144, Jan. 2016, doi: 10.18069/fusbed.51603.

ISNAD

Özdemir, Hakan - Çiftlikçi, Ahmet. “AVRUPA BİRLİĞİ (AB)’NE ÜYELİK SÜRECİNDE”. Firat University Journal of Social Sciences 25/1 (January 1, 2016): 123-144. https://doi.org/10.18069/fusbed.51603.

JAMA

1.Özdemir H, Çiftlikçi A. AVRUPA BİRLİĞİ (AB)’NE ÜYELİK SÜRECİNDE. Firat University Journal of Social Sciences. 2016;25:123–144.

MLA

Özdemir, Hakan, and Ahmet Çiftlikçi. “AVRUPA BİRLİĞİ (AB)’NE ÜYELİK SÜRECİNDE”. Firat University Journal of Social Sciences, vol. 25, no. 1, Jan. 2016, pp. 123-44, doi:10.18069/fusbed.51603.

Vancouver

1.Hakan Özdemir, Ahmet Çiftlikçi. AVRUPA BİRLİĞİ (AB)’NE ÜYELİK SÜRECİNDE. Firat University Journal of Social Sciences. 2016 Jan. 1;25(1):123-44. doi:10.18069/fusbed.51603

Cited By

Hukukun Üstünlüğü Bakımından Türkiye’nin Avrupa Birliği Karnesi: 10-11 Aralık 1999 Helsinki Zirvesi Sonrası Dönem Üzerine Bir İnceleme

Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.18506/anemon.761614

TÜRKİYE’NİN AVRUPA BİRLİĞİ’NE YÖNELİK BAŞLATMIŞ OLDUĞU ÜYELİK REFORMLARI İLE 15 TEMMUZ BAŞARISIZ DARBE GİRİŞİMİ ARASINDAKİ KORELASYON İLİŞKİSİ

Uluslararası İlişkiler ve Diplomasi

https://doi.org/10.51763/uid.1249142

Terörle mücadele ve askeri operasyonların Türkiye-AB ilişkilerine olası etkileri

Ardahan Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.58588/aru-jfeas.1421040