GÖÇERLERDE TOPLUMSAL YAPI VE ÇÖKÜŞ ÜZERİNE KURAMSAL BİR DEĞERLENDİRME

Sosyolojik açıdan toplumsal çöküş nitelemesi, genelde ömrünü tamamlamış toplumsal yapılar için
kullanılmaktadır. Toplumsal yapının diğer aşamalarına gösterilen ilgiyle karşılaştırıldığında toplumsal çöküş
çalışmalarının, ihmal edildiği görülmektedir. Tarih boyunca, geçirdiği değişim süreci çöküşle sonuçlanmış
pek çok toplumsal yapı örneğiyle karşılaşılmaktadır. Bu çöküşlerin “çatışmalı” ve “çatışmasız” olarak iki
farklı biçimde meydana geldiği tespit edilmiştir. Çöküşle sonuçlanan toplumsal yapılardan biri Türkiye’nin
Doğu Anadolu Bölgesi’ndeki göçer toplumsal yapısıdır. Bu çalışmada, göçer toplum yapısının sosyal ilişki
ağı, çöküşü ve nedenleri kuramsal bir yaklaşımla ele alınıp incelenmektedir. Çalışmada, bir toplumsal yapıda
yaşayan bireylerin dış faktörlerden etkilenmesinin, o yapıya ait değerlerin anlamını yitirmeye başlamasına ve
zamanla yapının çökmesine neden olduğu tezi ileri sürülmüştür. Çalışmada varılan sonuçların, göçer toplum
yapısıyla birlikte, toplumsal çöküş olgusunun da daha iyi anlaşılmasına ve bu konudaki literatürün
geliştirilmesine katkıda bulunacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Göçerler, toplumsal çöküş, coğrafi potansiyel, toplumsal yapı