EN
TR
HEGEL’İN TİNİN FENOMENOLOJİSİ İLE WITTGENSTEIN’IN TRACTATUS’UNDA DÜNYANIN APRİORİ DİLSELLİĞİ SORUNU
Öz
Düşünce ile dil ilişkisi birbirinden çok farklı alanlardan düşünürlerin üstünde düşündüğü zorlu bir konudur. Yakın zamana kadar ise filozoflar bu soruna tam eğilmekten kaçınmışlardır. Bu nedenle felsefe tarihi içerisinde dil genellikle düşünceyi aktarmanın bir aracı olarak görülmüş, bu anlamda düşünceleri en sorunsuz biçimde aktaran dilin en az sorunu olan dil olduğu düşünülmüştür. Oysa felsefi düşüncenin ulaştığı yeni yargılardan biri, dilin düşüncemizi belirlediğidir. Bu yargıya varmadan çok önce de birçok düşünür bu savı dolaylı olarak dillendirmiş ama asla tam olarak ifade etmemiştir. Nitekim Hegel başyapıtı Tinin Fenomenolojisi’nde dili böylesi bir konumda kullanmış olmasına rağmen, dilin deneyimin tekil yapısını nasıl genellediği konusunu ele alırken bu konumdan uzaklaşıp dilin tüm deneyimi önceleyen yapısını ele almıştır. Bu konumu doğrudan sorun edinen Wittgenstein içinse dil her deneyimin kaçınılmaz sınırıdır. Bu yazıda Hegel’in Tinin Fenomenolojisi’nde ve Wittgenstein’ın Tractatus’unda içerilen düşüncelerden hareketle, doğası gereği deneyimi aşan her felsefi düşüncenin apriori bir yapıda dilsel olduğu fikri ortaya konulacaktır.
Anahtar Kelimeler
References
- Altuğ, Taylan (2006) Modern Felsefede Metafiziğin Elenmesi, Ebabil Yayınları, Ankara.
- Biletzki, Anal (2016) “Wittgenstein: Analitik Felsefeci?”, Analitik Felsefenin Öyküsü içinde, Der: A. Biletzki, A.Matar, Çev: Meriç Mete, İdea Yayınları, İstanbul.
- Clark, Malcolm (1960) “Meaning and Language in Hegel’s Philosophy”, Revue Philosophique de Lovain, Trosiéme Série, tome 58, PP. 557-578.
- Cooper, J.C. (2003)Taoculuk Nedir? Eski Çin Bilgelik Öğretisine Giriş, Çev: İsmet Zeki Eyüpoğlu, Omega Yayınları, İstanbul.
- Delacampagne, Christian (2016) 20. Yüzyıl Felsefe Tarihi, Çev. Devrim Çetinkasap, İş Bankası Yayınları, İstanbul.
- Forster, N. Micheal. (2013) German Philosophy of Language: From Schlegel to Hegel and Beyond, Oxford University Press, New York.
- Friedlander, Eli (2016) “Heidegger, Carnap, Wittgenstein: Kuru Gürültü”, Analitik Felsefenin Öyküsü İçinde, Der: A. Biletzki, A.Matar, Çev: Meriç Mete, İdea Yayınları, İstanbul.
- Hacker, P.M.S. (1986) Insight and Illusion: Themes in The Philosophy of Wittgenstein, Clarendon Press. Oxford.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
-
Authors
Publication Date
April 1, 2018
Submission Date
-
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2018 Number: 25