Research Article

PLATON’UN BÖLÜNMÜŞ ÇİZGİ BENZETMESİ VE OPTİK ÜZERİNE

Number: 28 December 29, 2019
EN TR

PLATON’UN BÖLÜNMÜŞ ÇİZGİ BENZETMESİ VE OPTİK ÜZERİNE

Abstract

Platon, Devlet’in VI. kitabının son bölümünde Siteyi yönetecek filozofların eğitimiyle ilgili bahsinde, ‘iyi’nin kavranan dünyaya ait olduğunu resmedebilmek için dünyayı görünen dünya ve kavranan dünya olmak üzere bir çizgi üzerinde iki parçaya ayırır. Bölünmüş Çizgi Benzetmesi olarak bilinen bu benzetmede, bölünen parçalar iki ayrı uzunlukta olmalıdır. Daha sonra ise elde edilen her iki parça için de aynı bölme oranı ile bölüm gerçekleştirilerek çizgi üzerinde dört parça elde edilir. Bu parçalar, en küçükten büyüğe doğru sırasıyla, eikasia, pistis, dianoia ve noesis olarak adlandırılır. Bölünmüş Çizgi Benzetmesi bir yandan Platon’un varlıklar arasında kurmak istediği (ontolojik) hiyerarşiyi gösterirken, diğer yandan bu hiyerarşiye uygun olarak bilginin çeşitli türleri ve dereceleri arasında yapılan (epistemik) bir ayrımı gösterir. Çizginin bölünmesi sırasında ifade edilen belli oranlar, anlatılmak istenen bu hiyerarşiye hizmet etmektedir. Bu oranlar benzetmenin tasvirinde matematik veya geometri bilgisinin hesap edilmiş olduğunu ima etmektedir. Özellikle, çizginin ortasında yer alan iki parça matematiksel olarak birbirine zorunlu olarak eşit uzunluktadır. Çoğu Platon yorumcusuna göre bu eşitlik, Platon’un kastetmediği hatta gözünden kaçmış bir şeydir. Bu yazıda bu eşitliğin taşıdığı anlamlar, özellikle optik hakkındaki bir yorum öne çıkartılarak tartışılacaktır. 

Keywords

References

  1. Adam, J., The Republic of Plato, Cambridge University Press, Cambridge, 2010.
  2. Aristoteles, Metafizik, çev. Ahmet Arslan, Sosyal Yayınları, İstanbul, 1996.
  3. Arslan, Ahmet, İlk Çağ Felsefe Tarihi 1: Sokrates Öncesi Yunan Felsefesi, Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2007.
  4. Arslan, Ahmet, İlk Çağ Felsefe Tarihi 2: Sofistlerden Platon’a, Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2007.
  5. Burnyeat, M. F., “Archytas and Optics”, Science in Context 18(1), 35–53, 2005.Jowett, B., The dialogues of Plato, London, 1970.
  6. Platon, Devlet, İstanbul, Remzi Kitabevi, 1971.
  7. Platon, Mektuplar, İstanbul, Maarif Matbaası, 1943.
  8. Platon, Sofist, İstanbul, Sosyal Yayınları, 2000.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Philosophy

Journal Section

Research Article

Authors

Publication Date

December 29, 2019

Submission Date

September 18, 2019

Acceptance Date

December 27, 2019

Published in Issue

Year 2019 Number: 28

APA
Bozkurt, E. (2019). PLATON’UN BÖLÜNMÜŞ ÇİZGİ BENZETMESİ VE OPTİK ÜZERİNE. FLSF Felsefe Ve Sosyal Bilimler Dergisi, 28, 293-303. https://izlik.org/JA66GR73LW
AMA
1.Bozkurt E. PLATON’UN BÖLÜNMÜŞ ÇİZGİ BENZETMESİ VE OPTİK ÜZERİNE. FLSF. 2019;(28):293-303. https://izlik.org/JA66GR73LW
Chicago
Bozkurt, Erkan. 2019. “PLATON’UN BÖLÜNMÜŞ ÇİZGİ BENZETMESİ VE OPTİK ÜZERİNE”. FLSF Felsefe Ve Sosyal Bilimler Dergisi, nos. 28: 293-303. https://izlik.org/JA66GR73LW.
EndNote
Bozkurt E (December 1, 2019) PLATON’UN BÖLÜNMÜŞ ÇİZGİ BENZETMESİ VE OPTİK ÜZERİNE. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi 28 293–303.
IEEE
[1]E. Bozkurt, “PLATON’UN BÖLÜNMÜŞ ÇİZGİ BENZETMESİ VE OPTİK ÜZERİNE”, FLSF, no. 28, pp. 293–303, Dec. 2019, [Online]. Available: https://izlik.org/JA66GR73LW
ISNAD
Bozkurt, Erkan. “PLATON’UN BÖLÜNMÜŞ ÇİZGİ BENZETMESİ VE OPTİK ÜZERİNE”. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi. 28 (December 1, 2019): 293-303. https://izlik.org/JA66GR73LW.
JAMA
1.Bozkurt E. PLATON’UN BÖLÜNMÜŞ ÇİZGİ BENZETMESİ VE OPTİK ÜZERİNE. FLSF. 2019;:293–303.
MLA
Bozkurt, Erkan. “PLATON’UN BÖLÜNMÜŞ ÇİZGİ BENZETMESİ VE OPTİK ÜZERİNE”. FLSF Felsefe Ve Sosyal Bilimler Dergisi, no. 28, Dec. 2019, pp. 293-0, https://izlik.org/JA66GR73LW.
Vancouver
1.Erkan Bozkurt. PLATON’UN BÖLÜNMÜŞ ÇİZGİ BENZETMESİ VE OPTİK ÜZERİNE. FLSF [Internet]. 2019 Dec. 1;(28):293-30. Available from: https://izlik.org/JA66GR73LW

Our journal will only accept articles submitted for the "PHILOSOPHY IN THE SHADOW AND LIGHT OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE" competition between August 1st and 31st. Articles submitted for other issues will be returned. Article submissions for our May 2027 issue will begin on November 15, 2026.

 

*** Our magazine does not have a special issue planned for September 2026. ***

Starting from 2024, our journal will be published in 3 issues as two regular and one special issues. These issues will be published In May (regular issue), September (special issue) and December (regular issue).

Only articles within the scope of the file will be included in our special issue. 

Thank you for your attention.