Research Article

Gelişmiş ve Yükselen Piyasa Ekonomilerinin Çevresel Performansı: G7 ve E7 Ülkelerinin Karşılaştırmalı Analizi

Volume: 9 Number: 4 November 27, 2025
EN TR

Gelişmiş ve Yükselen Piyasa Ekonomilerinin Çevresel Performansı: G7 ve E7 Ülkelerinin Karşılaştırmalı Analizi

Öz

Çevresel performans düzeyinin sistematik biçimde izlenmesi ve analiz edilmesi, ülkelerin çevresel bozulma ve iklim değişikliğiyle mücadele konusunda uygun çözümler üretebilmeleri ve bu sorunlara yönelik stratejiler geliştirmeleri açısından önem taşımaktadır. Bu nedenle çevresel sorunlara sebep olan kritik faktörlerin belirlenmesi ve gerekli politikaların oluşturulabilmesi için ülkelerin çevresel performans düzeylerinin dikkatle ele alınması gerekmektedir. Farklı ekonomik gelişmişlik seviyesine sahip olan ülkelerde farklı çevresel göstergeler kritik öneme sahip olabilmekte ve uygulanacak politikalar da bu bağlamda değişebilmektedir. Bu kapsamda, çalışmada G7 ve E7 ülkelerinin çevresel performansları 2024 yılı ÇPE verileri yardımıyla CRITIC-COPRAS bütünleşik yaklaşımıyla analiz edilmiştir. CRITIC yöntemiyle, G7 ve E7 ülkelerinin çevresel performans endeksi kriterleri önem derecelerine göre sıralanarak karşılaştırılmış; COPRAS yöntemiyle ise ülkeler çevresel performans düzeylerine göre sıralanmıştır. Buna göre hava kirliliği ve ağır metaller değişkenleri her iki ülke grubunda da önem düzeyi yüksek kriterler olurken; G7 için sanitasyon ve içme suyu, E7 içinse ormanlar kriteri yüksek ağırlığa sahip kriterler olarak belirlenmiştir. G7’de en yüksek çevresel performansa sahip ülke Almanya olurken E7’de öne çıkan ülke Brezilya olmuştur.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Akandere, G. (2021). Kuşak yol ülkelerinin lojistik ve çevresel performansının analizi. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 20(4), 1893-1915. https://doi.org/10.21547/jss.927509
  2. Altıntaş, F. F. (2021). Ülkelerin çevre performanslarının CODAS ve TOPSIS yöntemleri ile ölçülmesi: G7 grubu ülkeleri örneği. Ulakbilge Dergisi, 9(59), 544-559. https://doi.org/10.7816/ulakbilge-09-59-05
  3. Altıntaş, F. F. (2024). Analysis of the ocean and marine health performances of 18 countries in the G20 countries: An application using the CEBM-based TOPSIS method. Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 41(3), 166-178. https://doi.org/10.12714/egejfas.41.3.01
  4. Arsu, T., & Ayçin, E. (2021). Evaluation of OECD countries with multi-criteria decision-making methods in terms of economic, social and environmental aspects. Operational Research in Engineering Sciences: Theory and Applications, 4(2), 55-78. https://doi.org/10.31181/oresta20402055a
  5. Ayçin, E. (2020). Çok kriterli karar verme bilgisayar uygulamalı çözümler. Nobel Yayın.
  6. Ayçin, E., & Bektaş, S. (2024). BIST Kocaeli Şehir Endeksinde Yer Alan Şirketlerin LOPCOW ve OPARA Yöntemleriyle Finansal Performanslarının Değerlendirilmesi. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(Eğitim Bilimleri Özel Sayısı), 1-24. https://doi.org/10.30561/sinopusd.1551020
  7. Bajdor, P., & Korpysa, J. (2025). Multi-criteria-based approach in Environmental Performance Index evaluation. 971-980. https://hdl.handle.net/10125/108953
  8. Baykara, S. T. (2025). Ukrayna Savaşı’nın üçüncü yılına girerken AB’nin pandemi sonrası enerji politikası: Prangalanma mı? Sorumluluğu paslama mı? Alternatif Politika, 17(1), 85-113. https://doi.org/10.53376/ap.2025.04

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Environment Policy

Journal Section

Research Article

Publication Date

November 27, 2025

Submission Date

April 20, 2025

Acceptance Date

July 4, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 9 Number: 4

APA
Yılmaz, B. (2025). Gelişmiş ve Yükselen Piyasa Ekonomilerinin Çevresel Performansı: G7 ve E7 Ülkelerinin Karşılaştırmalı Analizi. Fiscaoeconomia, 9(4), 1920-1943. https://doi.org/10.25295/fsecon.1680404
download?token=eyJ1aWQiOjEwMTE3NywiYXV0aF9yb2xlcyI6WyJST0xFX1VTRVIiXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiMjAyNi0wMy0xNF8wMC0xOC01OC5wbmciLCJwYXRoIjoiNTVjMC82NjE0LzA5NGEvNjliNDdmNjNjMjdiMDUuMDA4NTE4OTUucG5nIiwiZXhwIjoxNzczNDQwMzcxLCJub25jZSI6IjMzYzNhMDczOTJhZDBiOWUxMjA4MTJlMzAwOTdlMDhjIn0.uxgvoBOu5rdPPckMLotZ4eBnzOQVB_StL3DcxMXqMSU


Fiscaoeconomia is licensed under a Creative Commons Attribution License (CC BY).