Research Article

Sadece Şaka Değil: Sosyal Medyada Mizah Perdesi Altında Kadına Yönelik Dijital Şiddetin Normalleştirilmesi

Volume: 9 Number: Toplumsal Cinsiyet Özel Sayısı September 27, 2025
EN TR

Sadece Şaka Değil: Sosyal Medyada Mizah Perdesi Altında Kadına Yönelik Dijital Şiddetin Normalleştirilmesi

Öz

Bu çalışma, Instagram’da evlilik ve kadın-erkek ilişkileri temalı mizahi içeriklerde kadına yönelik dijital şiddetin nasıl normalleştirildiğini incelemektedir. Araştırma, sosyal medyada mizahın “sadece şaka” değil, toplumsal cinsiyet eşitsizliklerini yeniden üreten ideolojik bir araç olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışmada, 100 bin üzeri takipçiye sahip üç Instagram hesabından 30 video ve 450 kullanıcı yorumu Eleştirel Söylem Analizi (ESA) yöntemiyle incelenmiştir. Bulgular beş ana tema ortaya çıkarmıştır: fiziksel şiddetin mizah yoluyla normalleştirilmesi, kadına yönelik kalıp yargıların sistematik yeniden üretimi, erkeklik krizi söylemleri, evlilik kurumunun çarpıtılmış temsili ve sadece şaka söylemiyle dijital şiddetin meşrulaştırılması. Analiz sonuçları, videolarda %70 oranında fiziksel şiddet içeriği bulunduğunu ve kullanıcı yorumlarının %67'sinin şiddeti desteklediğini göstermektedir. Kadınlar sistematik olarak “kontrolcü”, “duygusal tutarsız” ve “maddi çıkar odaklı” kalıplarla sunulmaktadır. Araştırma, mizahın dört temel mekanizmayla şiddeti meşrulaştırdığını tespit etmiştir: sorunu görünmez kılma, kalıp yargıları doğallaştırma, şiddet kültürünü normalleştirme ve eleştirel sesleri marjinalleştirme. Çalışma, dijital platformlarda feminist mücadelenin aciliyetini vurgulayarak, eleştirel medya okuryazarlığı ve karşı anlatı geliştirme çalışmalarının önemini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Attardo, S. (2000). Irony markers and functions: Towards a goal-oriented theory of irony and its processing. Rask, 12(1), 3-20.
  2. Balmumcu, A., & Yüceyılmaz, H. (2023). Genç kadınlarda siber zorbalık ve siber mağduriyet düzeyinin incelenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(1), 127-140. https://doi.org/10.33707/akuiibfd.1285980.
  3. Billig, M. (2005). Laughter and ridicule: Towards a social critique of humour. Sage Publications.
  4. Butler, J. (2006). Gender trouble: Feminism and the subversion of identity. Routledge.
  5. Chambers, D. (2005). Comedies of sexual morality and female singlehood. S. Lockyer & M. Pickering (Eds.), Beyond a joke (162-179). Palgrave Macmillan. London. https://doi.org/10.1057/9780230236776_9
  6. Chouliaraki, L. (2011). ‘Improper distance’: Towards a critical account of solidarity as irony. International Journal of Cultural Studies, 14(4), 363-381. https://doi.org/10.1177/1367877911403247.
  7. Citron, D. K. (2014). Hate crimes in cyberspace. Harvard University Press.
  8. Connell, R. W. (1995). Masculinities. University of California Press.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Gender, Policy and Administration , Sociology of Gender , Women's Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 27, 2025

Submission Date

June 15, 2025

Acceptance Date

August 28, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 9 Number: Toplumsal Cinsiyet Özel Sayısı

APA
Tan, S. (2025). Sadece Şaka Değil: Sosyal Medyada Mizah Perdesi Altında Kadına Yönelik Dijital Şiddetin Normalleştirilmesi. Fiscaoeconomia, 9(Toplumsal Cinsiyet Özel Sayısı), 441-457. https://doi.org/10.25295/fsecon.1720187
download?token=eyJ1aWQiOjEwMTE3NywiYXV0aF9yb2xlcyI6WyJST0xFX1VTRVIiXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiMjAyNi0wMy0xNF8wMC0xOC01OC5wbmciLCJwYXRoIjoiNTVjMC82NjE0LzA5NGEvNjliNDdmNjNjMjdiMDUuMDA4NTE4OTUucG5nIiwiZXhwIjoxNzczNDQwMzcxLCJub25jZSI6IjMzYzNhMDczOTJhZDBiOWUxMjA4MTJlMzAwOTdlMDhjIn0.uxgvoBOu5rdPPckMLotZ4eBnzOQVB_StL3DcxMXqMSU


Fiscaoeconomia is licensed under a Creative Commons Attribution License (CC BY).