Research Article

Eksik Bir Retorik: Kriz Zamanlarında Sosyal Haklar

Volume: 5 Number: 3 September 18, 2021
EN TR

Eksik Bir Retorik: Kriz Zamanlarında Sosyal Haklar

Abstract

Eşitsizliğin izlerini daha belirgin hale getiren ekonomik krizler, insan hakları ihlallerini derinleştirmektedir. Ekonomi politikalarının insan hakları temelli oluşturulmaması, özellikle sosyal hakların hayata geçirilmesini zorlaştırmaktadır. Etkisiz kalan sosyal haklar, anayasalarda ve uluslararası sözleşmelerde sadece kılavuz olarak görülmektedir. Devletlerin mali kaynaklarının yeterliliği ölçütü de devreye girince sosyal hakların korunmasında yargının rolü sınırlı kalmaktadır. Kriz zamanlarında ise bir ülkedeki insan hakları ve sosyal adalet manzarası daha net ortaya çıkmaktadır. Ekonomik kriz, devletler tarafından sorumluluklarının bir kısmından kurtulmanın imkânı olarak görülmekte ve normalde dar biçimde yorumlanan hakların içerikleri daha da daraltılmaktadır. Ayrıca sosyal haklar ekonomik gerekçelerle istisna hali kıskacına alındığında, insan haklarının ihlal zemini daha da genişlemektedir. Ekonomik krizlerden ağırlıklı olarak sosyal hakların etkilendiği yönündeki görüş yaygın bir bakış açısını yansıtmaktadır. Kişisel ve siyasi haklar ise krizlerin bilançosuna yansıtılmamaktadır. Elbette klasik hakların kriz zamanlarındaki hukuki hasarını tespit etmek kolay değildir. Ancak krizlerin klasik hakların üzerindeki etkilerini görmemek de hatalı yaklaşım olacaktır. İnsan haklarının bütünlüğü ilkesi çerçevesinde, kriz zamanlarında insan hakları manzarasına geniş bir perspektiften bakılması gerekmektedir. Krizlerin insan hakları boyutu bilinmesine rağmen ulusal ya da uluslararası hiçbir teşhiste ya da tedavide sosyal haklar kendilerine yer bulamamaktadırlar. Görünmezliğe bürünen sosyal haklar, kriz dönemlerinde alınan ve insan haklarının aleyhine olan önlemlerin büyük kısmını içlerinde barındırmaktadırlar. Kriz, özellikle istisna hali ile birleştiğinde ise arka plana atılan haklar hususunda hukuk daha agresif bir role bürünmektedir. Tüm ekonomik krizlerin aslında hakların krizi olduğu hususu bir kez daha ortaya çıkmaktadır.

Keywords

References

  1. Akçay, Ü. ve Güngen, A. R. (2019). Finansallaşma, Borç Krizi ve Çöküş. İstanbul: NotaBene Yayınları.
  2. Bauman, Z. ve Bordoni, C. (2018). Kriz Hali ve Devlet. (Çev. Y. Alogan). İstanbul: İthaki Yayınları.
  3. Bauman, Z. (2018). Retrotopya. (Çev. A. Karatay). İstanbul: Sel Yayıncılık.
  4. Bilchitz, D. (2014). Socio-economic rights, economic crisis, and legal doctrine. International Journal of Constitutional Law, 12 (3), 710–739.
  5. Bonanno, A. (2017). The Legitimation Crisis of Neoliberalism. New York: Palgrave Macmillan.
  6. Borraz, O. ve Cabane, L. (2017). States of Crisis. D. King ve P. Le Gales (Ed.). Reconfiguring European States in Crisis içinde (ss. 394-412). Oxford: Oxford University Press.
  7. Butler, J. ve Athanasiou, A. (2017). Mülksüzleşme. (Çev. B. Ertür). İstanbul: Metis Yayınları.
  8. Cernic, J.L. (2016). The European Court of Human Rights, Rule of Law and Socio-Economic Rights in Times of Crises. Hague Journal on the Rule of Law, 8(2), 227-247.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 18, 2021

Submission Date

August 16, 2021

Acceptance Date

August 22, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 5 Number: 3

APA
Çankaya, H. (2021). Eksik Bir Retorik: Kriz Zamanlarında Sosyal Haklar. Fiscaoeconomia, 5(3), 1140-1158. https://doi.org/10.25295/fsecon.983508
AMA
1.Çankaya H. Eksik Bir Retorik: Kriz Zamanlarında Sosyal Haklar. FSECON. 2021;5(3):1140-1158. doi:10.25295/fsecon.983508
Chicago
Çankaya, Hürol. 2021. “Eksik Bir Retorik: Kriz Zamanlarında Sosyal Haklar”. Fiscaoeconomia 5 (3): 1140-58. https://doi.org/10.25295/fsecon.983508.
EndNote
Çankaya H (September 1, 2021) Eksik Bir Retorik: Kriz Zamanlarında Sosyal Haklar. Fiscaoeconomia 5 3 1140–1158.
IEEE
[1]H. Çankaya, “Eksik Bir Retorik: Kriz Zamanlarında Sosyal Haklar”, FSECON, vol. 5, no. 3, pp. 1140–1158, Sept. 2021, doi: 10.25295/fsecon.983508.
ISNAD
Çankaya, Hürol. “Eksik Bir Retorik: Kriz Zamanlarında Sosyal Haklar”. Fiscaoeconomia 5/3 (September 1, 2021): 1140-1158. https://doi.org/10.25295/fsecon.983508.
JAMA
1.Çankaya H. Eksik Bir Retorik: Kriz Zamanlarında Sosyal Haklar. FSECON. 2021;5:1140–1158.
MLA
Çankaya, Hürol. “Eksik Bir Retorik: Kriz Zamanlarında Sosyal Haklar”. Fiscaoeconomia, vol. 5, no. 3, Sept. 2021, pp. 1140-58, doi:10.25295/fsecon.983508.
Vancouver
1.Hürol Çankaya. Eksik Bir Retorik: Kriz Zamanlarında Sosyal Haklar. FSECON. 2021 Sep. 1;5(3):1140-58. doi:10.25295/fsecon.983508
download?token=eyJ1aWQiOjEwMTE3NywiYXV0aF9yb2xlcyI6WyJST0xFX1VTRVIiXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiMjAyNi0wMy0xNF8wMC0xOC01OC5wbmciLCJwYXRoIjoiNTVjMC82NjE0LzA5NGEvNjliNDdmNjNjMjdiMDUuMDA4NTE4OTUucG5nIiwiZXhwIjoxNzczNDQwMzcxLCJub25jZSI6IjMzYzNhMDczOTJhZDBiOWUxMjA4MTJlMzAwOTdlMDhjIn0.uxgvoBOu5rdPPckMLotZ4eBnzOQVB_StL3DcxMXqMSU


Fiscaoeconomia is licensed under a Creative Commons Attribution License (CC BY).