ELAZIĞ’DAKİ BAZI EL YAPIMI YOĞURTLARDA DİOKSİNLİ BİLEŞİK DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ
Öz
İnsan ve hayvanlarda değişik organ, doku ve sistemlerde doza bağlı olarak değişen, toksik etkiler oluşturan dioksinli bileşiklerin belirlenmesi amacıyla Elazığ’ın farklı bölgelerinden el yapımı 20 adet yoğurt numunesi toplandı. Bu örneklerde, dioksin türevlerinden TCDD, PeCDD, HxCDD, OCDD; furan türevlerinden TCDF, PeCDF, HXCDF ve poliklorlubifenillerden TCB ile HpCB bileşiklerinin düzeyleri araştırıldı. Bu bileşiklerin miktar tayini Gaz Kromotografi-Kütle Spektrometresi (GC-MS) cihazı kullanılarak, Amerikan Çevre Koru-ma Ajansının (USEPA) belirlediği 8290 no’lu metoda göre yapıldı. Analizi yapılan yoğurt numunelerindeki dioksin ve benzeri bileşiklerin Toksik Eşdeğer Konsantrasyonu ortalama, 0,0151 ng TEQ/g yağ olarak tespit edildi. Bu değer kullanılarak yapılan hesaplama sonucunda; ülkemizde yaşayan, 70kg ağırlığında bir insanın, analizi yapılan yoğurtlardan günlük olarak 150 gr tüketmesi durumunda kilogram başına aldığı toplam dioksin düzeyinin 1,39 pg TEQ/ kg olduğu hesaplandı.
Sonuç olarak; tespit edilen dioksin ve benzeri bileşik düzeylerinin Dünya Sağlık Örgütü tarafından 1-4 pg TEQ/kg olarak belirlenen Tolere edilebilir günlük alım düzeyi sınırları içinde olduğu, ancak diğer gıdalardan alınabilecek dioksin miktarları hesaba katıldığında bu oranın yoğurt kaynaklı alımlar için yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle, anılan numunelerin tüketimine bağlı olarak bağışıklık sistemi baskılanması, karaciğer hasarı gibi ciddi sağlık risklerinin oluşabileceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
References
- 1. Bakaoğlu, M., Karademir, A. And Durmusoğlu, E. 2005. Evalation of PCDD/F levels in air and soils and estimation of deposition rates in Koca-eli, Turkey, Chemosphere 59,(10), 1373-1385.
- 2. Beukens, A., Huang, H. And Stieglitz L. 1999. Dioxins from the sintering process. 1. particle charecteristation and SEM/ wet analysis of samples, Organohalogen Comp. 41, 109-112.
- 3. Birnbaum, L. S. 1991. Developmental toxicity of TCDD and related compounds: species sensitivities and differences, Banbury Report. 35, 51- 67.
- 4. Emond, C., Birnbaum, L.S. and De Vito M.J. 2004. Physiologically based pharmacokinetic model for developmental exposures to TCDD in rat. Toxicological Sciences. 80, 115-133.
- 5. ECM (European Commission meeting) at Brussels july 2001. Fact Sheet on dioxin in feed and food. Publishedon 24.07.2001
- 6. Kumar, K. S., Kannan, K., Giesy, J.P. and Masunaga, S. 2002. Distribution and eliminati-on of polychlorinated dibenzo-p-dioxins, diben-zofurans, biphenyls, and p,p'-DDE in tissues of bald eagles from the Upper Peninsula of Mic-higan, Environ. Sci. Technol. 36(13), 2789-96.
- 7. Lavric, E. D., Konnov, A.A. and Ruyck, J. D. 2005. Surrogate Compounds for Dioxins in In-cineration. Rev. Waste Management. 25, 755-765.
- 8. McKay, G. 2002. Dioxin characterization, for-mation and minimization during municipal solid waste (MSW) incineration, Rev. Chemical Engineering Jour. 86, 343-368.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Health Care Administration
Journal Section
Research Article
Authors
Osman Çiftçi
This is me
Publication Date
November 30, 2008
Submission Date
June 10, 2008
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2008 Volume: 7 Number: 1