ELAZIĞ’DAKİ BAZI EL YAPIMI YOĞURTLARDA DİOKSİNLİ BİLEŞİK DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ
Öz
İnsan ve hayvanlarda değişik organ, doku ve sistemlerde doza bağlı olarak değişen, toksik etkiler oluşturan dioksinli bileşiklerin belirlenmesi amacıyla Elazığ’ın farklı bölgelerinden el yapımı 20 adet yoğurt numunesi toplandı. Bu örneklerde, dioksin türevlerinden TCDD, PeCDD, HxCDD, OCDD; furan türevlerinden TCDF, PeCDF, HXCDF ve poliklorlubifenillerden TCB ile HpCB bileşiklerinin düzeyleri araştırıldı. Bu bileşiklerin miktar tayini Gaz Kromotografi-Kütle Spektrometresi (GC-MS) cihazı kullanılarak, Amerikan Çevre Koru-ma Ajansının (USEPA) belirlediği 8290 no’lu metoda göre yapıldı. Analizi yapılan yoğurt numunelerindeki dioksin ve benzeri bileşiklerin Toksik Eşdeğer Konsantrasyonu ortalama, 0,0151 ng TEQ/g yağ olarak tespit edildi. Bu değer kullanılarak yapılan hesaplama sonucunda; ülkemizde yaşayan, 70kg ağırlığında bir insanın, analizi yapılan yoğurtlardan günlük olarak 150 gr tüketmesi durumunda kilogram başına aldığı toplam dioksin düzeyinin 1,39 pg TEQ/ kg olduğu hesaplandı.
Sonuç olarak; tespit edilen dioksin ve benzeri bileşik düzeylerinin Dünya Sağlık Örgütü tarafından 1-4 pg TEQ/kg olarak belirlenen Tolere edilebilir günlük alım düzeyi sınırları içinde olduğu, ancak diğer gıdalardan alınabilecek dioksin miktarları hesaba katıldığında bu oranın yoğurt kaynaklı alımlar için yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle, anılan numunelerin tüketimine bağlı olarak bağışıklık sistemi baskılanması, karaciğer hasarı gibi ciddi sağlık risklerinin oluşabileceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Bakaoğlu, M., Karademir, A. And Durmusoğlu, E. 2005. Evalation of PCDD/F levels in air and soils and estimation of deposition rates in Koca-eli, Turkey, Chemosphere 59,(10), 1373-1385.
- 2. Beukens, A., Huang, H. And Stieglitz L. 1999. Dioxins from the sintering process. 1. particle charecteristation and SEM/ wet analysis of samples, Organohalogen Comp. 41, 109-112.
- 3. Birnbaum, L. S. 1991. Developmental toxicity of TCDD and related compounds: species sensitivities and differences, Banbury Report. 35, 51- 67.
- 4. Emond, C., Birnbaum, L.S. and De Vito M.J. 2004. Physiologically based pharmacokinetic model for developmental exposures to TCDD in rat. Toxicological Sciences. 80, 115-133.
- 5. ECM (European Commission meeting) at Brussels july 2001. Fact Sheet on dioxin in feed and food. Publishedon 24.07.2001
- 6. Kumar, K. S., Kannan, K., Giesy, J.P. and Masunaga, S. 2002. Distribution and eliminati-on of polychlorinated dibenzo-p-dioxins, diben-zofurans, biphenyls, and p,p'-DDE in tissues of bald eagles from the Upper Peninsula of Mic-higan, Environ. Sci. Technol. 36(13), 2789-96.
- 7. Lavric, E. D., Konnov, A.A. and Ruyck, J. D. 2005. Surrogate Compounds for Dioxins in In-cineration. Rev. Waste Management. 25, 755-765.
- 8. McKay, G. 2002. Dioxin characterization, for-mation and minimization during municipal solid waste (MSW) incineration, Rev. Chemical Engineering Jour. 86, 343-368.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Osman Çiftçi
Bu kişi benim
Yayımlanma Tarihi
30 Kasım 2008
Gönderilme Tarihi
10 Haziran 2008
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2008 Cilt: 7 Sayı: 1