Araştırma Makalesi

TuringEQ: Doğrusal Olmayan Problemler Özelinde Yeni bir Yapay Zekâ Mimarisi

Cilt: 36 Sayı: 2 30 Eylül 2024
PDF İndir
EN TR

TuringEQ: Doğrusal Olmayan Problemler Özelinde Yeni bir Yapay Zekâ Mimarisi

Öz

ÖYapay Zekâ alanındaki gelişmelerle birlikte birçok alanda Yapay Zekâ kullanımı yaygınlaşmış ve bu teknolojinin kullanımı ile önemli başarımlar elde edilmiştir. Elde edilen başarımların büyük bir kısmı, Yapay Zekâ içerisindeki alt alanlardan biri olan Yapay Sinir Ağlarına dayanmaktadır. Bu çalışma kapsamında, Yapay Sinir Ağlarının başarım düzeyini yakalayabilecek yeni bir Yapay Zekâ Mimarisi üzerinde durulmaktadır. Bu çalışmada, doğrusal ve doğrusal olmayan problemler özelinde incelemeler yapılarak bu problemlerin karakteristiğinin çözüm üzerindeki etkileri incelenmiş ve bu incelemeler sonucunda temel bir doğrusal olmayan problem üzerinde, başarılı bir şekilde çalışacak yeni bir Yapay Zekâ Mimarisi geliştirilmesi amaçlanmıştır. Yapılan çalışmada öncelikle yeni Yapay Zekâ Mimarisi için temel bir problem belirlenmiştir. Temel problemin belirlenmesinin ardından, Yapay Zekâ Mimarisi ile ilgili çalışmalara başlanarak teorik temeller üzerinde mimari tasarım yapılmıştır. Mimari kapsamında, problem katmanlara bölünerek, her katmanın kendi içerisinde düzgün bir şekilde öğrenme işlemini gerçekleştirmesi amaçlanmıştır. Başarıma olumsuz olarak etki eden katmanlar içerisindeki ağırlıkların, katman bozukluğunu giderecek şekilde değiştirilmesi ile katman düzeltimi yapılmıştır. Bu katman düzeltileri ile mimarinin temeli olarak her katmanın genel mimari başarımını arttıracak şekilde kendi hatasını düzeltmesi ile öğrenme işleminin hatasız bir şekilde gerçekleştirilmesi amaçlanmıştır. Bütün bu teorik temeller üzerine tasarlanan Yapay Zekâ Mimarisinin, temel bir doğrusal olmayan problem üzerinde test edilmesi sonucunda mimarinin başarılı bir şekilde öğrenme işlemini gerçekleştirdiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Moor JH, Turing test, Encyclopedia of Computer Science, ss. 1801-1802, Oca. 2003, Erişim: 05 Haziran 2024. [Çevrimiçi]. Erişim adresi: https://dl.acm.org/doi/abs/10.5555/1074100.1074882#pill-authors__contentcon
  2. Abitha J. Artificial Intelligence Technology and its Challenges-A Review, Journal of excellence in Computer Science and Engineering, c. 2, sy 1, ss. 11-18, Şub. 2016.
  3. Abraham. A. H. of measuring system design 2005, “Artificial neural networks”, wsc10.softcomputing.net, Erişim: 05 Haziran 2024. [Çevrimiçi]. Erişim adresi: http://wsc10.softcomputing.net/ann_chapter.pdf
  4. Silva IN, Spatti DH, Flauzino RA, Liboni LHB, Alves SFR. Artificial Neural Networks: A Practical Course, Illustrated. Springer International Publishing, 2016, 2016.
  5. Asadollahfardi G. “Artificial Neural Network”, ss. 77-91, 2015.
  6. Fukushima K. “Biological Cybernetics Neocognitron: A Self-organizing Neural Network Model for a Mechanism of Pattern Recognition Unaffected by Shift in Position”, Biol. Cybernetics, c. 36, s. 202, 1980.
  7. LeCun Y, Bottou L, Bengio Y, Haffner P. “Gradient-based learning applied to document recognition”, Proceedings of the IEEE, 1998, Erişim: 05 Ağustos 2024. [Çevrimiçi]. Erişim adresi: https://ieeexplore.ieee.org/abstract/document/726791/
  8. Krizhevsky A, Sutskever I, Hinton GE., “ImageNet classification with deep convolutional neural networks”, Commun ACM, c. 60, sy 6, ss. 84-90, Haz. 2017.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Makine Öğrenmesi Algoritmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2024

Gönderilme Tarihi

5 Haziran 2024

Kabul Tarihi

20 Eylül 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 36 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Okutan, H. E., & Baykara, M. (2024). TuringEQ: Doğrusal Olmayan Problemler Özelinde Yeni bir Yapay Zekâ Mimarisi. Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 36(2), 43-58. https://izlik.org/JA43AU37GW
AMA
1.Okutan HE, Baykara M. TuringEQ: Doğrusal Olmayan Problemler Özelinde Yeni bir Yapay Zekâ Mimarisi. Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2024;36(2):43-58. https://izlik.org/JA43AU37GW
Chicago
Okutan, Hüseyin Enes, ve Muhammet Baykara. 2024. “TuringEQ: Doğrusal Olmayan Problemler Özelinde Yeni bir Yapay Zekâ Mimarisi”. Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 36 (2): 43-58. https://izlik.org/JA43AU37GW.
EndNote
Okutan HE, Baykara M (01 Eylül 2024) TuringEQ: Doğrusal Olmayan Problemler Özelinde Yeni bir Yapay Zekâ Mimarisi. Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 36 2 43–58.
IEEE
[1]H. E. Okutan ve M. Baykara, “TuringEQ: Doğrusal Olmayan Problemler Özelinde Yeni bir Yapay Zekâ Mimarisi”, Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, c. 36, sy 2, ss. 43–58, Eyl. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA43AU37GW
ISNAD
Okutan, Hüseyin Enes - Baykara, Muhammet. “TuringEQ: Doğrusal Olmayan Problemler Özelinde Yeni bir Yapay Zekâ Mimarisi”. Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 36/2 (01 Eylül 2024): 43-58. https://izlik.org/JA43AU37GW.
JAMA
1.Okutan HE, Baykara M. TuringEQ: Doğrusal Olmayan Problemler Özelinde Yeni bir Yapay Zekâ Mimarisi. Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2024;36:43–58.
MLA
Okutan, Hüseyin Enes, ve Muhammet Baykara. “TuringEQ: Doğrusal Olmayan Problemler Özelinde Yeni bir Yapay Zekâ Mimarisi”. Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, c. 36, sy 2, Eylül 2024, ss. 43-58, https://izlik.org/JA43AU37GW.
Vancouver
1.Hüseyin Enes Okutan, Muhammet Baykara. TuringEQ: Doğrusal Olmayan Problemler Özelinde Yeni bir Yapay Zekâ Mimarisi. Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Eylül 2024;36(2):43-58. Erişim adresi: https://izlik.org/JA43AU37GW