Derin Öğrenme Temelli Robotik Maske Kontrol Sistemi
Öz
Korona virüsün (COVID-19) hızlı bulaşması nedeniyle dünya büyük bir sağlık kriziyle karşı karşıya kalmıştır. Korona virüsün yayılmasını engellemek için Dünya Sağlık Örgütüne (WHO) göre en etkili tedbir, halka açık yerlerde ve kalabalık alanlarda maske takmaktır. Ancak kalabalık ortamlarda uzun süre kalan kişilerde sıkılma, boş verme ve umursamazlık gibi nedenlerle insanlar bu kuralı ihlal edebilmektedir. Bu nedenle kalabalık alanlarda insanların izlenmesi ve gerektiğinde ilgililerin uyarılarak toplum sağlığını korumak önem arz etmektedir. Bu çalışmada maske takmayan, maskesini yanlış takan ve maskesini doğru takan kişileri belirleme sürecini otomatikleştirmek için iki derin öğrenme modeli kullanan bir robotik model geliştirilmiştir. İnternetten elde edilen veri setleri ve çevreden alınan fotoğraflar kullanılarak özgün bir veri seti oluşturulmuştur. Geliştirilen yapay zekâ modellerinin daha iyi tahmin sonuçları verebilmesi için veri seti görüntüleri üzerinde veri çoğaltma (aynalama, döndürme) teknikleri kullanılmıştır. Çalışmada gerçek zamanlı olarak maskeli, maskesiz ve maskesini yanlış takan kişilerin tespiti gerçekleştirilmiş sesli olarak kişilere dönütler verilmiştir. Geliştirilen yapay zekâ modellerinde üç sınıf (maskeli, maskesiz, maskesini yanlış takan) için ortalama tahmin/sınıflandırma başarı oranı (mAP@0,50) %96,58 ile %98,45 olarak tespit edilmiştir. Hız ve eğitim süresi açısından YOLOv4-tiny algoritmasıyla geliştirilen modelin daha başarılı olduğu tespit edilmiştir. Çalışma kapsamında geliştirilen yapay zekâ modellerinin farklı donanımlar üzerinde gerçek zamanlı çalıştırılması için MKS (Maske Kontrol Sistemi) olarak adlandırılan etkileşimli yazılım önerilmektedir. MKS yazılımı geliştirilen hareketli bir robot üzerinde çalıştırılmıştır. Prototip robotla gerçekleştirilen uygulamalarda oldukça yüksek maske denetleme başarımları elde edilmiştir. Geliştirilen robotun, kullanımıyla kurumlara personel ve zaman tasarrufu sağlayabileceği, covid-19 tedbirlerinin kontrolü ve toplum bilincinin arttırılmasında yararlı olacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Teşekkür
Çalışmada gerçekleştirilen prototip robot Teknofest 2021’de İnsanlık Yararına Teknoloji Yarışması Sağlık ve İlk Yardım kategorisinde üçüncülük elde etmiştir. Desteklerinden dolayı Teknofest düzenleme kuruluna teşekkür ederiz.
Kaynakça
- [1] Neeltje van Doremalen ve diğerleri, “Aerosol and Surface Stability of SARS-CoV-2 as Compared with SARS-CoV- 1,” (2020). https://doi.org/10.1056/NEJMc2001737.
- [2] Qiu J., Covert coronavirus infections could be seeding new outbreaks. 2020. https://doi.org/10.1038/d41586-020-00822-x
- [3] Şirin H., Özkan S., “Dünyada ve Türkiye’de COVID-19 Epidemiyolojisi,” Kulak Burun Boğaz ve Baş Boyun Cerrahisi Dergisi, vol. 28, (2020).
- [4] Kumar A. ve diğerleri, “Scaling up face masks detection with YOLO on a novel dataset,” Optik, vol. 239, (2021). https://doi.org/10.1016/j.ijleo.2021.166744
- [5] Das A. ve diğerleri, “Covid-19 Face Mask Detection Using TensorFlow, Keras and OpenCV,” in 2020 IEEE 17th India Council International Conference, INDICON 2020, 2020. https://doi.org/10.1109/INDICON49873.2020.9342585
- [6] Yu J., Zhang W., “Face mask wearing detection algorithm based on improved yolo-v4,” Sensors, vol. 21, no. 9, (2021). https://doi.org/10.3390/s21093263
- [7] Said Y., “Pynq-YOLO-Net: An embedded quantized convolutional neural network for face mask detection in COVID-19 pandemic era,” International Journal of Advanced Computer Science and Applications, vol. 11, no. 9, (2020). https://doi.org/10.14569/IJACSA.2020.0110912
- [8] Mahurkar R. R., Gadge N. G., “Real-time Covid-19 Face Mask Detection with YOLOv4,” in Proceedings of the 2nd International Conference on Electronics and Sustainable Communication Systems, ICESC 2021, 2021. https://doi.org/10.1109/ICESC51422.2021.9533008
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
20 Mart 2022
Gönderilme Tarihi
19 Ocak 2022
Kabul Tarihi
14 Şubat 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 34 Sayı: 1
APA
Göksu, M., & Alkan, A. (2022). Derin Öğrenme Temelli Robotik Maske Kontrol Sistemi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 34(1), 459-471. https://doi.org/10.35234/fumbd.1060378
AMA
1.Göksu M, Alkan A. Derin Öğrenme Temelli Robotik Maske Kontrol Sistemi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2022;34(1):459-471. doi:10.35234/fumbd.1060378
Chicago
Göksu, Mustafa, ve Ahmet Alkan. 2022. “Derin Öğrenme Temelli Robotik Maske Kontrol Sistemi”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 34 (1): 459-71. https://doi.org/10.35234/fumbd.1060378.
EndNote
Göksu M, Alkan A (01 Mart 2022) Derin Öğrenme Temelli Robotik Maske Kontrol Sistemi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 34 1 459–471.
IEEE
[1]M. Göksu ve A. Alkan, “Derin Öğrenme Temelli Robotik Maske Kontrol Sistemi”, Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 34, sy 1, ss. 459–471, Mar. 2022, doi: 10.35234/fumbd.1060378.
ISNAD
Göksu, Mustafa - Alkan, Ahmet. “Derin Öğrenme Temelli Robotik Maske Kontrol Sistemi”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 34/1 (01 Mart 2022): 459-471. https://doi.org/10.35234/fumbd.1060378.
JAMA
1.Göksu M, Alkan A. Derin Öğrenme Temelli Robotik Maske Kontrol Sistemi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2022;34:459–471.
MLA
Göksu, Mustafa, ve Ahmet Alkan. “Derin Öğrenme Temelli Robotik Maske Kontrol Sistemi”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 34, sy 1, Mart 2022, ss. 459-71, doi:10.35234/fumbd.1060378.
Vancouver
1.Mustafa Göksu, Ahmet Alkan. Derin Öğrenme Temelli Robotik Maske Kontrol Sistemi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 01 Mart 2022;34(1):459-71. doi:10.35234/fumbd.1060378