Araştırma Makalesi

Çinko Ekstraksiyon Artığından Korozyon Önleyici (Antikorozif) Endüstriyel Çinko Kromat Kompleks Çözeltisi Üretimi

Cilt: 36 Sayı: 1 28 Mart 2024
PDF İndir
EN TR

Çinko Ekstraksiyon Artığından Korozyon Önleyici (Antikorozif) Endüstriyel Çinko Kromat Kompleks Çözeltisi Üretimi

Öz

Çinko ekstraksiyon artığı (Ç.E.A) önemli miktarda çinko, kurşun, vb. metal bileşikleri içerir, dolayısıyla ikincil bir metal kaynağı olarak kabul edilirler. Bu çalışmada, çinko ekstraksiyon artığının sülfürik asit ve potasyum dikromat varlığında çeşitli parametrelerde selektif olarak liç edilerek optimum şartlarda endüstriyel korozyon önleyici çinko kromat kompleks çözeltisi (Zn(CrO4)2-) üretilmeye çalışılmıştır. Bunun için liç deneyleri, çoklu manyetik karıştırıcılı balon ısıtıcı bir düzenek vasıtasıyla 100 ml’lik cam balonlarda gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre artan liç sıcaklığı ile birlikte çinko kazanımının arttığı diğer taraftan selektifliği azaltan demirin ise sınırlı oranda çözündüğü belirlenmiştir. Optimum şartlar olarak 0.5 M sülfürik asit (H2SO4) derişimi, 0.5 M potasyum dikromat (K2Cr2O7) derişimi, 368 K liç sıcaklığı, 180 dk liç süresi, 25 mL/g sıvı-katı oranı ve 600 rpm karıştırma hızında Zn ve Fe ekstraksiyon verimleri sırasıyla %81.5 ve %5.3 olarak bulunmuştur. Diğer taraftan liç çözeltisinde çinko kromat kompleksi varlığını ortaya koymak için yapılan Raman spektroskopisi analizinde Zn2+ iyonlarının kromat (CrO42-) ile koordinasyon halinde bulunduğu belirlendi. Raman spektroskopisi ile hesaplanan koordinasyon sayısının 3,6 olduğu ortaya çıktı, bu da çözeltide Zn(CrO4)2- mevcudiyetinin var olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca optimum şartlarda Pb’nin hiç çözünmediği ve liç kalıntısında sülfatları ve/veya kısmen kromatları şeklinde kaldığı saptandı.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. de Souza AD, Pina PS, Leão VA. Bioleaching and chemical leaching as an integrated process in the zinc industry. Miner Eng 2007;20:591–9.
  2. Altundogan, H.S.; Erdem, M.; Orhan, R.; Özer, A. Tümen F. Heavy metal pollution, potential of zinc leach residues discarded in Çinkur plant.
  3. Espiari S, Rashchi F, Sadrnezhaad SK. Hydrometallurgical treatment of tailings with high zinc content. Hydrometallurgy 2006;82:54–62.
  4. Youcai Z, Stanforth R. Extraction of zinc from zinc ferrites by fusion with caustic soda. Miner Eng 2000;13:1417–21.
  5. Raghavan R, Mohanan P., Swarnkar S. Hydrometallurgical processing of lead-bearing materials for the recovery of lead and silver as lead concentrate and lead metal. Hydrometallurgy 2000;58:103–16.
  6. Miller RD. Book Review: Is Industrial Chemistry Still Presentable in Encyclopedic Form?: Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry. 5th completely revised edition. Edited by W. Gerhartz, Y. S. Yamamoto, F. T. Campbell, R. Pfefferkorn, and J. F. Rounsaville. Angew Chemie Int Ed English 1986;25:763–4.
  7. Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry. Wiley; 2003.
  8. Turan MD, Altundoğan HS, Tümen F. Recovery of zinc and lead from zinc plant residue. Hydrometallurgy 2004;75:169–76.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hidrometalurji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Mart 2024

Gönderilme Tarihi

2 Kasım 2023

Kabul Tarihi

19 Şubat 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 36 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Sarı, Z. A., & Turan, M. D. (2024). Çinko Ekstraksiyon Artığından Korozyon Önleyici (Antikorozif) Endüstriyel Çinko Kromat Kompleks Çözeltisi Üretimi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 36(1), 211-220. https://doi.org/10.35234/fumbd.1385153
AMA
1.Sarı ZA, Turan MD. Çinko Ekstraksiyon Artığından Korozyon Önleyici (Antikorozif) Endüstriyel Çinko Kromat Kompleks Çözeltisi Üretimi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2024;36(1):211-220. doi:10.35234/fumbd.1385153
Chicago
Sarı, Zeynel Abidin, ve M. Deniz Turan. 2024. “Çinko Ekstraksiyon Artığından Korozyon Önleyici (Antikorozif) Endüstriyel Çinko Kromat Kompleks Çözeltisi Üretimi”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 36 (1): 211-20. https://doi.org/10.35234/fumbd.1385153.
EndNote
Sarı ZA, Turan MD (01 Mart 2024) Çinko Ekstraksiyon Artığından Korozyon Önleyici (Antikorozif) Endüstriyel Çinko Kromat Kompleks Çözeltisi Üretimi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 36 1 211–220.
IEEE
[1]Z. A. Sarı ve M. D. Turan, “Çinko Ekstraksiyon Artığından Korozyon Önleyici (Antikorozif) Endüstriyel Çinko Kromat Kompleks Çözeltisi Üretimi”, Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 36, sy 1, ss. 211–220, Mar. 2024, doi: 10.35234/fumbd.1385153.
ISNAD
Sarı, Zeynel Abidin - Turan, M. Deniz. “Çinko Ekstraksiyon Artığından Korozyon Önleyici (Antikorozif) Endüstriyel Çinko Kromat Kompleks Çözeltisi Üretimi”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 36/1 (01 Mart 2024): 211-220. https://doi.org/10.35234/fumbd.1385153.
JAMA
1.Sarı ZA, Turan MD. Çinko Ekstraksiyon Artığından Korozyon Önleyici (Antikorozif) Endüstriyel Çinko Kromat Kompleks Çözeltisi Üretimi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2024;36:211–220.
MLA
Sarı, Zeynel Abidin, ve M. Deniz Turan. “Çinko Ekstraksiyon Artığından Korozyon Önleyici (Antikorozif) Endüstriyel Çinko Kromat Kompleks Çözeltisi Üretimi”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 36, sy 1, Mart 2024, ss. 211-20, doi:10.35234/fumbd.1385153.
Vancouver
1.Zeynel Abidin Sarı, M. Deniz Turan. Çinko Ekstraksiyon Artığından Korozyon Önleyici (Antikorozif) Endüstriyel Çinko Kromat Kompleks Çözeltisi Üretimi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 01 Mart 2024;36(1):211-20. doi:10.35234/fumbd.1385153