EN
TR
30 Ekim 2020 İzmir-Samos Tsunamisi Ölçümlerinin Sıkıştırılabilir Algılama Yöntemiyle Analizi
Öz
Diğer doğal afetler kadar sık meydana gelmeseler de tsunamiler kıyıya yakın ekosisteme çok büyük zararlar verebilir. 30 Ekim 2020’de saat 12:51 p.m. UTC’de (2:51 p.m. GMT+03:00) 6,9 Mw büyüklüğünde bir deprem meydana gelmiştir. Depremin merkez üssü, Türkiye’nin İzmir ilinin yaklaşık 23 km güneyinde, Yunanistan’ın Samos adası açıklarında bulunmaktadır. Bu deprem 30 Ekim 2020’de kendisiyle aynı adı taşıyan İzmir-Samos (Ege) tsunamisine neden olmuştur. Bu araştırmada, gözlemsel verilere uygulanan etkili bir algılama tekniği olan Sıkıştırılabilir Algılama (CS) algoritması kullanılarak bu tsunaminin hidrodinamik zaman serilerinin verimli ölçümlerle geri çatılması incelenmiştir. Bu amaçla UNESCO veri portalının Kos Marina ve Bodrum istasyonlarından elde edilen tsunami zaman serisi kayıtlarından faydalanılmıştır. Tsunami su salınım seviyesi zaman serilerinin ve bu serilerin Fourier spektrumlarının CS algoritmasıyla etkili bir şekilde ölçülerek geri çatılmasının potansiyel uygulaması araştırılmıştır. CS kullanılarak su seviyesi salınımı, yatay ve düşey tsunami hızları, tsunami taşkın debisi zaman serileri gibi tsunami parametrelerinin başarıyla ölçülebileceği, analiz edilebileceği ve kayıt altına alınabileceği gösterilmiştir. Ayrıca gelecekteki potansiyel yönelimler, bulgularımızın kullanışlılığı ve uygulanabilirliği de irdelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA)-Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanlarını Ödüllendirme Programı (GEBİP), İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ)-Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Fonu
Proje Numarası
TÜBA GEBİP-2022, İTÜ BAP MDA-2023-45117, İTÜ BAP FHD-2023-44985, İTÜ BAP MGA-2022-43528, İTÜ BAP MDK-2021-42849
Kaynakça
- Ward SN. 2002. Tsunamis. In: Meyers RA, editor. The Encyclopedia of Physical Science and Technology. Academic Press, 2002. Vol. 17, 175-191.
- Chapman C. The Asian tsunami in Sri Lanka: A personal experience. EOS Trans Am Geophys Union 2005; 86: 13–14.
- Berry MV. Tsunami asymptotics. New J Phys 2005; 7: 129.
- Röbke B, Vött A. The tsunami phenomenon. Prog Oceanogr 2017; 159: 296–322.
- Ishihara M, Tadono T. Land cover changes induced by the great east Japan earthquake in 2011. Sci Rep 2017; 7: 45769.
- Kaiser G, Burkhard B, Römer H, Sangkaew S, Graterol R, Haitook T, Sterr H, Sakuna-Schwartz D. Mapping tsunami impacts on land cover and related ecosystem service supply in Phang Nga, Thailand. Nat Hazards Earth Syst Sci 2013; 13: 3095–3111.
- Richmond B, Szczucinski W, Chagué-Goff C, Goto K, Sugawara D, Witter R, Tappin DR, Jaffe B, et al. Erosion, deposition and landscape change on the Sendai coastal plain, Japan, resulting from the March 11, 2011 Tohoku-oki tsunami. Sediment Geol 2012; 282: 27–39.
- Tappin DR, Evans HM, Jordan CJ, Richmond B, Sugawara D, Goto K. Coastal changes in the Sendai area from the impact of the 2011 Tohoku-oki tsunami: Interpretations of time series satellite images, helicopter-borne video footage and field observations. Sediment Geol 2012; 282: 151–174.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Kıyı Bilimleri ve Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2024
Gönderilme Tarihi
20 Mart 2024
Kabul Tarihi
10 Eylül 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 36 Sayı: 2
APA
Alan, A. R., & Bayındır, C. (2024). 30 Ekim 2020 İzmir-Samos Tsunamisi Ölçümlerinin Sıkıştırılabilir Algılama Yöntemiyle Analizi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 36(2), 837-845. https://doi.org/10.35234/fumbd.1455780
AMA
1.Alan AR, Bayındır C. 30 Ekim 2020 İzmir-Samos Tsunamisi Ölçümlerinin Sıkıştırılabilir Algılama Yöntemiyle Analizi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2024;36(2):837-845. doi:10.35234/fumbd.1455780
Chicago
Alan, Ali Rıza, ve Cihan Bayındır. 2024. “30 Ekim 2020 İzmir-Samos Tsunamisi Ölçümlerinin Sıkıştırılabilir Algılama Yöntemiyle Analizi”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 36 (2): 837-45. https://doi.org/10.35234/fumbd.1455780.
EndNote
Alan AR, Bayındır C (01 Eylül 2024) 30 Ekim 2020 İzmir-Samos Tsunamisi Ölçümlerinin Sıkıştırılabilir Algılama Yöntemiyle Analizi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 36 2 837–845.
IEEE
[1]A. R. Alan ve C. Bayındır, “30 Ekim 2020 İzmir-Samos Tsunamisi Ölçümlerinin Sıkıştırılabilir Algılama Yöntemiyle Analizi”, Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 36, sy 2, ss. 837–845, Eyl. 2024, doi: 10.35234/fumbd.1455780.
ISNAD
Alan, Ali Rıza - Bayındır, Cihan. “30 Ekim 2020 İzmir-Samos Tsunamisi Ölçümlerinin Sıkıştırılabilir Algılama Yöntemiyle Analizi”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 36/2 (01 Eylül 2024): 837-845. https://doi.org/10.35234/fumbd.1455780.
JAMA
1.Alan AR, Bayındır C. 30 Ekim 2020 İzmir-Samos Tsunamisi Ölçümlerinin Sıkıştırılabilir Algılama Yöntemiyle Analizi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2024;36:837–845.
MLA
Alan, Ali Rıza, ve Cihan Bayındır. “30 Ekim 2020 İzmir-Samos Tsunamisi Ölçümlerinin Sıkıştırılabilir Algılama Yöntemiyle Analizi”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 36, sy 2, Eylül 2024, ss. 837-45, doi:10.35234/fumbd.1455780.
Vancouver
1.Ali Rıza Alan, Cihan Bayındır. 30 Ekim 2020 İzmir-Samos Tsunamisi Ölçümlerinin Sıkıştırılabilir Algılama Yöntemiyle Analizi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 01 Eylül 2024;36(2):837-45. doi:10.35234/fumbd.1455780