EN
TR
Üstyapı Sayısı Değişmeyen AASHTO-93 Kesitlerinin Mekanistik-Ampirik Yöntemler ile Yol Ömrü Analizi
Öz
Türkiye karayollarının esnek üstyapı tasarımında regresyon tabanlı ampirik bir yöntem olan AASHTO-93 yöntemi kullanılmaktadır. Üstyapıyı oluşturan tabakaların mukavemet ve kalınlıklarına bağlı olarak hesaplanan üstyapı sayısı (SN) AASHTO yönteminde yol ömrünün hesaplanmasında kullanılan temel parametrelerden bir tanesidir. Yol sınıfı ve taban zemini taşıma gücü değişmeyen bir tasarımda SN değeri değişmedikçe yolun bozulana kadar taşıyabileceği standart dingil yükü sayısı değişmemektedir. Bu çalışmada geleneksel bir üstyapıyı oluşturan tabakaların kalınlıkları, SN değeri değişmeyecek şekilde 0,5-1,0-1,5 ve 2,0 cm olmak üzere 4 farklı değerde artırılmış veya azaltılmıştır. Oluşan SN artış veya azalışı diğer tabakalardan bir tanesinin kalınlığı değiştirilerek dengelenmiştir. Yeni oluşan ve AASHTO yöntemine göre yol ömrü değişmeyen kesitlerin mekanistik-ampirik yöntemler ile analizleri yapılarak yol ömrü değerlerindeki değişim oranları incelenmiştir. Çalışılan farklı kesitler arasında, yorulmaya bağlı kaplama ömründe (Nf) artış sağlayan kritik değişimler; bitümlü sıcak karışım (BSK) tabakaların kalınlıklarının artması ve plent-miks temel (PMT) tabakasının kalınlığının azalması ile elde edilmiştir. Bitümlü tabakaların kendi içlerindeki kalınlık değişimleri yol ömrü değerlerini anlamlı bir oranda değiştirmemiştir. Tekerlek izinde oturmaya bağlı kaplama ömrü (Nr) hesabında ise BSK tabaka kalınlıklarının azaldığı ve oluşan SN farkının PMT kalınlığı artırımı ile dengelendiği kesitlerde Nr değerleri artmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Hacıoğlu S. Esnek üstyapılı yollarda çatlak tamir yöntemi uygulanarak asfalt ömrünün uzatılması. Yüksek Lisans Tezi, Bahçeşehir Üniversitesi, İstanbul, 2013.
- İnanlı B. Mekanistik ampirik üstyapı tasarımının mevcut bir yolda kullanılması ve bakım/onarımın performansına etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Bahçeşehir Üniversitesi, İstanbul, 2016.
- Kök E. Karayolu ve havaalanı üstyapı tasarım yöntemleri, karşılaştırması ve Türkiye uygulamaları. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul, 2008.
- Huang YH. Pavement Analysis and Design (2nd ed.). New Jersey: Pearson Prentice Hall, 2004.
- Tunç A. Kaplama Mühendisliği ve Uygulamaları. Ankara: Asil Yayın Dağıtım, 2004.
- Mashayekhi M, Amini AA, Behbahani H, Nobakht S. Comparison of mechanistic-empirical and empirical flexible pavement design procedures of AASHTO: a case study. International Conference Bituminous Mixtures and Pavements; 2011; Thessaloniki, Greece. 319–28.
- Bostancıoğlu M. AASHTO-93 yönteminin mekanistik ampirik tasarım yöntemleri ile uyumunun belirlenmesi. Türk Doğa ve Fen Dergisi 2020; 9(2): 64–75.
- Tunç A. Yol Malzemeleri ve Uygulamaları. Ankara: Nobel Akademi Yayıncılık; 2001.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ulaştırma Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
27 Mart 2025
Gönderilme Tarihi
3 Ocak 2025
Kabul Tarihi
12 Mart 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 37 Sayı: 1
APA
Köse, B., & Bostancıoğlu, M. (2025). Üstyapı Sayısı Değişmeyen AASHTO-93 Kesitlerinin Mekanistik-Ampirik Yöntemler ile Yol Ömrü Analizi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 37(1), 475-486. https://doi.org/10.35234/fumbd.1612985
AMA
1.Köse B, Bostancıoğlu M. Üstyapı Sayısı Değişmeyen AASHTO-93 Kesitlerinin Mekanistik-Ampirik Yöntemler ile Yol Ömrü Analizi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2025;37(1):475-486. doi:10.35234/fumbd.1612985
Chicago
Köse, Betül, ve Murat Bostancıoğlu. 2025. “Üstyapı Sayısı Değişmeyen AASHTO-93 Kesitlerinin Mekanistik-Ampirik Yöntemler ile Yol Ömrü Analizi”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 37 (1): 475-86. https://doi.org/10.35234/fumbd.1612985.
EndNote
Köse B, Bostancıoğlu M (01 Mart 2025) Üstyapı Sayısı Değişmeyen AASHTO-93 Kesitlerinin Mekanistik-Ampirik Yöntemler ile Yol Ömrü Analizi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 37 1 475–486.
IEEE
[1]B. Köse ve M. Bostancıoğlu, “Üstyapı Sayısı Değişmeyen AASHTO-93 Kesitlerinin Mekanistik-Ampirik Yöntemler ile Yol Ömrü Analizi”, Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 37, sy 1, ss. 475–486, Mar. 2025, doi: 10.35234/fumbd.1612985.
ISNAD
Köse, Betül - Bostancıoğlu, Murat. “Üstyapı Sayısı Değişmeyen AASHTO-93 Kesitlerinin Mekanistik-Ampirik Yöntemler ile Yol Ömrü Analizi”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 37/1 (01 Mart 2025): 475-486. https://doi.org/10.35234/fumbd.1612985.
JAMA
1.Köse B, Bostancıoğlu M. Üstyapı Sayısı Değişmeyen AASHTO-93 Kesitlerinin Mekanistik-Ampirik Yöntemler ile Yol Ömrü Analizi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2025;37:475–486.
MLA
Köse, Betül, ve Murat Bostancıoğlu. “Üstyapı Sayısı Değişmeyen AASHTO-93 Kesitlerinin Mekanistik-Ampirik Yöntemler ile Yol Ömrü Analizi”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 37, sy 1, Mart 2025, ss. 475-86, doi:10.35234/fumbd.1612985.
Vancouver
1.Betül Köse, Murat Bostancıoğlu. Üstyapı Sayısı Değişmeyen AASHTO-93 Kesitlerinin Mekanistik-Ampirik Yöntemler ile Yol Ömrü Analizi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 01 Mart 2025;37(1):475-86. doi:10.35234/fumbd.1612985
Cited By
Efektif Kalınlıklar Yöntemi ile Takviye Tabakası Tasarımının Yorulma ve Tekerlek İzinde Oturma Parametreleri Yönünden Mekanik Analizi
Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.35234/fumbd.1837761