Araştırma Makalesi

KarcıFANN Yönteminin Yakınsama Kabiliyetinin Analiz Edilmesi

Cilt: 37 Sayı: 2 30 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

KarcıFANN Yönteminin Yakınsama Kabiliyetinin Analiz Edilmesi

Öz

YSA’ların optimizasyonunda yaygın kullanıma sahip tekniklerden gradyan iniş tabanlı geriye yayılım algoritmalarında, ağın çıktısı ile beklenen çıktı arasındaki hata hesaplanmakta ve bu hata geriye doğru yayılarak ağırlıklar güncellenmektedir. Ağırlıkların güncellenmesi işlemi, modelin öğrenme süresini ve performansını önemli ölçüde etkilemektedir. Gradyan iniş tabanlı algoritmalarda kullanılan öğrenme katsayısının çok büyük ya da küçük seçilmesi ezberleme, öğrenememe ve ağırlıkların yakınsamaması gibi problemlere neden olmaktadır. YSA’ların eğitimi aşamasında ağırlıkların, iterasyon sayısı arttıkça salınımlar yapmadan kararlı bir eğri çizmesi, başarılı bir öğrenme gerçekleştiğini ya da yerel minimum bir noktaya takıldığını göstermektedir. Bu ayrımı yapabilmek için ağırlık değişim grafikleriyle beraber ağın ürettiği hata değerlerine bakılmalıdır. Bu makalede, kesir dereceli türevle modelleri daha iyi ifade etmek ve YSA’larda karşılaşılan problemleri çözmek amacıyla kullanılan KarcıFANN yönteminin yakınsama, ezberleme durumu ve öğrenme performansına etkisi incelenmiştir. Sabit bir öğrenme katsayısı yerine kesir dereceli türevin kullanıldığı KarcıFANN yöntemi ile ADAM, Momentumlu GD ve SGD yöntemleri karşılaştırılmıştır. Türevlerin öğrenmeye olan etkilerini incelemek amacıyla XOR probleminin çözümü deneysel çalışmalarda ele alınmış ve yöntemlerin ağırlık değişimleri gözlemlenmiştir. MSE değerleri ve ağırlık değişim grafikleri incelendiğinde en başarılı yöntemin Momentumlu GD, ikinci başarılı yöntemin KarcıFANN yöntemi olduğu ve ADAM yönteminin de yerel bir minimum noktaya takıldığı görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abraham A. Meta-Learning Evolutionary Artificial Neural Networks, Neurocomputing Journal, 2004, Vol. 56c, Elsevier Science, Netherlands, (1–38).
  2. Rumelhart DE, Durbin R, Golden RM, Chauvin Y. Backpropagation: the basic theory, 1995.
  3. Smith LN. A disciplined approach to neural network hyper-parameters: Part 1 – Learning rate, batch size, momentum, and weight decay. arXiv preprint arXiv:1803.09820, 2018.
  4. Brutzkus A, Globerson A. Why do larger models generalize better? A theoretical perspective via the XOR problem. Proceedings of the 36th International Conference on Machine Learning (ICML), 2019, 97, 822–830.
  5. Pinto RC, Tavares AR. (2024, September 17). PReLU: Yet Another Single-Layer Solution to the XOR Problem (arXiv:2409.10821v1) [Preprint].
  6. Yang C, Kim H, Adhikari SP, Chua LO. A Circuit-Based Neural Network with Hybrid Learning of Backpropagation and Random Weight Change Algorithms. Sensors. 2017, 17(1):16.
  7. Starodub A, Eliseeva N, Georgiev M. Gradient-based algorithm for tracking the activity of neural network weights changing. EPJ Web of Conferences, 248, 2021, 01012.
  8. Li Jun & Diao, Yongfeng & Li, Mingdong & Yin, Xing., Stability Analysis of Discrete Hopfield Neural Networks with the Nonnegative Definite Monotone Increasing Weight Function Matrix. Discrete Dynamics in Nature and Society. 2009.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Nöral Ağlar, Yapay Zeka (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

20 Mart 2025

Kabul Tarihi

29 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 37 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Saygili, H., Karakurt, M., & Karci, A. (2025). KarcıFANN Yönteminin Yakınsama Kabiliyetinin Analiz Edilmesi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 37(2), 897-907. https://doi.org/10.35234/fumbd.1661969
AMA
1.Saygili H, Karakurt M, Karci A. KarcıFANN Yönteminin Yakınsama Kabiliyetinin Analiz Edilmesi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2025;37(2):897-907. doi:10.35234/fumbd.1661969
Chicago
Saygili, Hulya, Meral Karakurt, ve Ali Karci. 2025. “KarcıFANN Yönteminin Yakınsama Kabiliyetinin Analiz Edilmesi”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 37 (2): 897-907. https://doi.org/10.35234/fumbd.1661969.
EndNote
Saygili H, Karakurt M, Karci A (01 Eylül 2025) KarcıFANN Yönteminin Yakınsama Kabiliyetinin Analiz Edilmesi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 37 2 897–907.
IEEE
[1]H. Saygili, M. Karakurt, ve A. Karci, “KarcıFANN Yönteminin Yakınsama Kabiliyetinin Analiz Edilmesi”, Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 37, sy 2, ss. 897–907, Eyl. 2025, doi: 10.35234/fumbd.1661969.
ISNAD
Saygili, Hulya - Karakurt, Meral - Karci, Ali. “KarcıFANN Yönteminin Yakınsama Kabiliyetinin Analiz Edilmesi”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 37/2 (01 Eylül 2025): 897-907. https://doi.org/10.35234/fumbd.1661969.
JAMA
1.Saygili H, Karakurt M, Karci A. KarcıFANN Yönteminin Yakınsama Kabiliyetinin Analiz Edilmesi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2025;37:897–907.
MLA
Saygili, Hulya, vd. “KarcıFANN Yönteminin Yakınsama Kabiliyetinin Analiz Edilmesi”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 37, sy 2, Eylül 2025, ss. 897-0, doi:10.35234/fumbd.1661969.
Vancouver
1.Hulya Saygili, Meral Karakurt, Ali Karci. KarcıFANN Yönteminin Yakınsama Kabiliyetinin Analiz Edilmesi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 01 Eylül 2025;37(2):897-90. doi:10.35234/fumbd.1661969

Cited By