Araştırma Makalesi

Vakum Karbürlenmiş Toz Metalurjisi Çelik Parçalara Uygulanan Çift Faz Isıl işleminin Mekanik Özelliklere Etkisi

Cilt: 37 Sayı: 2 30 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

Vakum Karbürlenmiş Toz Metalurjisi Çelik Parçalara Uygulanan Çift Faz Isıl işleminin Mekanik Özelliklere Etkisi

Öz

Bu çalışmada, vakum karbürlenmiş Toz Metalurjisi (T/M) çelik parçalara uygulanan Çift Faz (ÇF) ısıl işleminin mekanik özelliklere etkileri araştırılmıştır. Üretilen T/M parçalara Sinterleme (S), Normalizasyon (N), Vakum Karbürleme (VK), ÇF ve Temperleme (T) ısıl işlemlerinden oluşan farklı ısıl işlemler uygulanmıştır. Devamında mekanik testler ve karakterizasyon çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Sadece S ısıl işlemi uygulanan N1 numunesi 103,3 HV1,0 sertlik, 189 MPa üç nokta eğme dayanımı ve %3 üniform uzama sergilemiştir. VK ısıl işlemi parçaların mekanik özelliklerini geliştirmiştir. S+N+VK ısıl işlemleri uygulanan N2 numunesi 537,31 HV1,0 yüzey, 182,13 HV1,0 merkez sertlikleri ve 243 MPa üç nokta eğme dayanımı sergilemiş ancak süneklik göstermemiştir. Vakum karbürlenmiş numunelerin yüzey bölgelerinde martenzit, merkez bölgelerinde ise ferrit + martenzit fazlarından oluşan çift faz mikroyapısı ÇF ısıl işlemi ile başarılı bir şekilde üretilmiştir. Martenzit fazının mikroyapıda homojen bir dağılım sergilediği tespit edilmiştir. ÇF ısıl işlemi numunelerin mekanik özelliklerini arttırmış ancak sünekliklerini azaltmıştır. ÇF ısıl işlemi sonrası en yüksek mekanik özellikler, S+N+VK+ÇF750 ısıl işlemleri uygulanan N6 numunesinde gerçekleşmiştir. Bu numune, 572,28 HV1,0 yüzey sertliği, 196,90 HV1,0 merkez sertliği ve 319 MPa üç nokta eğme dayanımı sergilemiştir. Bu çalışma kapsamında elde edilen veriler neticesinde yüzey karbürlenmiş T/M çelik parçalara uygulanan ÇF ısıl işlemi ile mekanik özelliklerin geliştirildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Türkmen M, Karabulut H, Erden MA, Gündüz S. Effect of TiN addition on the microstructure and mechanical properties of PM steels. Technological Applied Sciences 2017;12(4): 178-184.
  2. Nikolaou J, Bourithis L, Papadimitriou G. Selective case hardening of plain steel by carbon alloying with a plasma transferred arc (PTA) technique. J Mater Sci 2003; 38: 2883-2891.
  3. Sawicki J, Dybowski K, Zgórniak P. Effect of stages of vacuum carburizing on deformations in splines of steels 16MnCr5, AMS6265 and 17CrNiMo7-6. Met Sci Heat Treat 2021; 62: 572-576.
  4. Özdeşlik M, Sindel L, Keskin S. Düşük basınç sementasyon ve yüksek basınç gaz ile sertleştirme, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Metalurji ve Malzeme Mühendisleri Odası 2016; 180: 31-36.
  5. Çavuşoğlu O, Gürün H. Investigation of the effects of deformation speed on the mechanical properties and deep drawing process of DP600 and DP780 sheet metal. Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University 2014; 29(4): 777-784.
  6. Dwivedi SP, Sharma S, Srivastava AP, Sethi VA, Mohammed KA, Kumar A, Khan MI, Abbas M, Tag-Eldin EM. Homogeneity, metallurgical, mechanical, wear, and corrosion behavior of Ni and B4C coatings deposited on 304 stainless steels developed by microwave cladding technique. J Mater Res Technol 2023; 27: 5854-5867.
  7. Ali M, Ahmad F, Melor PS, Yahya N, Aslam M. Investigation of boron effect on the densification of Fe-50% Ni soft magnetic alloys produced by powder metallurgy route. Mater Today Proc 2019; 16: 2210-2218.
  8. Neystani R, Beidokhti B, Amelzadeh M. Fabrication of dissimilar Fe-Cu-C powder metallurgy compact/steel joint using the optimized resistance spot welding. J Manuf Processes 2019; 43: 200-206.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Metaller ve Alaşım Malzemeleri , Toz Metalurjisi, Malzeme Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

25 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

1 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 37 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Pamuk, Ö. (2025). Vakum Karbürlenmiş Toz Metalurjisi Çelik Parçalara Uygulanan Çift Faz Isıl işleminin Mekanik Özelliklere Etkisi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 37(2), 747-761. https://doi.org/10.35234/fumbd.1705620
AMA
1.Pamuk Ö. Vakum Karbürlenmiş Toz Metalurjisi Çelik Parçalara Uygulanan Çift Faz Isıl işleminin Mekanik Özelliklere Etkisi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2025;37(2):747-761. doi:10.35234/fumbd.1705620
Chicago
Pamuk, Özer. 2025. “Vakum Karbürlenmiş Toz Metalurjisi Çelik Parçalara Uygulanan Çift Faz Isıl işleminin Mekanik Özelliklere Etkisi”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 37 (2): 747-61. https://doi.org/10.35234/fumbd.1705620.
EndNote
Pamuk Ö (01 Eylül 2025) Vakum Karbürlenmiş Toz Metalurjisi Çelik Parçalara Uygulanan Çift Faz Isıl işleminin Mekanik Özelliklere Etkisi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 37 2 747–761.
IEEE
[1]Ö. Pamuk, “Vakum Karbürlenmiş Toz Metalurjisi Çelik Parçalara Uygulanan Çift Faz Isıl işleminin Mekanik Özelliklere Etkisi”, Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 37, sy 2, ss. 747–761, Eyl. 2025, doi: 10.35234/fumbd.1705620.
ISNAD
Pamuk, Özer. “Vakum Karbürlenmiş Toz Metalurjisi Çelik Parçalara Uygulanan Çift Faz Isıl işleminin Mekanik Özelliklere Etkisi”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 37/2 (01 Eylül 2025): 747-761. https://doi.org/10.35234/fumbd.1705620.
JAMA
1.Pamuk Ö. Vakum Karbürlenmiş Toz Metalurjisi Çelik Parçalara Uygulanan Çift Faz Isıl işleminin Mekanik Özelliklere Etkisi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2025;37:747–761.
MLA
Pamuk, Özer. “Vakum Karbürlenmiş Toz Metalurjisi Çelik Parçalara Uygulanan Çift Faz Isıl işleminin Mekanik Özelliklere Etkisi”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 37, sy 2, Eylül 2025, ss. 747-61, doi:10.35234/fumbd.1705620.
Vancouver
1.Özer Pamuk. Vakum Karbürlenmiş Toz Metalurjisi Çelik Parçalara Uygulanan Çift Faz Isıl işleminin Mekanik Özelliklere Etkisi. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 01 Eylül 2025;37(2):747-61. doi:10.35234/fumbd.1705620