Deprem Yıkıntı Atıklarının Sürdürülebilir Taşıyıcı Betonlarda Kullanım Potansiyelinin Beton Dayanımı Açısından Araştırılması

Öz

Bu çalışma, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleriyle oluşan inşaat ve yıkıntı atıklarının beton üretiminde geri dönüştürülmüş agrega olarak kullanım potansiyelini incelemektedir. Çalışmanın amacı, yüksek maliyetli kimyasal katkılar kullanılmadan, farklı su/çimento oranlarıyla yüksek dayanımlı, ekonomik ve çevre dostu beton üretmektir. Deprem bölgelerinden temin edilen molozlar işlenerek 15×15×15 cm boyutlarında beton numuneleri üretilmiş, bu numuneler Fırat Üniversitesi Yapı Malzemeleri Laboratuvarı’nda (FÜYAMLAB) basınç ve yarmada çekme testlerine tabi tutulmuştur. Sonuçlar, geri dönüştürülmüş agregaların taşıyıcı beton üretiminde teknik olarak uygun olduğunu ve geleneksel betonla karşılaştırıldığında anlamlı bir performans farkı göstermediğini ortaya koymuştur. Çalışma, çevresel sürdürülebilirlik, kaynak verimliliği ve ekonomik kazanç sağlama açısından önemli bir katkı sunmaktadır. Ayrıca, deprem sonrası ortaya çıkan devasa atık miktarının etkin yönetimiyle döngüsel ekonomi ilkelerine hizmet ederek çevresel yükü azaltmakta ve afet sonrası yeniden inşa süreçlerine yenilikçi bir çözüm önermektedir. Bu yönüyle, hem mühendislik uygulamalarına hem de sürdürülebilir yapı malzemesi araştırmalarına özgün bir bilimsel katkı niteliği taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Geri dönüştürülmüş agrega
• deprem atıkları
• sürdürülebilirlik
• basınç dayanımı

Investigation of the Potential Use of Earthquake Demolition Waste in Sustainable Load-Bearing Concrete in Terms of Concrete Strength

Öz

This study examines the potential use of construction and demolition waste generated by the 6 February 2023 Kahramanmaraş earthquakes as recycled aggregate in concrete production. The main objective is to produce high-strength, cost-effective, and environmentally friendly concrete by employing different water-to-cement ratios without the use of expensive chemical admixtures. Debris collected from the earthquake-affected regions was processed and used to produce concrete specimens with dimensions of 15 × 15 × 15 cm. These specimens were subjected to compressive strength and splitting tensile strength tests at the Structural Materials Laboratory of Fırat University (FÜYAMLAB). The results indicate that recycled aggregates are technically suitable for use in structural concrete and exhibit no significant performance differences compared to conventional concrete. The study makes a substantial contribution in terms of environmental sustainability, resource efficiency, and economic benefits. Moreover, by promoting the effective management of the enormous volume of waste generated after the earthquakes, it supports the principles of the circular economy, reduces environmental burdens, and offers an innovative solution for post-disaster reconstruction processes. In this respect, the study represents an original scientific contribution to both engineering practice and research on sustainable construction materials.

Anahtar Kelimeler

• Recycled aggregate
• earthquake debris
• sustainability
• compressive strength

Kaynakça

1. Dinçer İ, Akın MK, Akın M, Orhan A, Ozan O, Varol MB, Benlioğlu TB. Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri. Konuralp Med J 2023; 14(1): 1-16.
2. Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü (KRDAE). 2023 Kahramanmaraş depremleri ön değerlendirme raporu. İstanbul, Türkiye; 2023. Available: http://www.koeri.boun.edu.tr/new/sites/default/files/KRDAE-2023-Deprem-On-Degerlendirme-Raporu_compressed.pdf. Accessed: Jan. 16, 2026.
3. Öner F. Dünya Bankası’ndan deprem açıklaması: 34 milyar doları aşacak. Haber7; 2023. Available: https://m.haber7.com/ekonomi/haber/3305561-dunya-bankasindan-deprem-aciklamasi-34-milyar-dolari-asacak. Accessed: Jan. 16, 2026.
4. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). İnşaat maliyet endeksi – Haziran 2022. Ankara, Türkiye; 2022. Available: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Insaat-Maliyet-Endeksi-Haziran-2022-45627. Accessed: Jan. 16, 2026.
5. Gezen AF. İnşaat sektöründe sürdürülebilir kent yaşamı ve karayollarında uygulama alanları. MSc, Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi, İstanbul, Türkiye, 2015.
6. Çorbacıoğlu CU. Beton karışım tasarımının geçirimliliğe ve mekanik özelliklere etkisi. PhD, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye, 2008.
7. Fırat FK, Akbaş F. İnşaat endüstrisinde geri dönüşüm çalışmalarının geliştirilmesi ve ekonomi üzerine etkileri. Cevre ve Enerji Derg 2015; 637: 637-644.
8. Ölmez E, Yıldız Ş. İnşaat ve yıkıntı atıklarının yönetimi ve planlanan İstanbul modeli. Kent Yonetimi Insan ve Cevre Sorunlari 2008; 8: 2-6.

9. Büyüktaş K, Alagöz T. Farklı çimento çeşitleri ve karışımlar kullanılarak kaplanan sulama kanalında sızma kayıplarının belirlenmesi. Akdeniz Univ Ziraat Fak Derg 2004; 17(1): 49-58.
10. Tüdeş E. Zeminlerin kireç ve çimento katkısı ile çözümü. MSc, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon, Türkiye, 1996.
11. Türk Standartları Enstitüsü (TSE). Laboratuvarda beton deney numunelerinin hazırlanması ve bakımı. Ankara, Türkiye; 1978.
12. Gönen T, Onat ON, Cemalgil S, Yılmazer B, Altuncu YT. Beton teknolojisi için yeni atık malzemeler üzerine bir inceleme. Yapi Teknol Elektronik Derg 2012; 8(1): 36-43.
13. Felekoğlu, B., Türkel, S. Effects of specimen type and dimensions on compressive strength of concrete. Gazi University Journal of Science 2005; 18(4):639-645.
14. Tugrul Tunc, E. An experimental study based on the strength properties of concrete containing chemical admixture. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi 2019;17: 901-908.
15. Tugrul Tunc, E. Strength and durability of superplasticizer concrete based on different component parameters: An experimental and statistical study. Arabian Journal for Science and Engineering 2025;50(3): 1649-1664.
16. Tugrul Tunc E. Recycling of marble waste: a review based on strength of concrete containing marble waste. J Environ Manage 2019; 231: 86-97.