Research Article

REHBER ÖĞRETMENLERİN GÖÇMEN ÖĞRENCİLERLE ÇALIŞMA SÜRECİNDE KARŞILAŞTIĞI GÜÇLÜKLER: İSTANBUL BAĞCILAR İLÇESİ ÖRNEĞİ

Volume: 12 Number: 2 August 7, 2026
TR EN

REHBER ÖĞRETMENLERİN GÖÇMEN ÖĞRENCİLERLE ÇALIŞMA SÜRECİNDE KARŞILAŞTIĞI GÜÇLÜKLER: İSTANBUL BAĞCILAR İLÇESİ ÖRNEĞİ

Abstract

Arka Plan: Göç olgusu, eğitim ortamlarında önemli dönüşümlere yol açmakta ve göçmen öğrencilerin okula uyum sürecini çok boyutlu hale getirmektedir. Bu süreçte rehber öğretmenler, öğrencilerin akademik, sosyal ve psikolojik uyumlarını desteklemede kritik bir rol üstlenmektedir. Ancak dil farklılıkları, kültürel uyumsuzluklar ve kurumsal sınırlılıklar, rehberlik hizmetlerinin etkililiğini zorlaştırmaktadır. Amaç: Bu çalışmada, rehber öğretmenlerin göçmen öğrencilerle çalışma sürecinde karşılaştıkları güçlüklerin belirlenmesi ve bu güçlüklerin yoğunlaştığı alanların ortaya konulması amaçlanmıştır. Ayrıca çalışma, rehber öğretmen deneyimlerine odaklanarak saha temelli bir bakış açısı sunmayı hedeflemektedir. Yöntem: Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı kapsamında fenomenolojik desen kullanılarak yürütülmüştür. Çalışma grubunu İstanbul ili Bağcılar ilçesinde görev yapan ve göçmen öğrencilerle doğrudan çalışma deneyimine sahip 10 rehber öğretmen oluşturmaktadır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmış ve içerik analizi ile çözümlenmiştir. Bulgular: Bulgular, karşılaşılan güçlüklerin dört temel tema altında toplandığını göstermektedir: dil kaynaklı güçlükler, aile ile iletişim sorunları, kurumsal ve yapısal sınırlılıklar ile mesleki gelişim ve destek yetersizlikleri. Dil bariyeri iletişimi sınırlamakta, öğrencilerin kendini ifade etmesini zorlaştırmakta ve rehberlik sürecinin etkililiğini azaltmaktadır. Ailelerin sınırlı katılımı ve kültürel farklılıklar, müdahale sürecini güçleştirmektedir. Ayrıca kurumsal imkânların ve sistematik desteklerin yetersizliği uygulamaları zorlaştırmaktadır. Sonuç: Bulgular, rehber öğretmenlerin göçmen öğrencilerle çalışırken çok boyutlu güçlüklerle karşılaştığını göstermektedir. Bu durum, rehberlik hizmetlerinin bireysel olduğu kadar kurumsal ve sistemsel düzeyde de geliştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, uygulamaya dayalı hizmet içi eğitimlerin yaygınlaştırılması, okul temelli desteklerin güçlendirilmesi ve rehberlik hizmetlerinin daha sistematik hale getirilmesi gerekmektedir.

Keywords

Supporting Institution

Yoktur

Ethical Statement

Bu araştırma için gerekli etik kurul izni alınmıştır. Ayrıca araştırmanın yürütülmesi için Milli Eğitim Bakanlığı’ndan gerekli izinler alınmıştır. Araştırmaya katılan tüm katılımcılardan gönüllü onam alınmış ve veriler bilimsel etik kurallara uygun şekilde toplanmış ve analiz edilmiştir. Çalışmada herhangi bir çıkar çatışması bulunmamaktadır.

Thanks

Bu çalışmaya katkı sağlayan katılımcılara teşekkür ederim.

References

  1. Akfirat, O. N. (2025). What has changed in five years? Perspectives of school counsellors regarding Syrian refugee students in Türkiye. International Journal of Educational Research, 141, 102702. https://doi.org/10.1016/j.ijer.2025.102702
  2. Aras, B. T. (2021). Suriyeli göçmen çocukların 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu kapsamında değerlendirilmesi: Hatay örneği [Yüksek lisans tezi, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi]. Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Akademik Veri Yönetim Sistemi. https://avesis.mku.edu.tr/yonetilen-tez/f47338d1-39c6-475f-bcb0-5b90d94942f8/suriyeli-gocmen-cocuklarin-5395-sayili-cocuk-koruma-kanunu-kapsaminda-degerlendirilmesi-hatay-ornegi
  3. Atlıhan, A. M. (2019). Göçmen öğrencilerin okul örgütüne uyumunda öğretmenlerin ve okul yöneticilerinin rolleri [Tezsiz yüksek lisans projesi, Pamukkale Üniversitesi]. Pamukkale Üniversitesi Akademik Veri Yönetim Sistemi. https://gcris.pau.edu.tr/entities/publication/b9d92b8d-8c09-4eed-8139-b20d15e68b10
  4. Bahar, H. H., & Yılmaz, O. (2018). Ahıska, göç ve eğitim. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi–Journal of Qualitative Research in Education, 6(2), 238–257. https://doi.org/10.14689/issn.2148-2624.1.6c2s11m
  5. Bilgin, H. (2018). Okul öncesi eğitimde rehberlik. Nobel Yayınları.
  6. Block, K., Cross, S., Riggs, E., & Gibbs, L. (2014). Supporting schools to create an inclusive environment for refugee students. International Journal of Inclusive Education, 18(12), 1337–1355. https://doi.org/10.1080/13603116.2014.899636
  7. Canatan, K. (2014). Avrupa Toplumlarının Göç Algıları ve Tutumları: Sosyolojik Bir Yaklaşım. İstanbul University Journal of Sociology, 3(27), 317–332. https://izlik.org/JA88ZS48NB
  8. Coşkun, İ., & Emin, M. N. (2018). Türkiye'de göçmenlerin eğitimi: Mevcut durum ve çözüm önerileri (Politika Notu No. 2018/03). İLKE İlim Kültür Eğitim Derneği. https://ilke.org.tr/images/yayin/pdf/turkiyede_gocmenlerin_egitimi_mevcut_durum_ve_cozum_onerileri.pdf

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Migration Sociology, Sociology of Migration, Ethnicity and Multiculturalism

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 7, 2026

Submission Date

March 25, 2026

Acceptance Date

June 26, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 12 Number: 2

APA
Çalık, H., & Doğan, S. (2026). REHBER ÖĞRETMENLERİN GÖÇMEN ÖĞRENCİLERLE ÇALIŞMA SÜRECİNDE KARŞILAŞTIĞI GÜÇLÜKLER: İSTANBUL BAĞCILAR İLÇESİ ÖRNEĞİ. Göç Araştırmaları Dergisi, 12(2), 89-113. https://doi.org/10.70972/gad.1915681
AMA
1.Çalık H, Doğan S. REHBER ÖĞRETMENLERİN GÖÇMEN ÖĞRENCİLERLE ÇALIŞMA SÜRECİNDE KARŞILAŞTIĞI GÜÇLÜKLER: İSTANBUL BAĞCILAR İLÇESİ ÖRNEĞİ. Göç Araştırmaları Dergisi. 2026;12(2):89-113. doi:10.70972/gad.1915681
Chicago
Çalık, Halil, and Süleyman Doğan. 2026. “REHBER ÖĞRETMENLERİN GÖÇMEN ÖĞRENCİLERLE ÇALIŞMA SÜRECİNDE KARŞILAŞTIĞI GÜÇLÜKLER: İSTANBUL BAĞCILAR İLÇESİ ÖRNEĞİ”. Göç Araştırmaları Dergisi 12 (2): 89-113. https://doi.org/10.70972/gad.1915681.
EndNote
Çalık H, Doğan S (August 1, 2026) REHBER ÖĞRETMENLERİN GÖÇMEN ÖĞRENCİLERLE ÇALIŞMA SÜRECİNDE KARŞILAŞTIĞI GÜÇLÜKLER: İSTANBUL BAĞCILAR İLÇESİ ÖRNEĞİ. Göç Araştırmaları Dergisi 12 2 89–113.
IEEE
[1]H. Çalık and S. Doğan, “REHBER ÖĞRETMENLERİN GÖÇMEN ÖĞRENCİLERLE ÇALIŞMA SÜRECİNDE KARŞILAŞTIĞI GÜÇLÜKLER: İSTANBUL BAĞCILAR İLÇESİ ÖRNEĞİ”, Göç Araştırmaları Dergisi, vol. 12, no. 2, pp. 89–113, Aug. 2026, doi: 10.70972/gad.1915681.
ISNAD
Çalık, Halil - Doğan, Süleyman. “REHBER ÖĞRETMENLERİN GÖÇMEN ÖĞRENCİLERLE ÇALIŞMA SÜRECİNDE KARŞILAŞTIĞI GÜÇLÜKLER: İSTANBUL BAĞCILAR İLÇESİ ÖRNEĞİ”. Göç Araştırmaları Dergisi 12/2 (August 1, 2026): 89-113. https://doi.org/10.70972/gad.1915681.
JAMA
1.Çalık H, Doğan S. REHBER ÖĞRETMENLERİN GÖÇMEN ÖĞRENCİLERLE ÇALIŞMA SÜRECİNDE KARŞILAŞTIĞI GÜÇLÜKLER: İSTANBUL BAĞCILAR İLÇESİ ÖRNEĞİ. Göç Araştırmaları Dergisi. 2026;12:89–113.
MLA
Çalık, Halil, and Süleyman Doğan. “REHBER ÖĞRETMENLERİN GÖÇMEN ÖĞRENCİLERLE ÇALIŞMA SÜRECİNDE KARŞILAŞTIĞI GÜÇLÜKLER: İSTANBUL BAĞCILAR İLÇESİ ÖRNEĞİ”. Göç Araştırmaları Dergisi, vol. 12, no. 2, Aug. 2026, pp. 89-113, doi:10.70972/gad.1915681.
Vancouver
1.Halil Çalık, Süleyman Doğan. REHBER ÖĞRETMENLERİN GÖÇMEN ÖĞRENCİLERLE ÇALIŞMA SÜRECİNDE KARŞILAŞTIĞI GÜÇLÜKLER: İSTANBUL BAĞCILAR İLÇESİ ÖRNEĞİ. Göç Araştırmaları Dergisi. 2026 Aug. 1;12(2):89-113. doi:10.70972/gad.1915681