Research Article

MÜLTECİ HUKUKUNDA COĞRAFİ KISITLAMA VE TÜRKİYE

Volume: 12 Number: 2 August 7, 2026
TR EN

MÜLTECİ HUKUKUNDA COĞRAFİ KISITLAMA VE TÜRKİYE

Abstract

Arka Plan: Uluslararası mülteci hukuku, zulüm, çatışma ve insan hakları ihlalleri nedeniyle ülkelerini terk etmek zorunda kalan bireylerin korunmasına yönelik temel ilke ve standartları düzenlemektedir. Bu kapsamda, 1951 tarihli Mültecilerin Hukuki Durumuna Dair Cenevre Sözleşmesi ve 1967 tarihli New York Protokolü, uluslararası koruma rejiminin temel hukuki dayanaklarını oluşturmaktadır. Türkiye ise söz konusu sözleşmedeki coğrafi kısıtlama hakkını sürdürerek kendine özgü bir koruma sistemi uygulamaktadır. Amaç: Bu çalışmanın amacı, Türkiye’nin coğrafi kısıtlama uygulamasını uluslararası mülteci hukuku çerçevesinde incelemek; uygulamanın hukuki, yönetsel ve insan hakları boyutlarını değerlendirmek, ulusal ve uluslararası aktörlerin eleştirilerini ortaya koymak ve çözüm önerileri geliştirmektir. Yöntem: Araştırmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş ve doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Bu kapsamda 1951 Cenevre Sözleşmesi, 1967 New York Protokolü, ilgili ulusal mevzuat, uluslararası kuruluş raporları ve akademik literatür sistematik olarak incelenmiştir. Çalışma; uluslararası mülteci hukukunun temel kavramları, Türkiye’deki coğrafi kısıtlama uygulamaları ve çözüm önerileri olmak üzere üç bölüm halinde ele alınmıştır. Bulgular: Araştırma sonucunda, Türkiye’nin coğrafi kısıtlamayı sürdürmesinin göç yönetimi kapasitesi, düzensiz göç baskısı ve ulusal güvenlik kaygılarıyla ilişkili olduğu ve uluslararası işbirliği ile külfet paylaşımı sonucuna bağlı olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Coğrafi kısıtlama, Türkiye açısından stratejik bir göç yönetimi konusu olmakla birlikte, uluslararası alanda mülteci haklarının korunması ve uluslararası koruma sisteminin etkinliği bakımından değerlendirildiğinde uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi, yük paylaşımının artırılması ve hak temelli koruma mekanizmalarının geliştirilmesi açısından önem arz etmektedir.

Keywords

References

  1. Abdelhafıd, E. H. (2024). AB'nin Komşuluklara yönelik dış göç politikası: Bir transit ülke ve menşe ülke olarak Fas örneği. The Journal of Social Sciences, 60(60), 354-368.
  2. Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname. (2018). Resmî Gazete, (KHK No. 703, Sayı: 30473).
  3. Asar, A. (2015). Göç yönetimi: Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu sonrası Türkiye’de yeni dönem. Ankara.
  4. Ayan, D. (2021). Türkçede göç: Sözcükler ve kavramlar. İnsan Hareketliliği Uluslararası Dergisi, 1(1), 90-119.
  5. Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında 4 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi. (2018). Resmî Gazete, Sayı: 30479.
  6. Barkın, E. (2014). 1951 Tarihli Mülteciliğin Önlenmesi Sözleşmesi. Ankara Barosu Dergisi, (1), 331-360.
  7. Başcıllar, M., Karataş, M., & Güre, M. D. P. (2022). Rusya-Ukrayna savaşı, zorunlu göç ve insani koridorlar: Sosyal hizmet bağlamında bir değerlendirme. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 11(2), 794-805.
  8. Baytar, İ. (2022). Afganistanlı Mültecilerin İran'a Göç Etmesinin Nedenleri ve Sonuçları. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(3), 1105-1118.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Migration, Asylum and Refugee Law, Migration, Migration Sociology

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 7, 2026

Submission Date

June 23, 2026

Acceptance Date

August 4, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 12 Number: 2

APA
Menekşe, T. (2026). MÜLTECİ HUKUKUNDA COĞRAFİ KISITLAMA VE TÜRKİYE. Göç Araştırmaları Dergisi, 12(2), 114-139. https://doi.org/10.70972/gad.1976648
AMA
1.Menekşe T. MÜLTECİ HUKUKUNDA COĞRAFİ KISITLAMA VE TÜRKİYE. Göç Araştırmaları Dergisi. 2026;12(2):114-139. doi:10.70972/gad.1976648
Chicago
Menekşe, Talip. 2026. “MÜLTECİ HUKUKUNDA COĞRAFİ KISITLAMA VE TÜRKİYE”. Göç Araştırmaları Dergisi 12 (2): 114-39. https://doi.org/10.70972/gad.1976648.
EndNote
Menekşe T (August 1, 2026) MÜLTECİ HUKUKUNDA COĞRAFİ KISITLAMA VE TÜRKİYE. Göç Araştırmaları Dergisi 12 2 114–139.
IEEE
[1]T. Menekşe, “MÜLTECİ HUKUKUNDA COĞRAFİ KISITLAMA VE TÜRKİYE”, Göç Araştırmaları Dergisi, vol. 12, no. 2, pp. 114–139, Aug. 2026, doi: 10.70972/gad.1976648.
ISNAD
Menekşe, Talip. “MÜLTECİ HUKUKUNDA COĞRAFİ KISITLAMA VE TÜRKİYE”. Göç Araştırmaları Dergisi 12/2 (August 1, 2026): 114-139. https://doi.org/10.70972/gad.1976648.
JAMA
1.Menekşe T. MÜLTECİ HUKUKUNDA COĞRAFİ KISITLAMA VE TÜRKİYE. Göç Araştırmaları Dergisi. 2026;12:114–139.
MLA
Menekşe, Talip. “MÜLTECİ HUKUKUNDA COĞRAFİ KISITLAMA VE TÜRKİYE”. Göç Araştırmaları Dergisi, vol. 12, no. 2, Aug. 2026, pp. 114-39, doi:10.70972/gad.1976648.
Vancouver
1.Talip Menekşe. MÜLTECİ HUKUKUNDA COĞRAFİ KISITLAMA VE TÜRKİYE. Göç Araştırmaları Dergisi. 2026 Aug. 1;12(2):114-39. doi:10.70972/gad.1976648