Balkan Savaşları Öncesi Arnavutluk’ta 1911 Malisör Ayaklanması ve Trabzon Kamuoyunun Olaya Bakışı

1789 Fransız İhtilali sonrası hızla yayılan özgürlükçü ve anayasacı fikirlerin yanı sıra çağdaş milliyetçilik anlayışı, başta Avrupa olmak üzere dünyanın pek çok bölgesindeki insanları etkilemiş, özellikle bünyesinde farklı inanç ve etnik kimlikler barındıran imparatorluklarda birtakım isyanların çıkmasına zemin hazırlamıştır. Bu çok uluslu devletlerden birisi Osmanlı İmparatorluğu olmuş, özellikle 19. yüzyılın ilk çeyreğinden itibaren hâkimiyeti altında bulunan Balkanlar’da çıkan ayrılıkçı hareketlerle yüzleşmek durumunda kalmıştır. Ayrılıkçı hareketler sonucu 1912 yılında bağımsızlığını kazanan son Balkan devleti ise Arnavutluk olmuştur. Bağımsızlığa doğru giden süreçte özellikle Katolik Arnavutlar (Malisörler) arasında başlayan isyan hareketleri, Osmanlı Devlet idaresinin uygulamalarından duyulan rahatsızlıkla birlikte Müslüman Arnavutları da etkilemiş ve bağımsızlığın ilanını hazırlamıştır. İsyana dair yapılan genel çalışmalar oldukça fazladır. Ancak Devletin farklı coğrafyalarında isyanın nasıl karşılandığına yönelik araştırmalar az sayıdadır. Bu çalışmanın amacı Arnavutluk’ta meydana gelen Malisör ayaklanmasının sebeplerini kısaca açıklamak, ardından bölgeye oldukça uzak bir Osmanlı vilayeti olan Trabzon’daki yankıları, vilayette isyana karşı oluşan duygu ve fikirler ile ne gibi tepkilerin ortaya çıktığını irdelemektir. Aynı zamanda Devletin geleceğini ve bütünlüğünü tehdit eden bir meselede halkın tutumu ile ilgili bir örneklem ortaya koymaktır.