Türkiye – Suriye İlişkilerindeki Dönüşümün Haber Diline Etkisi

Haber metinlerinin tarafsızlığı gazetecilik çalışmalarında en çok tartışılan konuların başında gelmekte­dir. Haberciler her ne kadar tarafsız ve objektif olduklarını iddia etseler de, haber metinlerinde kullanılan her bir kavram, her bir kelime bir taraf seçmek ve tutum almak anlamına gelebilmektedir. Bir kişinin, kurumun, örgütün, coğrafi bölgenin haber metninde ne şekilde tanımlandığı, o metnin bakış açısını ortaya koyduğu gibi tarafsızlığının da mümkün olmadığını düşündürmektedir. Türk basını da haber metinlerinde yer verdiği tanımlamalar ile kaçınılmaz olarak bir tutum almaktadır. Uluslararası iliş­kilerde yaşanan krizler, iç politikadaki gelişmeler ya da toplumsal olaylar, bazı kişi, kurum ya da yer adlarının haber metinlerinde ne şekilde tanımlanacağı noktasında belirleyici olabilmektedir.

Türkiye-Suriye ilişkilerinin 2011 yılı itibarıyla keskin bir kırılma yaşaması, haber metinlerin­de de kimi kavramların dönüşümüne neden olmuştur. Siyasi iktidarın çağrı ve önerileri doğrultusunda haber metinlerinde yer alan bazı kavramların 2011 sonrasında dönüşüme uğradığı tespit edilmiştir. Öncelikli olarak devletin resmi yayın kuruluşlarının yayınladığı haber metinlerinin incelendiği bu ça­lışma, ana akım medya kuruluşları ile ideolojik tutumları ile bilinen yayın kuruluşlarının haber me­tinlerindeki kavram tercihlerini de kapsamaktadır. Çalışmada Türkiye-Suriye ilişkilerindeki dönüşümü takip eden süreçte haber metinlerinde yer alan kavramların Esad’dan Esed’e, IŞİD’den DAEŞ’e ve Kobani’den Ayn’el Arap’a dönüşüm süreçleri ele alınmıştır.