Research Article

İttifakın Bedeli: Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Kamuoyunda Rus Karadeniz Filosu Sorunu

Volume: 14 Number: 28 June 10, 2021
  • Ahmet Köksal

İttifakın Bedeli: Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Kamuoyunda Rus Karadeniz Filosu Sorunu

Abstract

Brest-Litowsk Antlaşması ile Rus donanmasının Almanya eline geçmesi Osmanlı kamuoyunda da ciddi bir hareketlilik meydana getirdi. Savaşın ağır koşulları içerisinde Osmanlı basını, bir anda müttefiklik hukukunun gereği, Osmanlı Devleti’nin Karadeniz’de verdiği mücadele, Ruslarla girişilen tarihsel rekabet gibi yinelenen haberlere yer vermeye başlamıştır. Bu heyecan kısa sürede beklentileri de arttırmıştı. Yazılarda Rus filosunun ganimet hükmünde olduğuna şüphe olmadığı uzun uzadıya tartışılırken, tarihsel süreç ve devletler hukuku gibi meselenin tüm yönleri değerlendiriliyordu. Gazete yazılarında Karadeniz meselesi açık bir şekilde ele alınıyor, Almanya ve diğer müttefiklerin Osmanlılar için donanmanın neden bu kadar önemli olduğunu anlaması gerektiği üzerinde özellikle duruluyordu. Basında, dış gelişmeler dolayısıyla gerekenlerin yapılması amacıyla hükûmete de açık mesajlar veriliyor, Osmanlı kamuoyundan hiçbir bilginin gizlenmemesi gereği ifade ediliyordu. Birinci Dünya Savaşı’nın son yazında cephelerdeki gerginlik sürerken gazetelerde, müttefik Almanların bu meseleyi derinlemesine irdelemediği, Karadeniz filosunun Osmanlı Devleti için ne demek olduğunu anlamak istemediği yönünde bir kanaat oluşmuştur. Ayrıca müttefiklik ilişkilerinin açık bir güvene dayanması lüzumu ve filo meselesinin hallinin başka bir konu ile ilişkilendirilmemesi gerektiği vurgulanmıştır. Birinci Dünya Savaşı’nın sonlarına doğru Karadeniz Filosu konusundaki kamuoyu heyecanı düşmüş, gazetelerdeki haberler azalmış, cephe gelişmeleri ön plana çıkmıştır. Birinci Dünya Savaşı’nın seyrinde olduğu gibi Osmanlı basını açısından Rus filosu meselesini bitiren de Filistin gibi cephelerin çökmeye başlaması olmuştur.

Keywords

References

  1. 1. Arşiv Belgeleri: Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı, Devlet Arşivleri Başkanlığı (BOA), Hariciye Nezareti Siyasî Kısım Evrakı (HR. SYS.) 2296/3; BOA, HR. SYS. 2296/4; BOA, HR. SYS. 2453/30; BOA, HR. SYS. 2454/81; BOA. HR. SYS. 2454/85.
  2. 2. Süreli Yayınlar: Donanma, İkdam, Tasvir-i Efkâr, The Times, Vakit, Zaman
  3. 3. Araştırma ve İnceleme Eserleri: BESBELLİ, Saim, Birinci Dünya Harbinde Türk Harbi VIIInci Cilt Deniz Harekâtı, Genelkurmay Harp Tarihi Başkanlığı Yayınları, Ankara 1976.
  4. BEŞİRLİ, Mehmet, “Sultan Abdülaziz’den Birinci Dünya Savaşı’na Osmanlı Donanması”, A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, S.25, Erzurum 2004, ss. 243-274.
  5. BOBKOV, Andrey Alekseyeviç, “K İstorii Morskogo Ministerstva Krımskogo Kraevogo Pravitelstva”, Çernomorskiy Flot V Velikoy Voyne 1914-1918 Godov, Ed.: Aleksandr İgoreviç Grigorov, Yer Bilgisi yok, 2014, ss. 327-333. Erişim adresi https://genrogge.ru/black_sea_fleet_1914-1918/pdf/Black_Sea_Fleet_MBGW_1914-1918.pdf
  6. BÜYÜKTUĞRUL, Afif, Osmanlı Deniz Harp Tarihi, C.4, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, İstanbul 1974.
  7. BÜYÜKTUĞRUL, Afif, “Osmanlı (Türk) – Yunan Deniz Silahlanma Yarışı”, Belleten, C.39, S.156, Ekim 1975, ss. 725-774.
  8. ÇAKMAK, Fevzi, Birinci Dünya Savaşı’nda Doğu Cephesi: 1935 Yılında Harp Akademisinde Verilen Konferanslar, Genelkurmay Başkanlığı Yayını, Ankara 2005.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Ahmet Köksal This is me
0000-0001-9350-1928
Türkiye

Publication Date

June 10, 2021

Submission Date

October 19, 2020

Acceptance Date

March 11, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 14 Number: 28

APA
Köksal, A. (2021). İttifakın Bedeli: Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Kamuoyunda Rus Karadeniz Filosu Sorunu. Gazi Akademik Bakış, 14(28), 115-145. https://doi.org/10.19060/gav.948891
AMA
1.Köksal A. İttifakın Bedeli: Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Kamuoyunda Rus Karadeniz Filosu Sorunu. Gazi Akademik Bakış. 2021;14(28):115-145. doi:10.19060/gav.948891
Chicago
Köksal, Ahmet. 2021. “İttifakın Bedeli: Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Kamuoyunda Rus Karadeniz Filosu Sorunu”. Gazi Akademik Bakış 14 (28): 115-45. https://doi.org/10.19060/gav.948891.
EndNote
Köksal A (June 1, 2021) İttifakın Bedeli: Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Kamuoyunda Rus Karadeniz Filosu Sorunu. Gazi Akademik Bakış 14 28 115–145.
IEEE
[1]A. Köksal, “İttifakın Bedeli: Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Kamuoyunda Rus Karadeniz Filosu Sorunu”, Gazi Akademik Bakış, vol. 14, no. 28, pp. 115–145, June 2021, doi: 10.19060/gav.948891.
ISNAD
Köksal, Ahmet. “İttifakın Bedeli: Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Kamuoyunda Rus Karadeniz Filosu Sorunu”. Gazi Akademik Bakış 14/28 (June 1, 2021): 115-145. https://doi.org/10.19060/gav.948891.
JAMA
1.Köksal A. İttifakın Bedeli: Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Kamuoyunda Rus Karadeniz Filosu Sorunu. Gazi Akademik Bakış. 2021;14:115–145.
MLA
Köksal, Ahmet. “İttifakın Bedeli: Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Kamuoyunda Rus Karadeniz Filosu Sorunu”. Gazi Akademik Bakış, vol. 14, no. 28, June 2021, pp. 115-4, doi:10.19060/gav.948891.
Vancouver
1.Ahmet Köksal. İttifakın Bedeli: Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Kamuoyunda Rus Karadeniz Filosu Sorunu. Gazi Akademik Bakış. 2021 Jun. 1;14(28):115-4. doi:10.19060/gav.948891

Cited By