Araştırma Makalesi

Eş zamanlı dağıtım ve toplamalı elektrikli araç rotalama problemi için kısıt programlama yaklaşımları

Cilt: 41 Sayı: 2 20 Temmuz 2026
PDF İndir
EN TR

Eş zamanlı dağıtım ve toplamalı elektrikli araç rotalama problemi için kısıt programlama yaklaşımları

Öz

Ulaştırma faaliyetlerinde kaynak tüketimi ve geleneksel araçların çevreye verdiği zararların artması ile sürdürülebilirlik çalışmaları kapsamında çevre dostu elektrikli araçların kullanımı giderek artmaktadır. Bu çalışmada, elektrikli araç rotalama problemi (EARP) ve dağıtım ve toplama operasyonlarının eş zamanlı gerçekleştiği eş zamanlı dağıtım ve toplamalı elektrikli araç rotalama problemi (EDT-EARP) incelenmiştir. Çalışılan problemlerde, mesafeye bağlı toplam elektrik tüketim maliyeti ve kullanılan toplam elektrikli araç sayısının maliyetini içeren toplam maliyet minimizasyonu hedeflenmiştir. Bu çalışmada, literatürdeki çalışmalardan farklı modelleme yaklaşımları kullanılarak EARP için bir karma tam sayılı doğrusal programlama (KTDP) modeli ve iki farklı kısıt programlama (KP) modeli sunulmuştur. Ayrıca, EDT-EARP için iki özgün KTDP modeli ve iki özgün KP modeli de geliştirilmiştir. Çalışmada çözüm uzayını daraltmak amacıyla EARP ve EDT-EARP için önerilen KTDP ve KP modellerinde simetri-kırma yapısı kullanılmıştır. Geliştirilen matematiksel modellerin performansı üretilen veri örnekleri üzerinde detaylı sayısal analizler yapılarak karşılaştırılmıştır. Sayısal sonuçlar incelendiğinde, problemin boyutu arttıkça geliştirilen KP modellerinin KTDP modellerine kıyasla daha iyi çözüm performansı gösterdiği görülmüştür. Ayrıca, simetri-kırma yapısının kullanımı ile hem KP hem de KTDP modellerinin etkinliğinin arttığı gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Bu çalışma 1. Yazar İclal Bağcı’nın İzmir Demokrasi Üniversitesi’nde yürütülen yüksek lisans tezinden üretilmiştir (Ulusal Tez Merkezi Tez Numarası: 882651)

Kaynakça

  1. 1. Khan I., Hou F., Le H.P., The impact of natural resources, energy consumption, and population growth on environmental quality: Fresh evidence from the United States of America, Science of the Total Environment, 754, 142222, 2021.
  2. 2. Van Fan Y., Lee C.T., Lim J.S., Klemeš J.J., Le P.T.K., Cross-disciplinary approaches towards smart, resilient and sustainable circular economy, Journal of Cleaner Production, 232, 1482–1491, 2019.
  3. 3. Sobol Ł., Dyjakon A., The influence of power sources for charging the batteries of electric cars on CO₂ emissions during daily driving: A case study from Poland, Energies, 13 (16), 4267, 2020.
  4. 4. Alrubaie A.J., Salem M., Yahya K., Mohamed M., Kamarol M., A comprehensive review of electric vehicle charging stations with solar photovoltaic system considering market, technical requirements, network implications, and future challenges, Sustainability, 15 (10), 8122, 2023.
  5. 5. Zhao Z., Li X., Zhou X., Distribution route optimization for electric vehicles in urban cold chain logistics for fresh products under time-varying traffic conditions, Mathematical Problems in Engineering, 2020 (1), 9864935, 2020.
  6. 6. Zhang S., Guan C., Qiu Y., Wu N., Multi-objective route optimization of urban cold chain distribution using electric and diesel powered vehicles, Research in Transportation Business and Management, 49, 100969, 2023. 7. Zhao M., Lu Y., A heuristic approach for a real-world electric vehicle routing problem, Algorithms, 12 (2), 45, 2019.
  7. 8. Erdem M., Koç Ç., Analysis of electric vehicles in home health care routing problem, Journal of Cleaner Production, 234, 1471–1483, 2019.
  8. 9. Li Y., Lim M.K., Tan Y., Lee Y., Tseng M.L., Sharing economy to improve routing for urban logistics distribution using electric vehicles, Resources, Conservation and Recycling, 153, 104585, 2020.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Endüstri Mühendisliği, Üretimde Optimizasyon

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

1 Kasım 2025

Kabul Tarihi

12 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 41 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Bağcı, İ., Çil, Z. A., & Öztop, H. (2026). Eş zamanlı dağıtım ve toplamalı elektrikli araç rotalama problemi için kısıt programlama yaklaşımları. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 41(2), 795-814. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1815228
AMA
1.Bağcı İ, Çil ZA, Öztop H. Eş zamanlı dağıtım ve toplamalı elektrikli araç rotalama problemi için kısıt programlama yaklaşımları. GUMMFD. 2026;41(2):795-814. doi:10.17341/gazimmfd.1815228
Chicago
Bağcı, İclal, Zeynel Abidin Çil, ve Hande Öztop. 2026. “Eş zamanlı dağıtım ve toplamalı elektrikli araç rotalama problemi için kısıt programlama yaklaşımları”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 41 (2): 795-814. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1815228.
EndNote
Bağcı İ, Çil ZA, Öztop H (01 Temmuz 2026) Eş zamanlı dağıtım ve toplamalı elektrikli araç rotalama problemi için kısıt programlama yaklaşımları. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 41 2 795–814.
IEEE
[1]İ. Bağcı, Z. A. Çil, ve H. Öztop, “Eş zamanlı dağıtım ve toplamalı elektrikli araç rotalama problemi için kısıt programlama yaklaşımları”, GUMMFD, c. 41, sy 2, ss. 795–814, Tem. 2026, doi: 10.17341/gazimmfd.1815228.
ISNAD
Bağcı, İclal - Çil, Zeynel Abidin - Öztop, Hande. “Eş zamanlı dağıtım ve toplamalı elektrikli araç rotalama problemi için kısıt programlama yaklaşımları”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 41/2 (01 Temmuz 2026): 795-814. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1815228.
JAMA
1.Bağcı İ, Çil ZA, Öztop H. Eş zamanlı dağıtım ve toplamalı elektrikli araç rotalama problemi için kısıt programlama yaklaşımları. GUMMFD. 2026;41:795–814.
MLA
Bağcı, İclal, vd. “Eş zamanlı dağıtım ve toplamalı elektrikli araç rotalama problemi için kısıt programlama yaklaşımları”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 41, sy 2, Temmuz 2026, ss. 795-14, doi:10.17341/gazimmfd.1815228.
Vancouver
1.İclal Bağcı, Zeynel Abidin Çil, Hande Öztop. Eş zamanlı dağıtım ve toplamalı elektrikli araç rotalama problemi için kısıt programlama yaklaşımları. GUMMFD. 01 Temmuz 2026;41(2):795-814. doi:10.17341/gazimmfd.1815228