EN
TR
AH36 ve AISI 304L çeliklerinin kaynağında elektron ışın kaynağı ışın akımı parametresinin mikroyapısal ve mekanik özelliklerine etkisinin incelenmesi
Öz
Farklı ısıl iletkenlik, ısıl genleşme, mekanik, kimyasal ve mikroyapıya sahip AH36 ve AISI 304L çeliklerinin kaynağı gemicilik endüstrisi için büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, elektron ışın kaynağı yönteminin ışın akımı parametresinin etkisi ve kaynaklı numunelerin mekanik ve metalurjik özellikleri incelenmiştir. Metalografik olarak stereo, optik mikroskop ve SEM ile kaynak bölgeleri incelenmiştir. EDS analizleri ile kaynak bölgesinde ki element dağılımları ve XRD analizleri ile kaynak bölgesindeki faz yapıları belirlenmiştir. Kaynak bölgedeki fazların tayini için Schaeffler, Delong ve WRC-92 diyagramlarından da yararlanılmıştır. Mekanik özellikleri belirlemek için çekme, üç nokta eğme, +20°C, 0°C, -20°C ve -40°C‘de çentik darbe testleri ve mikro vickers sertlik ölçümleri yapılmıştır. Böylece ısı girdisi, mikroyapı ve mekanik özellikler arasındaki ilişkiler tanımlanmıştır. Yapılan mekanik testlerde en optimum değerler EIA-55 parametresinde elde edilmiştir. Çekme testi sonucunda akma dayanımı 432,2 MPa, çekme dayanımı 579,6 MPa, yüzde uzama 26,1 elde edilmiştir ve kaynak bölgesi dışında AH36 tarafından kopmuştur. Üç nokta eğme testlerinde 180° eğme sonucunda yüzeylerde hata görülmemiştir. Çentik darbe testinde tüm test sıcaklıklarında 24J üzerinde darbe dayanımı elde etmiştir. Mikro vickers sertlik ölçümlerinde 350 HV2 altındadır. Tam nüfuziyetli kaynak elde edilmiştir. Diğer parametrelerde daha düşük dayanım değerleri, yüksek sertlik değerleri, yetersiz nüfuziyet, dengesiz mikroyapı ve kaynak kusurları görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Devlet Planlama Teşkilatı, VIII. Beş Yıllık Kalkınma Planı, Ankara, Türkiye, 2000.
- 2. Sun Z., Karppi R., The application of electron beam welding for the joining of dissimilar metals: an overview, Journal of Materials Processing Technology, 59 (3), 257-267, 1996.
- 3. Missori S., Koerber C., Procedure development for improved quality single and dual LBW of dissimilar metals, Welding Journal 77 (6), 232-238, 1998.
- 4. Çalık A., Elektron ışın kaynağı ile birleştirilmiş iki farklı çelik malzemenin kaynak bölgesinin incelenmesi, Doktora Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Isparta, 2004.
- 5. Avery R.E., Guidelines for welding dissimilar metals, Chemical Engineering Process No: 14018, 6s., 1991.
- 6. Nelson T.W., Lippold J.C., Mills M.J., Nature and evolution of the fusion boundary in ferritic-austenitic dissimilar metal welds - Part 2: On-cooling transformations, Welding Journal, 79 (10), 267-277, 2000.
- 7. Barnhouse E.J., Lippold, J., Microstructure/property relationships in dissimilar welds between duplex stainless steels and carbon steels, Welding Journal, 77, 1998.
- 8. Naseem A., Ilyas M., Shehbaz T., Hussain G., Alkahtani M., Microstructural and mechanical characterization of electron beam welded low-nickel nitrogen-strengthened austenitic stainless steel, Heliyon, 10 (14), 1-15, 2024.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Malzeme Bilimi ve Teknolojileri, Kaynak Teknolojileri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
19 Ekim 2026
Yayımlanma Tarihi
-
Gönderilme Tarihi
17 Aralık 2025
Kabul Tarihi
13 Temmuz 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication
APA
Ispartalı, H., & Çalık, A. (2026). AH36 ve AISI 304L çeliklerinin kaynağında elektron ışın kaynağı ışın akımı parametresinin mikroyapısal ve mekanik özelliklerine etkisinin incelenmesi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Advanced Online Publication. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1843663
AMA
1.Ispartalı H, Çalık A. AH36 ve AISI 304L çeliklerinin kaynağında elektron ışın kaynağı ışın akımı parametresinin mikroyapısal ve mekanik özelliklerine etkisinin incelenmesi. GUMMFD. 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.17341/gazimmfd.1843663
Chicago
Ispartalı, Hasan, ve Adnan Çalık. 2026. “AH36 ve AISI 304L çeliklerinin kaynağında elektron ışın kaynağı ışın akımı parametresinin mikroyapısal ve mekanik özelliklerine etkisinin incelenmesi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, sy Advanced Online Publication. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1843663.
EndNote
Ispartalı H, Çalık A (01 Ekim 2026) AH36 ve AISI 304L çeliklerinin kaynağında elektron ışın kaynağı ışın akımı parametresinin mikroyapısal ve mekanik özelliklerine etkisinin incelenmesi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi Advanced Online Publication
IEEE
[1]H. Ispartalı ve A. Çalık, “AH36 ve AISI 304L çeliklerinin kaynağında elektron ışın kaynağı ışın akımı parametresinin mikroyapısal ve mekanik özelliklerine etkisinin incelenmesi”, GUMMFD, sy Advanced Online Publication, Eki. 2026, doi: 10.17341/gazimmfd.1843663.
ISNAD
Ispartalı, Hasan - Çalık, Adnan. “AH36 ve AISI 304L çeliklerinin kaynağında elektron ışın kaynağı ışın akımı parametresinin mikroyapısal ve mekanik özelliklerine etkisinin incelenmesi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi. Advanced Online Publication (01 Ekim 2026). https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1843663.
JAMA
1.Ispartalı H, Çalık A. AH36 ve AISI 304L çeliklerinin kaynağında elektron ışın kaynağı ışın akımı parametresinin mikroyapısal ve mekanik özelliklerine etkisinin incelenmesi. GUMMFD. 2026. doi:10.17341/gazimmfd.1843663.
MLA
Ispartalı, Hasan, ve Adnan Çalık. “AH36 ve AISI 304L çeliklerinin kaynağında elektron ışın kaynağı ışın akımı parametresinin mikroyapısal ve mekanik özelliklerine etkisinin incelenmesi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, sy Advanced Online Publication, Ekim 2026, doi:10.17341/gazimmfd.1843663.
Vancouver
1.Hasan Ispartalı, Adnan Çalık. AH36 ve AISI 304L çeliklerinin kaynağında elektron ışın kaynağı ışın akımı parametresinin mikroyapısal ve mekanik özelliklerine etkisinin incelenmesi. GUMMFD. 01 Ekim 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.17341/gazimmfd.1843663