Titanyum ile tane inceltmenin Al-25Zn alaşımının mikroyapı, mekanik ve korozyon özelliklerine etkisinin incelenmesi
Öz
Bu çalışmada, bir adet ikili Al-25Zn alaşımı ve Al-25Zn-0,01Ti, Al-25Zn-0,03Ti, Al-25Zn-0,04Ti, Al-25Zn-0,05Ti, Al-25Zn-0,075Ti, Al-25Zn-0,1Ti, Al-25Zn-0,2Ti, Al-25Zn-0,4Ti, Al-25Zn-0,6Ti, Al-25Zn-0,8 ve Al-25Zn-1Ti olmak üzere 11 adet üçlü alüminyum-çinko-titanyum alaşımı kokil kalıba döküm yöntemiyle üretildi. Üretilen alaşımların içyapı, mekanik ve korozyon özellikleri incelendi. İçyapı incelemeleri elektron mikroskobu(SEM) ve X-ışını kırınım(XRD) çalışmalarıyla gerçekleştirildi. Mekanik özellikler ise Brinell sertlik ölçüm yöntemi ve çekme deneyi yardımıyla belirlendi. Korozyon deneyleri elektrokimyasal test düzeneğinde ASTM G5 standardına uygun olarak gerçekleştirildi. Al-25Zn ve Al-25Zn-Ti alaşımlarının içyapılarının ana matris olarak α ve η fazlarından oluştuğu, titanyum oranının %0,01’i aşması durumunda içyapıda Al3Ti fazının çökelmeye başladığı gözlendi. Ayrıca Al-25Zn-Ti alaşımlarındaki dendrit veya tanelerin boyutunun ikili alaşıma göre çok daha küçük olduğu görüldü. Al-25Zn alaşımına %0,01 oranında yapılan titanyum katkısının sertlik, akma ve çekme mukavemeti değerlerini artırdığı bu orandan daha yüksek katkıların ise azalttığı gözlendi. Titanyum katkılarının korozyon özelliklerini olumsuz etkilediği görüldü. Farklı oranlardaki titanyum katkıları nedeniyle Al-25Zn alaşımının mekanik ve korozyon özelliklerinde meydana gelen değişimler alaşımların yapısal özelliklerine dayandırılarak açıklandı.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Goodwin F.E. ve Ponikvar A.L., Engineering Properties of Zinc Alloys, Cilt 3, International Lead Zinc Research Organization, Research Triangle Park, NC, USA, 1989.
- Philip P.E. ve Schweitzer A., Metallic Materials: Physical, Mechanical, and Corrosion Properties, Cilt 1, Marcel Dekker Inc., USA, 2003.
- Savaşkan T. ve Hekimoğlu A.P., Microstructure and mechanical properties of Zn–15Al-based ternary and quaternary alloys, Mater. Sci. Eng., A, 603, 52–57, 2014.
- Savaşkan T. ve Alemdağ Y., Effects of pressure and sliding speed on the friction and wear properties of Al-40Zn-3Cu-2Si alloy: A comparative study with SAE 65 bronze, Mater. Sci. Eng., A, 496 (1-2), 517-523, 2008.
- Savaşkan T. ve Hekimoğlu, A.P., Lubricated wear characteristics of Zn-15Al-3Cu-1Si alloy and SAE 660 bronze, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 33 (1), 145-154, 2018.
- Prasad B.K., Sliding wear response of a zinc-based alloy and its composite and comparison with a gray cast iron: influence of exeternal lubrication and microstructural features, Mater. Sci. Eng., A, 392, 427-439, 2005.
- Lyon R., The properties and applications of ZA alloys, The British Foundryman, August/ September, 344-349, 1986.
- Savaşkan T. ve Hekimoğlu A.P., Effects of contact pressure and sliding speed on the unlubricated friction and wear properties of Zn-15Al-3Cu-1Si alloy, Tribol. Trans., 59 (6), 1114-1121, 2016.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
25 Ekim 2019
Gönderilme Tarihi
27 Eylül 2018
Kabul Tarihi
24 Nisan 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 35 Sayı: 1
Cited By
Sc katkılı Al-5Cu alaşımlarının mikro yapılarının ve mekanik özelliklerinin incelenmesi
Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17341/gazimmfd.855196Powder metal Al2O3 reinforced Mg5Sn matrix composites: Production and characterization
Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17341/gazimmfd.947051Al7075 Alaşımına İlave Edilen Al-5Ti-1B Tane İncelticinin Yaşlanma, Mikroyapı, Sertlik ve Korozif Özellikleri Üzerindeki Etkisi
Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji
https://doi.org/10.29109/gujsc.1165103Effect of Strontium on the Microstructure, Mechanical, and Tribological Properties of the Zn–40Al–2Cu Alloy
International Journal of Metalcasting
https://doi.org/10.1007/s40962-023-00985-zSıcaklık değişiminin akım sinterleme yöntemi üretilmiş Zn-Al/SiC/Gr hibrit kompozitlerin mikroyapı ve fiziksel özelliklerine etkisi
Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17341/gazimmfd.847323T5 ve T6 ısıl işlemlerinin Zn-40Al-2Cu-0,1Sr alaşımının yapısal, mekanik ve tribolojik özelliklerine etkilerinin incelenmesi
Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1249792Effect of Zn Addition on the Structural, Mechanical and Tribological Properties of Al12Si (EN AC 44100) Alloy
International Journal of Metalcasting
https://doi.org/10.1007/s40962-024-01432-3Effect of 0.12wt%Sr Addition on Structural, Mechanical and Tribological Properties of Al-12Si+10wt%Zn Alloy
International Journal of Metalcasting
https://doi.org/10.1007/s40962-025-01564-0İkincil A356 Alüminyum Alaşımlarına Düşük Miktarlarda Eklenen Lantan, Titanyum ve Zirkonyum Elementlerinin Mikroyapı, Mekanik ve Korozyon Özelliklerine Etkisi
Politeknik Dergisi
https://doi.org/10.2339/politeknik.1620331Effect of Grain Size on Machinability and Corrosion Behavior of CuZn19Al6 Aircraft Bronze Alloy
International Journal of Metalcasting
https://doi.org/10.1007/s40962-025-01729-x