Dinamik eş zamanlı topla dağıt araç rotalama probleminin çözümü için matematiksel model ve sezgisel yaklaşım: Rassal iteratif yerel arama değişken komşu iniş algoritması
Öz
Firmaların dağıtım ve toplama taleplerini karşılayacak en uygun rotaların bulunması için Araç Rotalama Problemleri (ARP) sıkça kullanılmaktadır. Gerçek hayatta, gün içerisinde gelen yeni toplama taleplerinin dolaşımda olan araçlar tarafından karşılanması taşıma maliyetlerini azaltacaktır. Bu bağlamda müşterilerden gelen yeni toplama taleplerinin dolaşımda olan araçlar tarafından karşılanabilmesi amacıyla Dinamik Eş Zamanlı Topla-Dağıt Araç Rotalama Problemi (DETD_ARP) için yeni bir matematiksel model geliştirilmiştir. Geliştirilen matematiksel modelin etkinliğini araştırmak için literatürde yer alan test problemleri kullanılmış ve sonuçlar değerlendirilmiştir. Matematiksel model ile elde edilen sonuçlar değerlendirilmiş ve problem boyutu arttıkça çözüm süresinin üstel olarak arttığı görülmüştür. Bu çalışma kapsamında problemin kısa sürede çözebilmek için sezgisel algoritmalardan faydalanılmıştır. Rassal İteratif Yerel Arama Değişken Komşu İniş (R – İYA – DKİ) algoritması adında yeni bir algoritma geliştirilmiştir. R – İYA – DKİ’de üst(hyper) sezgiseller kullanılarak komşuluk yapılarının uygulama sırası azalan permütasyon yöntemine göre sürekli olarak değiştirilmiştir. Geliştirilen algoritmanın etkinliğini değerlendirmek için çalışma kapsamında matematiksel model ile elde edilen sonuçlar kullanılmıştır. Sonuçlara bakıldığında geliştirilen sezgisel algoritmanın matematiksel model ile elde edilen sonuçlara yakın sonuçlar verdiği görülmüştür. Son olarak ve büyük boyutlu problemler önerilen R – İYA – DKİ algoritması ile çözülmüş ve sonuçlar paylaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Dantzig, G. B., and Ramser, J. H., The Truck Dispatching Problem. Management Science, 6(1), 80-91,1959.
- Clarke, G. and Wright, J. Scheduling of vehicles from a central depot to a number of delivery points. Operations Research, 12, 568–581,1964.
- Erol, V., Araç rotalama problemleri için popülasyon ve komşuluk tabanlı metasezgisel bir algoritmanın tasarımı ve uygulaması, Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 2006.
- Laporte, G., The traveling salesman problem, the vehicle routing problem, and their ımpact on combinatorial optimization, International Journal of Strategic Decision Sciences, 1(2), 82-92, 2010.
- Weise T., P. A., Planning and packing problems, solving real-world vehicle routing problems with evolutionary algorithms, Natural Intelligence for Scheduling, Warsaw: Springer, 2010.
- Göksal, F., Eşzamanlı topla-dağıt araç rotalama problemi için sezgisel yaklaşımlar: genetik algoritma ve kuş sürüsü eniyileme, Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara, 2010.
- Ropke, S., Pisinger., D., A unified heuristic for a large class of vehicle routing problems with backhauls, European Journal of Operational Research, 171(3), 750-775, 2006.
- Min, H., The multiple vehicle routing problem with simultaneous delivery and pickup points, Transportation Research A, 23(5), 377- 386, 1989.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
25 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
29 Kasım 2018
Kabul Tarihi
15 Mayıs 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 35 Sayı: 2
Cited By
The impact of local search strategies on chaotic hybrid firefly particle swarm optimization algorithm in flow-shop scheduling
Journal of King Saud University - Computer and Information Sciences
https://doi.org/10.1016/j.jksuci.2021.07.017Hastanelere Aşı Dağıtımı İçin Uygun Rotaların Belirlenmesi: Ankara İli Örneği
Journal of Polytechnic
https://doi.org/10.2339/politeknik.1014921GIDA TEDARİK ZİNCİRİNDE TAŞIMA MALİYETLERİNİN MİNİMİZASYONUNA YÖNELİK BİR VAKA ÇALIŞMASI
İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.25204/iktisad.970206Optimization of the Delivery Time within the Distribution Network, Taking into Account Fuel Consumption and the Level of Carbon Dioxide Emissions into the Atmosphere
Energies
https://doi.org/10.3390/en15145198Heterojen Araçlar ile Sürdürülebilir Birebir Toplama ve Dağıtım Problemi Üzerine Bir Analiz
Verimlilik Dergisi
https://doi.org/10.51551/verimlilik.1105324