Yangın gelişimi - duman yayılımı ilişkisi üzerine performans analizlerine dayalı bir model

Sevinç Çetin; Figen Beyhan

doi:10.17341/gazimmfd.865597

Yangın gelişimi - duman yayılımı ilişkisi üzerine performans analizlerine dayalı bir model

Öz

Yangının seyrinin ve oluşacak koşulların önceden bilinmesi, yangına karşı güvenli bina tasarımlarında geliştirilecek stratejilerin doğruluğu ve uygulanabilirliği bağlamında yol gösterici olmaktadır. Bu bağlamda performans analizlerine dayalı yangın güvenlik tasarımları, yangın olaylarının gelişimini ve sonuç ürünlerinin yayılımını izlemeye yardımcı olan yöntemlerdendir. Yangına güvenli bina tasarımında yetkin ve yeterli stratejilerin geliştirilebilmesi amacıyla yangın ve sonuç ürünlerinin izlenebiliyor olmasının önemine dikkat çeken bu çalışmada, performansa dayalı analiz süreçlerinin işleyişini sistematikleştiren ve kolaylaştıran bir model tasarlanmıştır. Sistem analizi yöntemi esas alınarak, sistem bileşenleri belirlenen model beş aşamadan oluşmaktadır. Duman yayılımı, görüş mesafesi, sıcaklık değişimi ve CO yoğunluğu değişimlerinin belirlenmesinde FDS (Fire Dynamics Simulator) yazılımını içerisinde barındıran, kullanıcı ara yüzü olarak çalışan Pyrosim benzetim programı kullanılmıştır. Tasarlanan model bir hastane binasının yatak katında uygulanmış, mevcut durum ile iyileştirme önerileri sonrasındaki durumlar karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, yangın ortamını belirleyen temel parametrelerin duman yayılımı ile görüş mesafesi olduğu görülmüş, duman tahliye fanı ve duman perdelerinin kullanılması durumunda artan fan debisi ile duman yoğunluğunun önemli miktarda azaldığı tespit edilmiştir. Yangının çıktığı mekândaki otomatik yağmurlama sisteminin başarılı bir şekilde çalışması ortamdaki sıcaklığın düşürülmesinde etkili olmuştur. Performans analizlerine dayalı tasarım, projenin ihtiyaçlarına göre yangından korunma önlemlerinin değerlendirilmesi ve geliştirilmesi için bir temel sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

1. Hadjisophocleous, G. V., Benichou, N. and Tamim, A. S. (1998). Literature review of performance-based fire codes and design environment. Journal of Fire Protection Engineering, 9(1), 12–40.
2. Alvarez, A., Meacham, B., Dembsey, N. and Thomas, J. (2013). Twenty years of performance-based fire protection design: challenges faced and a look ahead. Journal of Fire Protection Engineering, 23(4), 249–276.
3. Croce, P. A., Grosshandler, W. L., Bukowski, R. W. and Gritzo, L. A. (2008). A position paper on performance-based design for ﬁre code applications. Fire Safety Journal, (43), 234–236.
4. Foliente, G. C. (2000). Developments in performance-based building codes and standards. Forest Products Journal, 50(7–8), 12–21.
5. Chow, W. (2013). Experience on implementing performance-based design in Hong Kong. Procedia Engineering, 62, 28–35.
6. Lo, S. M., Gao, L. J., and Yuen, K. K. (2007). The development of performance-based fire safety engineering design in Hong Kong and Japan. International Journal on Engineering Performance-Based Fire Codes, 9(3), 133–139.
7. Ministry of Business, Innovation and Employment (2014). New Zealand building code handbook (Third edition). New Zealand: Government, 67-95.
8. Australian Building Codes Board. (2019). Fire safety verification method overview. Australia: Australian Building Codes Board, 49-85.

9. Jager, G. and Schröder, B. (2016). Evacuation and life safety assessment in Germany. 11th Conference on Performance-Based Codes and Fire Safety Design Methods, Warsaw, Poland, 36-37.
10. Hurley, M. J. and Rosenbaum, E. R. (2015). Performance-based fire safety design, (First edition). Boca Rotan: CRC Press, 5–72.
11. Hurley, M. J. (editor) (2016). SFPE Handbook of fire protection engineering. (Fifth edition). New York: Springer, 1162–1423.
12. Hadjisophocleous, G. V. and Bénichou, N. (2000). Development of performance-based codes, performance criteria and fire safety engineering methods. International Journal on Engineering Performance-Based Fire Codes, 2(4), 127–142.
13. Baker, G., Wade, C., Spearpoint, M. and Fleischmann, C. (2013). Developing probabilistic design fires for performance-based fire safety engineering. Procedia Engineering, 62, 639–647
14. Li, Y. Z. and Ingason, H. (2016). A new methodology of design fires for train carriages based on exponential curve method. Fire Technology, 52(5), 1449–1464.
15. Department of Health.(2015). Health Technical Memorandum 05-02: Firecode. (2015 Edition), London: Guidance in support of functional provisions Fire safety in the design of healthcare premises, 6-13, 18-50.
16. Mairah, W. P. (2011). Tenability criteria for design of smoke hazard management systems. Ecolibrium Journal, 32–37.
17. Purser, D. A. (2010). Fire toxicity and toxic hazard analysis. Sixth international seminar on fire and explosion hazards (FEH6). United Kingdom: University of Leeds, 9-11.
18. Hadjisophocleous, G. V. and Benichou, N. (1999). Performance criteria used in fire safety design. Automation in Construction, 8(4), 489–501.
19. Custer, R. (2005). SFPE engineering guide to performance-based analysis and design of buildings, (Second edition). Quincy, Massachusetts: National Fire Protection Association, 30-76, 113-124.
20. National Fire Protection Association. (2018). NFPA 101 Life Safety Code 2018 edition. Quincy, Massachusetts: National Fire Protection Association, 44-49.
21. Olsson, F. (1999). Tolerable Fire Risk Criteria for Hospitals. Sweden: Department of Fire Safety Engineering Lund University, 25-30

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mimarlık

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Sevinç Çetin ^*
0000-0002-1893-0260
Türkiye

Figen Beyhan
0000-0002-4287-1037
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

28 Şubat 2022

Gönderilme Tarihi

20 Ocak 2021

Kabul Tarihi

21 Ağustos 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 37 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.17341/gazimmfd.865597

IZ

https://izlik.org/JA87RK35BN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Çetin, S., & Beyhan, F. (2022). Yangın gelişimi - duman yayılımı ilişkisi üzerine performans analizlerine dayalı bir model. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 37(2), 825-842. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.865597

AMA

1.Çetin S, Beyhan F. Yangın gelişimi - duman yayılımı ilişkisi üzerine performans analizlerine dayalı bir model. GUMMFD. 2022;37(2):825-842. doi:10.17341/gazimmfd.865597

Chicago

Çetin, Sevinç, ve Figen Beyhan. 2022. “Yangın gelişimi - duman yayılımı ilişkisi üzerine performans analizlerine dayalı bir model”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 37 (2): 825-42. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.865597.

EndNote

Çetin S, Beyhan F (01 Şubat 2022) Yangın gelişimi - duman yayılımı ilişkisi üzerine performans analizlerine dayalı bir model. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 37 2 825–842.

IEEE

[1]S. Çetin ve F. Beyhan, “Yangın gelişimi - duman yayılımı ilişkisi üzerine performans analizlerine dayalı bir model”, GUMMFD, c. 37, sy 2, ss. 825–842, Şub. 2022, doi: 10.17341/gazimmfd.865597.

ISNAD

Çetin, Sevinç - Beyhan, Figen. “Yangın gelişimi - duman yayılımı ilişkisi üzerine performans analizlerine dayalı bir model”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 37/2 (01 Şubat 2022): 825-842. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.865597.

JAMA

1.Çetin S, Beyhan F. Yangın gelişimi - duman yayılımı ilişkisi üzerine performans analizlerine dayalı bir model. GUMMFD. 2022;37:825–842.

MLA

Çetin, Sevinç, ve Figen Beyhan. “Yangın gelişimi - duman yayılımı ilişkisi üzerine performans analizlerine dayalı bir model”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 37, sy 2, Şubat 2022, ss. 825-42, doi:10.17341/gazimmfd.865597.

Vancouver

1.Sevinç Çetin, Figen Beyhan. Yangın gelişimi - duman yayılımı ilişkisi üzerine performans analizlerine dayalı bir model. GUMMFD. 01 Şubat 2022;37(2):825-42. doi:10.17341/gazimmfd.865597

Cited By

Çift katmanlı cephelerin yangın güvenliği açısından incelemesi

Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1157018

Yeşil bina tasarımlarındaki düşey iç boşlukların duman tahliyesi açısından değerlendirilmesi

Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1136022