Research Article

ADLİ AMAÇLI ULUSAL DNA VERİ BANKASI KURULMASI İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYİNİN ÖLÇÜLMESİ

Volume: 14 Number: 1 June 2, 2025
TR EN

ADLİ AMAÇLI ULUSAL DNA VERİ BANKASI KURULMASI İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYİNİN ÖLÇÜLMESİ

Abstract

Adli DNA veri tabanları suçla mücadelede, suçun önlenmesi ve çözümlenmesi konusunda dikkate değer başarılar elde etmektedir. Veri tabanları dünya genelinde hızla büyümeye devam ederken, toplumsal bazı çekinceler ve kaygılar da tartışılmaktadır. Toplumun görüşleri politika ve yasa yapıcıların DNA veri tabanları için evrensel doğrular düzleminde, kabul edilebilir ve orantılı yasal rejimler geliştirmelerine destek olabilmektedir. Halkın görüşleri aynı zamanda veri tabanının geliştirilmesi, kullanımı ve yönetiminin nasıl olması gerektiği hakkında da bilgi sağlayabilmektedir. Araştırmamızda toplumun adli DNA veri bankaları konusundaki bilgi düzeyleri, farkındalıkları, Etik ve mahremiyet konularındaki kaygıları, saklama rejimleri, etkinliği hakkındaki görüşleri ve desteğinin belirlenmesine yönelik Yargı, Sağlık, Eğitim, Kolluk Kuvveti çalışanları ve diğer mesleklere mensup 480 kişilik katılımcı grup ile anket çalışması yapılmıştır. Katılımcılara 5’i demografik olmak üzere 27 soru yöneltilmiştir. Sonuçlar değerlendirildiğinde toplumda bazı endişelerin olduğu fakat bu endişelere rağmen adli DNA veri bankalarının %97,3 oranında suçla mücadelede etkin olduğu ve bu veri tabanlarının kurulmasının gerekli olduğunun düşünüldüğü, kolluk kuvveti alanında çalışanlarının bilgi düzeyi, farkındalık, güven duygusu ve destek oranının tutarlı bir şekilde yüksek oranda olduğu, endişe ve kaygılar konusunda yargı çalışanlarının diğer meslek gruplarından olumsuz yönde ayrıştığı belirlenmiştir.

Keywords

References

  1. Amankwaa, Aaron Opoku. 2019. Forensic DNA Databasing: Retention Regimes and Efficacy. University of Northumbria at Newcastle (United Kingdom).
  2. Amankwaa, Aaron Opoku, and Carole McCartney. 2019. “The Effectiveness of the UK National DNA Database.” Forensic Science International: Synergy 1:45–55. doi: 10.1016/j.fsisyn.2019.03.004.
  3. Berg, Jeremy Mark, John L. Tymoczko, and Lubert Stryer. 2012. “Biochemistry/Jeremy M. Berg, John L. Tymoczko, Lubert Stryer; with Gregory J. Gatto, Jr.”
  4. Bhati, Avinash Singh. 2010. Quantifying the Specific Deterrent Effects of DNA Databases. Justice Policy Center, Urban Institute Washington, DC.
  5. Briody, Michael. 2004. “The Effects of DNA Evidence on Homicide Cases in Court.” Australian & New Zealand Journal of Criminology 37(2):231–52.
  6. Butler, John M. 2005. Forensic DNA Typing: Biology, Technology, and Genetics of STR Markers. Elsevier.
  7. Curtis, Cate. 2009. “Public Perceptions and Expectations of the Forensic Use of DNA: Results of a Preliminary Study.” Bulletin of Science, Technology & Society 29(4):313–24.
  8. Curtis, Cate. 2014. “Public Understandings of the Forensic Use of DNA: Positivity, Misunderstandings, and Cultural Concerns.” Bulletin of Science, Technology & Society 34(1–2):21–32.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Forensic Medicine

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 2, 2025

Submission Date

July 13, 2024

Acceptance Date

May 30, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 14 Number: 1

APA
Yüksek, U., Bekiroğlu, F. E., & Gülekçi, Y. (2025). ADLİ AMAÇLI ULUSAL DNA VERİ BANKASI KURULMASI İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYİNİN ÖLÇÜLMESİ. Güvenlik Bilimleri Dergisi, 14(1), 389-420. https://doi.org/10.28956/gbd.1515666
AMA
1.Yüksek U, Bekiroğlu FE, Gülekçi Y. ADLİ AMAÇLI ULUSAL DNA VERİ BANKASI KURULMASI İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYİNİN ÖLÇÜLMESİ. Güvenlik Bilimleri Dergisi. 2025;14(1):389-420. doi:10.28956/gbd.1515666
Chicago
Yüksek, Ufuk, Fatma Ebru Bekiroğlu, and Yakup Gülekçi. 2025. “ADLİ AMAÇLI ULUSAL DNA VERİ BANKASI KURULMASI İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYİNİN ÖLÇÜLMESİ”. Güvenlik Bilimleri Dergisi 14 (1): 389-420. https://doi.org/10.28956/gbd.1515666.
EndNote
Yüksek U, Bekiroğlu FE, Gülekçi Y (June 1, 2025) ADLİ AMAÇLI ULUSAL DNA VERİ BANKASI KURULMASI İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYİNİN ÖLÇÜLMESİ. Güvenlik Bilimleri Dergisi 14 1 389–420.
IEEE
[1]U. Yüksek, F. E. Bekiroğlu, and Y. Gülekçi, “ADLİ AMAÇLI ULUSAL DNA VERİ BANKASI KURULMASI İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYİNİN ÖLÇÜLMESİ”, Güvenlik Bilimleri Dergisi, vol. 14, no. 1, pp. 389–420, June 2025, doi: 10.28956/gbd.1515666.
ISNAD
Yüksek, Ufuk - Bekiroğlu, Fatma Ebru - Gülekçi, Yakup. “ADLİ AMAÇLI ULUSAL DNA VERİ BANKASI KURULMASI İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYİNİN ÖLÇÜLMESİ”. Güvenlik Bilimleri Dergisi 14/1 (June 1, 2025): 389-420. https://doi.org/10.28956/gbd.1515666.
JAMA
1.Yüksek U, Bekiroğlu FE, Gülekçi Y. ADLİ AMAÇLI ULUSAL DNA VERİ BANKASI KURULMASI İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYİNİN ÖLÇÜLMESİ. Güvenlik Bilimleri Dergisi. 2025;14:389–420.
MLA
Yüksek, Ufuk, et al. “ADLİ AMAÇLI ULUSAL DNA VERİ BANKASI KURULMASI İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYİNİN ÖLÇÜLMESİ”. Güvenlik Bilimleri Dergisi, vol. 14, no. 1, June 2025, pp. 389-20, doi:10.28956/gbd.1515666.
Vancouver
1.Ufuk Yüksek, Fatma Ebru Bekiroğlu, Yakup Gülekçi. ADLİ AMAÇLI ULUSAL DNA VERİ BANKASI KURULMASI İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYİNİN ÖLÇÜLMESİ. Güvenlik Bilimleri Dergisi. 2025 Jun. 1;14(1):389-420. doi:10.28956/gbd.1515666

2434714728147311473929833


This journal is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License29846