Araştırma Makalesi

ADLİ AMAÇLI ULUSAL DNA VERİ BANKASI KURULMASI İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYİNİN ÖLÇÜLMESİ

Cilt: 14 Sayı: 1 2 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

ADLİ AMAÇLI ULUSAL DNA VERİ BANKASI KURULMASI İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYİNİN ÖLÇÜLMESİ

Öz

Adli DNA veri tabanları suçla mücadelede, suçun önlenmesi ve çözümlenmesi konusunda dikkate değer başarılar elde etmektedir. Veri tabanları dünya genelinde hızla büyümeye devam ederken, toplumsal bazı çekinceler ve kaygılar da tartışılmaktadır. Toplumun görüşleri politika ve yasa yapıcıların DNA veri tabanları için evrensel doğrular düzleminde, kabul edilebilir ve orantılı yasal rejimler geliştirmelerine destek olabilmektedir. Halkın görüşleri aynı zamanda veri tabanının geliştirilmesi, kullanımı ve yönetiminin nasıl olması gerektiği hakkında da bilgi sağlayabilmektedir. Araştırmamızda toplumun adli DNA veri bankaları konusundaki bilgi düzeyleri, farkındalıkları, Etik ve mahremiyet konularındaki kaygıları, saklama rejimleri, etkinliği hakkındaki görüşleri ve desteğinin belirlenmesine yönelik Yargı, Sağlık, Eğitim, Kolluk Kuvveti çalışanları ve diğer mesleklere mensup 480 kişilik katılımcı grup ile anket çalışması yapılmıştır. Katılımcılara 5’i demografik olmak üzere 27 soru yöneltilmiştir. Sonuçlar değerlendirildiğinde toplumda bazı endişelerin olduğu fakat bu endişelere rağmen adli DNA veri bankalarının %97,3 oranında suçla mücadelede etkin olduğu ve bu veri tabanlarının kurulmasının gerekli olduğunun düşünüldüğü, kolluk kuvveti alanında çalışanlarının bilgi düzeyi, farkındalık, güven duygusu ve destek oranının tutarlı bir şekilde yüksek oranda olduğu, endişe ve kaygılar konusunda yargı çalışanlarının diğer meslek gruplarından olumsuz yönde ayrıştığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Amankwaa, Aaron Opoku. 2019. Forensic DNA Databasing: Retention Regimes and Efficacy. University of Northumbria at Newcastle (United Kingdom).
  2. Amankwaa, Aaron Opoku, and Carole McCartney. 2019. “The Effectiveness of the UK National DNA Database.” Forensic Science International: Synergy 1:45–55. doi: 10.1016/j.fsisyn.2019.03.004.
  3. Berg, Jeremy Mark, John L. Tymoczko, and Lubert Stryer. 2012. “Biochemistry/Jeremy M. Berg, John L. Tymoczko, Lubert Stryer; with Gregory J. Gatto, Jr.”
  4. Bhati, Avinash Singh. 2010. Quantifying the Specific Deterrent Effects of DNA Databases. Justice Policy Center, Urban Institute Washington, DC.
  5. Briody, Michael. 2004. “The Effects of DNA Evidence on Homicide Cases in Court.” Australian & New Zealand Journal of Criminology 37(2):231–52.
  6. Butler, John M. 2005. Forensic DNA Typing: Biology, Technology, and Genetics of STR Markers. Elsevier.
  7. Curtis, Cate. 2009. “Public Perceptions and Expectations of the Forensic Use of DNA: Results of a Preliminary Study.” Bulletin of Science, Technology & Society 29(4):313–24.
  8. Curtis, Cate. 2014. “Public Understandings of the Forensic Use of DNA: Positivity, Misunderstandings, and Cultural Concerns.” Bulletin of Science, Technology & Society 34(1–2):21–32.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Adli Tıp

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

2 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

13 Temmuz 2024

Kabul Tarihi

30 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 14 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yüksek, U., Bekiroğlu, F. E., & Gülekçi, Y. (2025). ADLİ AMAÇLI ULUSAL DNA VERİ BANKASI KURULMASI İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYİNİN ÖLÇÜLMESİ. Güvenlik Bilimleri Dergisi, 14(1), 389-420. https://doi.org/10.28956/gbd.1515666
AMA
1.Yüksek U, Bekiroğlu FE, Gülekçi Y. ADLİ AMAÇLI ULUSAL DNA VERİ BANKASI KURULMASI İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYİNİN ÖLÇÜLMESİ. GBD. 2025;14(1):389-420. doi:10.28956/gbd.1515666
Chicago
Yüksek, Ufuk, Fatma Ebru Bekiroğlu, ve Yakup Gülekçi. 2025. “ADLİ AMAÇLI ULUSAL DNA VERİ BANKASI KURULMASI İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYİNİN ÖLÇÜLMESİ”. Güvenlik Bilimleri Dergisi 14 (1): 389-420. https://doi.org/10.28956/gbd.1515666.
EndNote
Yüksek U, Bekiroğlu FE, Gülekçi Y (01 Haziran 2025) ADLİ AMAÇLI ULUSAL DNA VERİ BANKASI KURULMASI İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYİNİN ÖLÇÜLMESİ. Güvenlik Bilimleri Dergisi 14 1 389–420.
IEEE
[1]U. Yüksek, F. E. Bekiroğlu, ve Y. Gülekçi, “ADLİ AMAÇLI ULUSAL DNA VERİ BANKASI KURULMASI İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYİNİN ÖLÇÜLMESİ”, GBD, c. 14, sy 1, ss. 389–420, Haz. 2025, doi: 10.28956/gbd.1515666.
ISNAD
Yüksek, Ufuk - Bekiroğlu, Fatma Ebru - Gülekçi, Yakup. “ADLİ AMAÇLI ULUSAL DNA VERİ BANKASI KURULMASI İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYİNİN ÖLÇÜLMESİ”. Güvenlik Bilimleri Dergisi 14/1 (01 Haziran 2025): 389-420. https://doi.org/10.28956/gbd.1515666.
JAMA
1.Yüksek U, Bekiroğlu FE, Gülekçi Y. ADLİ AMAÇLI ULUSAL DNA VERİ BANKASI KURULMASI İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYİNİN ÖLÇÜLMESİ. GBD. 2025;14:389–420.
MLA
Yüksek, Ufuk, vd. “ADLİ AMAÇLI ULUSAL DNA VERİ BANKASI KURULMASI İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYİNİN ÖLÇÜLMESİ”. Güvenlik Bilimleri Dergisi, c. 14, sy 1, Haziran 2025, ss. 389-20, doi:10.28956/gbd.1515666.
Vancouver
1.Ufuk Yüksek, Fatma Ebru Bekiroğlu, Yakup Gülekçi. ADLİ AMAÇLI ULUSAL DNA VERİ BANKASI KURULMASI İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYİNİN ÖLÇÜLMESİ. GBD. 01 Haziran 2025;14(1):389-420. doi:10.28956/gbd.1515666

24347   14728   14731   14739   


Bu dergi creative commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası lisansı ile lisanslanmıştır.   29846