Research Article

TRAFİK GÜVENLİĞİ BAĞLAMINDA DÜRTÜSEL SÜRÜCÜLÜĞÜN SÜRÜCÜ ÖFKE İFADESİ İLE İLİŞKİSİ

Volume: 7 Number: 2 November 13, 2018
EN TR

TRAFİK GÜVENLİĞİ BAĞLAMINDA DÜRTÜSEL SÜRÜCÜLÜĞÜN SÜRÜCÜ ÖFKE İFADESİ İLE İLİŞKİSİ

Abstract

Güvenlik, askerî güvenlik, ekonomik güvenlik gibi farklı boyutlarda ve bireysel, toplumsal seviye gibi farklı seviyelerde incelenebilen bir kavramdır. Trafik bağlamında güvenlik de farklı boyut ve seviyelerde kendini gösteren, günümüzde önemi azımsanan bir konu ve toplum sağlığı ve güvenliği problemidir. Bu durum, trafik ortamlarında suç sayılan veya suç oluşturma potansiyeline sahip davranış ve özelliklerin incelenmesinin önemini göstermektedir. Bu çalışmanın amacı, bu özellikler arasında yer alan dürtüsel sürücülük ve sürücü öfke ifadesi değişkenleri arasındaki ilişkinin trafik ortamına özgü ölçümler kullanılarak araştırılmasıdır. Çalışmaya, 18-25 yaş aralığında 237 ehliyet sahibi üniversite öğrencisi katılmıştır. Katılımcılardan demografik bilgi formu, Dürtüsel Sürücü Davranışları Ölçeği ve Sürücü Öfke İfadesi Ölçeği’nden oluşan anketi yanıtlamaları istenmiştir. Dürtüsel sürücülük ve sürücü öfke ifadesi arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla cinsiyet ve hayat boyu gidilen yol miktarı değişkenlerinin istatistiksel etkileri kontrol edilerek hiyerarşik regresyon analizleri yapılmıştır. Sonuçlar, genç sürücülerde dürtüsel sürücülük alt boyutlarının sürücü öfke ifadesiyle ilişkili olduğunu göstermektedir. Özellikle sürücü sıkışıklığı, sürücü öfkesinin saldırgan ifade boyutlarıyla pozitif ilişki gösterirken, uyum sağlayıcı/yapıcı ifadesi ile negatif ilişki göstermiştir. Bu çalışma kapsamında literatürde ilk defa sürücü dürtüselliğinin sürücü öfke ifadesi ile ilişkisi, trafik ortamına özgü ölçümlerin kullanımı ile incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar trafik güvenliği ile ilişkilendirilerek tartışılmıştır.

Keywords

References

  1. Arnett, J. J. (1994). Sensation seeking: a new conceptualization and a new scale. Personality and Individual Differences, 16, 289–296.
  2. Bachoo, S., Bhagwanjee, A. ve Govender, K. (2013). The influence of anger, impulsivity, sensation seeking and driver attitudes on risky driving behaviour among post-graduate university students in Durban, South Africa. Accident Analysis and Prevention, 55, 67–76.
  3. Barratt, E. S. (1994). Impulsiveness and aggression. İçinde J. Monahan ve H. J. Steadman (Ed.) Violence and Mental Disorder: Developments in Risk Assessment (10, ss. 61–79). Chicago, IL, US: University of Chicago Press.
  4. Berdoulat, E., Vavassori, D. ve Sastre, M. T. M. (2013). Driver anger, emotional and instrumental aggressiveness, and impulsiveness in the prediction of aggressive and transgressive driving. Accident Analysis and Prevention, 50, 758–767.
  5. Bıçaksız, P. (2015). The differential associations of functional and dysfunctional impulsivity with driver behaviors and skills, accidents and offences (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara.
  6. Bıçaksız, P. ve Özkan, T. (2016a). Impulsivity and driver behaviors, offences and accident involvement: A systematic review. Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, 38, 194–223.
  7. Bıçaksız, P. ve Özkan, T. (2016b). Developing the impulsive driver behavior scale. Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, 43, 339–356.
  8. Chapman, P. ve Underwood, G. (2000). Forgetting near‐accidents: the roles of severity, culpability and experience in the poor recall of dangerous driving situations. Applied Cognitive Psychology, 14(1), 31–44.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Psychology

Journal Section

Research Article

Publication Date

November 13, 2018

Submission Date

March 19, 2018

Acceptance Date

June 26, 2018

Published in Issue

Year 2018 Volume: 7 Number: 2

APA
Özkan, Ö., Öztürk, İ., & Öz, B. (2018). TRAFİK GÜVENLİĞİ BAĞLAMINDA DÜRTÜSEL SÜRÜCÜLÜĞÜN SÜRÜCÜ ÖFKE İFADESİ İLE İLİŞKİSİ. Güvenlik Bilimleri Dergisi, 7(2), 329-354. https://doi.org/10.28956/gbd.482092
AMA
1.Özkan Ö, Öztürk İ, Öz B. TRAFİK GÜVENLİĞİ BAĞLAMINDA DÜRTÜSEL SÜRÜCÜLÜĞÜN SÜRÜCÜ ÖFKE İFADESİ İLE İLİŞKİSİ. Güvenlik Bilimleri Dergisi. 2018;7(2):329-354. doi:10.28956/gbd.482092
Chicago
Özkan, Özgün, İbrahim Öztürk, and Bahar Öz. 2018. “TRAFİK GÜVENLİĞİ BAĞLAMINDA DÜRTÜSEL SÜRÜCÜLÜĞÜN SÜRÜCÜ ÖFKE İFADESİ İLE İLİŞKİSİ”. Güvenlik Bilimleri Dergisi 7 (2): 329-54. https://doi.org/10.28956/gbd.482092.
EndNote
Özkan Ö, Öztürk İ, Öz B (November 1, 2018) TRAFİK GÜVENLİĞİ BAĞLAMINDA DÜRTÜSEL SÜRÜCÜLÜĞÜN SÜRÜCÜ ÖFKE İFADESİ İLE İLİŞKİSİ. Güvenlik Bilimleri Dergisi 7 2 329–354.
IEEE
[1]Ö. Özkan, İ. Öztürk, and B. Öz, “TRAFİK GÜVENLİĞİ BAĞLAMINDA DÜRTÜSEL SÜRÜCÜLÜĞÜN SÜRÜCÜ ÖFKE İFADESİ İLE İLİŞKİSİ”, Güvenlik Bilimleri Dergisi, vol. 7, no. 2, pp. 329–354, Nov. 2018, doi: 10.28956/gbd.482092.
ISNAD
Özkan, Özgün - Öztürk, İbrahim - Öz, Bahar. “TRAFİK GÜVENLİĞİ BAĞLAMINDA DÜRTÜSEL SÜRÜCÜLÜĞÜN SÜRÜCÜ ÖFKE İFADESİ İLE İLİŞKİSİ”. Güvenlik Bilimleri Dergisi 7/2 (November 1, 2018): 329-354. https://doi.org/10.28956/gbd.482092.
JAMA
1.Özkan Ö, Öztürk İ, Öz B. TRAFİK GÜVENLİĞİ BAĞLAMINDA DÜRTÜSEL SÜRÜCÜLÜĞÜN SÜRÜCÜ ÖFKE İFADESİ İLE İLİŞKİSİ. Güvenlik Bilimleri Dergisi. 2018;7:329–354.
MLA
Özkan, Özgün, et al. “TRAFİK GÜVENLİĞİ BAĞLAMINDA DÜRTÜSEL SÜRÜCÜLÜĞÜN SÜRÜCÜ ÖFKE İFADESİ İLE İLİŞKİSİ”. Güvenlik Bilimleri Dergisi, vol. 7, no. 2, Nov. 2018, pp. 329-54, doi:10.28956/gbd.482092.
Vancouver
1.Özgün Özkan, İbrahim Öztürk, Bahar Öz. TRAFİK GÜVENLİĞİ BAĞLAMINDA DÜRTÜSEL SÜRÜCÜLÜĞÜN SÜRÜCÜ ÖFKE İFADESİ İLE İLİŞKİSİ. Güvenlik Bilimleri Dergisi. 2018 Nov. 1;7(2):329-54. doi:10.28956/gbd.482092

Cited By

2434714728147311473929833


This journal is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License29846