Öğrencilerin Çevre Eğitimine Dair Öz-Yeterlikleri ve Çevre Etiği Farkındalık Algılarıyla Ekolojik Vatandaşlıklarının İlişkisi

Okul öncesi dönemin çevresel değerlerin özümsenmesinde önemli bir zaman aralığı olduğu bilinmektedir. Öğrencilerin çevreye ilişkin farkındalık elde edebilmesinde ise örnek teşkil edecek olan öğretmenlerin çevre eğitimi öz-yeterlik inancına, çevre etiği farkındalık algısına sahip ekolojik vatandaş olmaları gerektiği düşünülmektedir. Buradan hareketle bu araştırmanın amacı okul öncesi öğretmenliği öğrencilerinin çevre eğitimi öz-yeterliklerini, çevre etiği farkındalık algılarını ve ekolojik vatandaşlık düzeylerini belirleyerek birbirlerine etkisini yordamaktır. Araştırmada nicel araştırma yöntemleri arasında yer alan ilişkisel tarama modelinden yararlanılmıştır. Araştırmanın örneklem grubu Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi’nde 2020-2021 öğretim yılında 1., 2. ve 3. sınıflarda öğrenimlerini sürdüren toplam 254 okul öncesi öğretmenliği öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmada veriler “Çevre Eğitimi Öz-Yeterlik Ölçeği”, “Çevre Etiği Farkındalık Ölçeği” ve “Ekolojik Vatandaşlık Ölçeği” ile toplanmıştır. Araştırmanın sonucunda okul öncesi öğretmenliği öğrencilerinin çevre eğitimi öz-yeterliklerinin yüksek olduğuna, çevre etiği farkındalık algılarının çok yüksek olduğuna ve ekolojik vatandaşlıklarının orta düzeyde olduğuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin çevre eğitimine ilişkin öz-yeterlik, çevre etiği farkındalık algılarının ekolojik vatandaşlıkları ile orta düzeyde ve anlamlı bir ilişkisinin bulunduğu saptanmıştır. Öğrencilerin çevre eğitimine dair öz-yeterlik, çevre etiği farkındalık algılarının, ekolojik vatandaşlıkları üzerindeki yordayıcı etkisi incelendiğinde, çevre eğitimine dair öz-yeterliklerinin ve çevre etiği farkındalık algılarının, ekolojik vatandaşlık toplam puanlarını anlamlı bir şekilde yordadığı görülmüştür. Öğrencilerin lisans eğitimi programlarının içeriğine çevre eğitimi öz-yeterliği, çevre etiği farkındalık algılarını destekleyici dersler eklenmesi, ekolojik vatandaşlıklarına da katkı sağlayacağından dolayı çalışmanın önerileri arasında yer almaktadır.

It is known that the pre-school period is a critical time frame for internalizing environmental values. It is believed that teachers who serve as exemplary role models should possess ecological citizenship by having self-efficacy in environmental education and awareness of environmental ethics to facilitate students' awareness of the environment. Based on this, this research aims to determine the levels of environmental education self-efficacy, awareness of environmental ethics, and ecological citizenship among pre-school teacher education students and to explore how these factors influence each other. In this study, the correlational survey model, one of the quantitative research methods, was used. The study's sample group consists of 254 pre-school teacher education students who were enrolled in the 1st, 2nd, and 3rd grades during the 2020-2021 academic year at Çanakkale Onsekiz Mart University. The data of this study were collected using "Environmental Education Self-Efficacy Scale," "Environmental Ethics Awareness Scale" and "Ecological Citizenship Scale." The study results indicated that pre-school teaching students have a high level of environmental education self-efficacy level, a very high perception of environmental ethics awareness, and a medium ecological citizenship level. It has been found that there is a moderate and significant relationship between students' self-efficacy in environmental education, awareness of environmental ethics, and ecological citizenship. When the predictive effects of environmental education self-efficacy and environmental ethics awareness perceptions of students on their ecological citizenship were examined, it was noted that environmental education self-efficacy and environmental ethics awareness perceptions significantly predicted total ecological citizenship scores. One of the study's recommendations is to add courses that support students' self-efficacy in ecological education and awareness of environmental ethics to the content of undergraduate education programs. It is suggested that incorporating such courses would enhance these aspects and contribute to students' ecological citizenship.