Research Article

Üniversite Öğrencilerinin Yapay Zekaya Yönelik Kaygı ve Tutumlarının İncelenmesi

Volume: 11 Number: 2 August 1, 2025
TR EN

Üniversite Öğrencilerinin Yapay Zekaya Yönelik Kaygı ve Tutumlarının İncelenmesi

Öz

Yapay zeka, yükseköğretim de dahil olmak üzere çeşitli sektörleri hızla dönüştürmektedir. Yapay zekanın benimsenmesinin teknik ve pedagojik faydaları geniş çapta tartışılırken, psikolojik ve duygusal etkileri yeterince araştırılmamıştır. Bu araştırma üniversite öğrencilerinin yapay zekâya yönelik tutum ve kaygılarını anlamayı amaçlamaktadır. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden, kesitsel bir tasarım modeli kullanılmıştır. Veri toplama araçlarını demografik bilgiler, yapay zeka tutum ölçeği ve yapay zeka kaygı ölçeği oluşturmaktadır. Örneklemi üç yükseköğretim kurumundan 599 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Verilerin analizinde ortalama, standart sapma, bağımsız örneklem t-testi, ANOVA ve pearson korelasyon analizleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda katılımcıların, yapay zekaya karşı orta ila nötr tutum sergilediği tespit edilmiştir. Yapay zeka ile ilgili kaygılarının genellikle düşük ile orta düzey arasında olduğunu göstermektedir. Bulgular yapay zekanın günlük uygulamaları ve toplumsal etkileri konusunda belirsizlik olduğuna işaret etmektedir. Yapay zeka işlevlerini anlama ve iş değiştirme gibi potansiyel toplumsal etkileri konusunda orta düzeyde kaygı tespit edilmiştir. Erkek öğrenciler, kız öğrencilere kıyasla daha olumlu tutum ve daha düşük kaygı bildirmiştir. Kurumlar arasında tutum ve kaygı düzeylerinde de farklılıklar gözlenmiştir. Ayrıca yapay zeka tutum ile yapay zeka kaygısı arasında anlamlı bir negatif korelasyon bulunmuştur. Bu da yapay zekaya ilişkin olumlu tutumu teşvik etmenin kaygıyı azaltmaya yardımcı olabileceğini işaret etmektedir. Gelecekteki araştırmalarda, yapay zekanın tutum ve kaygıları etkileyen ek demografik ve psikolojik faktörlerin incelenmesi önerilir.

Anahtar Kelimeler

Yapay Zeka , Yapay Zeka Tutumları , Yapay Zeka Kaygısı , Teknoloji Kabul Modeli (TAM)

References

  1. Abid, S., Awan, B., Ismail, T., Sarwar, N., Sarwar, G., Tariq, M., … & Khan, A. (2019). Artificial intelligence: Medical student’s attitude in district peshawar Pakistan. Pakistan Journal of Public Health, 9(1), 19-21. https://doi.org/10.32413/pjph.v9i1.295
  2. Akkaya, B., Özkan, A., & Özkan, H. (2021). Yapay zekâ kaygı (YZK) ölçeği: Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Alanya Akademik Bakış, 5(2), 1125-1146. https://doi.org/10.29023/alanyaakademik.833668
  3. Allen, B., McGough, A. S., & Devlin, M. (2021). Toward a framework for teaching artificial intelligence to a higher education audience. ACM Transactions on Computing Education (TOCE), 22(2), 1-29. https://doi.org/10.1145/3485062
  4. Altun, M. (2024). Yapay zekâ üzerine fikri bir analiz. Dicle İlahiyat Dergisi, 26(2), 227-249. https://doi.org/10.58852/dicd.1386730
  5. Ateş, A., & Bahşi, N. (2022). The effects of emotional intelligence of the foreign students learning Turkish language on speaking and writing anxiety. Education Quarterly Reviews, 5(4). 160-171. https://doi.org/10.31014/aior.1993.05.04.582
  6. Avcı, E. (2024). Yapay zekanın toplumsal karşılığı-karşıtlığı. Yalova Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 239-259. https://doi.org/10.17828/yalovasosbil.1419070
  7. Cai, Z., Fan, X., & Du, J. (2017). Gender and attitudes toward technology use: A meta-analysis. Computers ve Education, 105, 1-13. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2016.11.003
  8. Creswell, J. W., Clark, V. L. P., Gutmann, M. L., & Hanson, W. E. (2003). Advanced mixed. Handbook of Mixed Methods in Social ve Behavioral Research, 209, 209-240.
  9. Çağal, M. (2023). Yapay zekâ ve robot teknolojisine yönelik risk algısı üzerine nitel bir çalışma. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 40(2), 577-598. https://doi.org/10.32600/huefd.1176896
  10. Çakır, Z., Ceyhan, M. A., Gönen, M., & Erbaş, Ü. (2023). Yapay zeka teknolojilerindeki gelişmeler ile eğitim ve spor bilimlerinde paradigma değişimi. Dede Korkut Spor Bilimleri Dergisi, 1(2), 56-71.
APA
Çelik, S., & Dönmez, İ. (2025). Üniversite Öğrencilerinin Yapay Zekaya Yönelik Kaygı ve Tutumlarının İncelenmesi. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(2), 346-370. https://izlik.org/JA35ZJ94ST