Öğretmen Kariyer Basamaklarının Oluşturulmasına İlişkin Görüşlerin İncelenmesi: Karma Yöntem Araştırması
Abstract
Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de öğretmen kariyer basamaklarının oluşturulmasına ilişkin maarif müfettişleri, okul müdürleri ve öğretmenlerin görüşlerini belirlemektir. Kariyer basamaklarının oluşturulması, öğretmenin mesleki gelişiminde önemli gelişmeler sağlayabilecek bir katalizör olup olamayacağı bu araştırmada ortaya konulmaya çalışılmıştır. Öğretmen, okul yöneticileri ve maarif müfettişlerinin görüşlerine göre; “Kariyer basamaklarının oluşturulmasının öğretmenin mesleki gelişimine etkisi, kariyer basamaklarının ne şekilde oluşturulacağı, öğretmen kariyer basamaklarında yükselmede hangi kriterlerin kullanılması gerektiği, üst kariyer basamağındaki öğretmenden nasıl yararlanılabileceği” sorularına cevaplar aranmıştır. Araştırmada karma araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmada literatür taraması yapılarak nitel veri toplama aracı olan yarı yapılandırılmış görüşme formu hazırlanmıştır. Nitel veri toplama aracından ve literatür taramasından elde edilen verilerle nicel veri toplama aracı olan anket hazırlanmıştır. Araştırmada; öğretmen kariyer basamakları oluşturulması, öğretmenin mesleki gelişimine katkısının olacağı, öğretmenin içsel motivasyonuna katkı sunabileceği ortaya çıkmıştır. Kariyer basamaklarının yeniden tasarlanarak yasal alt yapısının oluşturulması, öğretmenin mesleki gelişimine katkı sunabileceği bulgularına ulaşılmıştır. Ayrıca öğretmen kariyer basamaklarında yükselmede “öğretmenin denetim ve değerlendirme sonuçları, merkezi sınav sonuçları, yüksek lisans ve doktora yapması, aldığı ödül ve cezaları, teknik, sosyal, kültürel ve sportif becerileri, yayınları (kitap, makale), kıdem ve çalıştığı yer, hazırladığı projeleri, katıldığı hizmet içi eğitim kursları, yabancı dil bilmesi” şeklinde kriterler kullanılabilir. Kariyer basamakları “aday öğretmen, öğretmen, uzman öğretmen ve başöğretmen” şeklinde kademelendirilebilir.
Keywords
Kariyer basamakları, Maarif müfettişi, Okul müdürü, Öğretmenin mesleki gelişimi, Öğrenci başarısı
References
- Aydın, B. (2007). Öğretmenlik mesleğindeki kariyer basamaklarına ilişkin öğretmen görüşleri ve bu görüşlerin bireysel değişkenlere göre incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
- Bakioğlu, A., & Banoglu, K. (2013). Öğretmenlikte kariyer basamakları uygulamasına ilişkin öğretmen görüşlerinin metaforlar ve sosyal ağ analizi yoluyla incelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Dergisi, 37, 28-55.
- Bakioğlu, A., & Can, E. (2009). Kariyer basamaklarında yükselme sınavının değerlendirilmesi. 18. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı Bildiri Özeti.
- Başar, H. (1993). Eğitim denetçisi, rolleri, yeterlilikleri, seçilmesi. Ankara: Pegem Yayıncılık.
- Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Yayıncılık.
- Can, E. (2019). Öğretmenlerin meslekî gelişimleri: Engeller ve öneriler. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi – Journal Of Qualitative Research In Education, 7(4), 1618-1650.
- Canbolat, C. (2011). Öğretmen kariyer basamakları uygulaması ile öğretmen motivasyonu ve örgütsel bağlılık arasındaki ilişkiler. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi, Elazıg.
- Crehan, L. (2016). Exploring the impact of career models on teacher motivation. Paris: UNESCO.
- Creswell, J. W. (2003). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (2nd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
- Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2015). Karma yöntem araştırmaları tasarımı ve yürütülmesi (Y. Dede, & S. B. Demir, Çev. Ed.). Ankara: Anı Yayıncılık (Orijinal Yayın Tarihi: 2011).