Oryantiring Sporcularında Ekosentrik, Antroposentrik, Antipatik Yaklaşımların Rekreasyon Fayda ile İlişkisi
Abstract
Bu araştırmanın amacı oryantring sporcularının ekosentrik (doğa merkezli), antroposentrik (insan merkezli) çevre ve çevrenin korunmasına yönelik antipatik tutumlarını incelemek ve rekreasyon fayda ile ilişkisini belirlemektir. Araştırmaya ulusal düzeyde yarışmalara katılan lisanslı kulüp sporcularından oluşan ve tesadüfi örneklem yoluyla seçilen 294 oryantring sporcusu katılmış, veriler Thompson ve Barton (1994) tarafından geliştirilen, Erten (2007)’nin Türkçe’ ye uyarladığı "Ekosentrik, Antroposentrik ve Çevreye Yönelik Antipatik Tutum Ölçeği" ve Akgül, Ertüzün ve Karaküçük’ün 2018 yılında geçerlik güvenirlik çalışması yaparak Türkçe versiyonunu geliştirdikleri “Rekreasyon Fayda Ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin analizinde, betimsel istatistikler, bağımsız tek örneklem testi, tek yönlü varyans analizi ANOVA testinden, grup içi karşılaştırmalar için Tukey(HSD-LSD) testinden ve Pearson Korelasyon testinden yararlanılmıştır. Bu çalışmada çevre tutumu için .84, rekreasyon fayda için .95 iç tutarlılık katsayısı elde edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda oryantring sporcularının Katılımcıların çevreye yönelik antroposentrik tutumları en yüksek ortalamayı elde etmişken (44,19± 8,87), ekosentrik tutum puanları ortalamaya yakın olduğu (65,30±8,24), antipatik tutum puanları ise ortalamanın altında (25,69±13,66) kaldığı belirlenmiştir. Rekreasyon fayda ölçeğine bakıldığında orta düzeyde rekreasyon fayda puanı (103,35±13,78) sergileyen katılımcılar, en yüksek fayda puanını fiziksel (30,27±4,40), en düşük fayda alt boyut puanını ise psikolojik alt boyutta (34,49±4,95) elde etmiştir. Rekreasyon fayda ölçeğinde ise, orta düzeyde rekreasyon fayda puanı sergileyen katılımcılar, en yüksek fayda puanını fiziksel, en düşük fayda alt boyut puanını ise psikolojik alt boyutta elde etmişlerdir. Elde edilen bulgulara bakıldığında katılımcıların eğitim düzeyi, algıladıkları gelir düzeyi, günlük boş zaman süreleri ve oryantring yapma süreleri ile çevreye yönelik ekosentrik, antroposentrik ve antipatik tutumlar ve rekreasyon fayda ölçeği arasında anlamlı farklılıklar saptanmışken, cinsiyet değişkeni ile ölçekler arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunamamıştır. Bulgulara göre, katılımcılardan eğitim düzeyi ortaokul ve altı olanların, gelir durumunu kötü olarak niteleyenlerin, günlük boş zaman süresi diğer gruplara oranla daha yüksek olanların antipatik tutum puanları, lisans ve üzeri eğitim düzeyinde olan katılımcıların ve oryantiring sporunu en uzun süre yapan katılımcıların ekosentrik tutum puanı, gelir durumunu iyi olarak niteleyenlerin psikolojik fayda alt boyut puanları diğer gruplara oranla daha yüksek olarak saptanmıştır. Aynı zamanda çevreye yönelik ekosentrik, antroposentrik ve antipatik tutum ve rekreasyon fayda ölçekleri arasında yapılan pearson korelasyon analizine göre çevre tutumu ile rekreasyon fayda arasında pozitif yönlü orta düzeyde ilişki saptanmıştır. Araştırma sonucunda eğitimin, gelirin ve oryantiring sporunu daha uzun süre yapmanın bireylerin çevreye yönelik tutumlarını değiştirebileceği, aynı zamanda psikolojik açıdan rekreasyonel fayda elde edilmesinde gelirin rekreasyon fayda düzeyi değiştirebileceği araştırma sonucunda ifade edilebilir.
Keywords
References
- Akgül, B., Ertüzün, E., Karaküçük, S. (2018). Leisure Benefit Scale: A Study of Validity and Reliability. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 23(1),25-34.Aksın, K. (2019), Oryantiring Terminolojisi, Ankara, Gazi Kitabevi, 2.
- Andersson, G.(2001) Orienteering What’s That? Silva Sweden, 14.
- Bammel, G., Burrus Bammel, L. L. (1996). Leisure and human behavior. Dubuque, Iowa: W. C. Brown.
- Bozdemir, H., Faiz, M. (2017). Öğretmen Adaylarının Çevreye Yönelik Ekosentrik, Antroposentrik ve Antipatik Tutumları. Sakarya University Journal of Education, 8(1), 61-75.
- Chao, C. C. (2013). The relationship among leisure involvement, leisure benefits, and happiness of elementary schoolteachers in Taiwan county. International Research in Education, 1(1): 29-51.
- Chiung, E. H, Cheng, Y. T., Shane, C. L. (2014). A study of the influence of college students’ exercise and leisure motivations on the leisure benefits – using leisure involvement as a moderator. International Scholarly and Scientific Research & Innovation, 8(8): 2382-2386.
- Dergance, J.M., Calmbach, W.L., Dhanda, R.,Miles, T. P., Hazuda, P. H., Mouton, C. P. (2003). Barriers to and benefits of leisure time physical activity in the elderly: differences across cultures. J Am Geriatr Soc., 51: 863–868.
- Erten, S. (2007). The Adaptation Study of the Ecocentric, Anthropocentric and Antipathhetic Attitudes toward Environment. Eurasian Journal of Educational Research, 28, pp, 67-74.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Suat Karaküçük
0000-0001-9144-7307
Türkiye
Beyza Merve Akgül
0000-0003-2950-4221
Türkiye
Kenan Aksın
0000-0002-9896-4988
Türkiye
Ali Selman Özdemir
This is me
0000-0002-2513-6073
Türkiye
Publication Date
December 24, 2019
Submission Date
June 14, 2019
Acceptance Date
December 24, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 39 Number: 3
Cited By
Üniversite Öğrencilerinin Rekreasyon Fayda Düzeyleri ile Akademik Öz-Yeterlikleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.31680/gaunjss.1146884Rekreasyonel Faydanın Açıklanmasında Bilinçli Farkındalığın Rolü
Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.38021/asbid.1199206Oryantiring Sporcularının Öz-Saygı ve Karar Verme Stratejilerinin İncelenmesi
Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.38021/asbid.1213683Üniversite Öğrencilerinin Sosyal Görünüş Kaygısı, Yaşam Tatmini ve Rekreasyon Fayda Düzeylerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi: Niğde İli Örneği
CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.33459/cbubesbd.1387137Rekreasyonel Fayda Algısı ve Başarma İhtiyacı Teorisi: Eylemli Turist Rehberleri Üzerine Bir Uygulama
Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi
https://doi.org/10.24010/soid.1287117E-Spor Oyunu Oynayanların Rekreasyonel Fayda Algıları
Herkes için Spor ve Rekreasyon Dergisi
https://doi.org/10.56639/jsar.1450909Can leisure education effect on screen time and perceived leisure benefits for college students?
Frontiers in Psychology
https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1477857The Intersection of Recreational Benefits and Sport Well-Being in Fitness Participation: A Relational Analysis
Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.53434/gbesbd.1700039Investigation of University Students' Recreation Benefit Awareness and Participation in Recreational Activities
Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.25307/jssr.1592057