MOLLA MUSA CELÂLÎ’NİN (GEÇİT) KÜRTÇE ESERLERE YAPTIĞI ŞERHLER ÜZERİNE BİR İNCELEME

anlama geldiklerinin, sahanın uzmanları tarafından anlatılma ihtiyacını doğurmaktadır. Klasik Kürt edebiyatı sahasında da yazılan birçok eserin dili ağırdır ve çoğu zaman imgeler üzerinden mesajlar verilmiştir. Araştırmanın konusu, Molla Musa Celâlî’nin Kürtçenin Kurmanci lehçesiyle telif edilen bazı eserlere yaptığı şerhleri inceleyip analiz etmektir. Klasik edebiyat türünde telif edilen eserlerin günümüzde doğru bir şekilde anlaşılması ve müelliflerinin eserlerinde vermek istedikleri mesajların okurlara, amacına uygun bir şekilde aktarılmasını sağlamak büyük bir önem arz etmektedir. Dolayısıyla söz konusu eserlerin anlaşılması için yapılan şerhlerin ilgili sahalarda tanıtılması, araştırmacıların ve halkın yapılan bu şerhlerden haberdar olmalarını ve onlardan faydalanmalarını sağlamak önemlidir. Araştırmanın Amacı, Molla Musa Celâlî’nin hangi Kürtçe eserlere şerh yazdığı, yaptığı bu şerhlerin edebiyat sahasındaki yerinin ne olduğu, şerhinde hangi metot ya da metotları kullandığı, şayet varsa bu sahada yaptığı yeniliklerin neler olduğunu tespit etmektir. Çalışmada nitel araştırmanın betimleme yöntemi kullanılmış olup konu kaynaklar, tarama modeliyle bir araya getirilmeye çalışılmıştır. Araştırmanın sonucunda Celâlî’nin söz konusu eserler için yazdığı şerhin, eserlerin kolay ve sahih bir şekilde anlaşılmasına katkıda bulunduğu ve dilsel bazı sorunları çözdüğü sonucuna varılmıştır.

In the field of classical literature, the language used in authored works can be complex. Classical poets employ unique expressions, introduce challenging concepts, and often work with symbols and imagery. This complexity can make it difficult for readers to understand these works, leading to the need for experts in the field to explain the meanings behind the words and concepts used by the poets. In classical Kurdish literature as well, many works are written in a complex language, and messages are often conveyed through symbols and imagery. The subject of this research is to examine and analyze Molla Musa Celâli's (1938-2021) commentaries (şerh) on some works written in the Kurmanji dialect of Kurdish. Ensuring a correct understanding of works authored in the classical literary genre and conveying the messages that authors intended to communicate to readers in an appropriate manner is of great importance in contemporary times. Therefore, introducing these commentaries in the relevant fields, making researchers and the public aware of them, and allowing them to benefit from these commentaries are crucial. The aim of this research is to determine which Kurdish works Molla Musa Celâli wrote commentaries on, the role of these commentaries in the field of literature, the methods he used in his commentaries, and any innovations he may have introduced in this field, if applicable. In this study, the qualitative research descriptive method was used, and various sources on the topic were compiled through a literature review model. The research results indicate that the commentaries he wrote for these works have contributed to a better and more accurate understanding of the works and have helped resolve some linguistic issues.