Molla Musa el-Celâlî’nin “Fennü’l-Akâid” Risalesinde Yer Alan İtikâdî Görüşleri

Ülkemizin Doğu bölgesinde yetişen son dönem alimlerinden biri olan Molla Musa el-Celâlî (Gecit), hayatını ilim, irfan ve dinî alanlarda hizmet yoluna adamış önemli şahsiyetlerden birisidir. Bu amaçla bölgenin değişik yerlerinde kurduğu medreseler vasıtasıyla birçok kişinin yetişmesine vesile olmuştur. Bunların yanında son dönemlerinde kaleme aldığı eserlerle ilim camiası arasındaki yerini pekiştirmiştir. Bu eserlerden birisi de “Fennü’l-Akâid” adındaki birkaç sayfadan oluşan ve “Mecmuatu’l-Ulûm” isimli eserin içinde yer verdiği kısa risalesidir. Akâid ilminin hulasası şeklinde hazırladığı bu risalesinde akâid ilminin tanımından sonra birçok kaynakta karşılaştığımız üzere ilahiyyât, nübüvvât ve sem’iyyât taksimatını yapmakta, her birinin de alt başlıklarına değinmektedir. Böylece medreselerde okuyan öğrencilere akâid alanında özet bilgiler sunan temel bir kaynak sunumu amaçlanmıştır. Biz de bu makalemizde çok kısıtlı imkanlar dahilinde Molla Musa el-Celâlî’nin “Fennü’l-Akâid” risalesini inceleyip müellifin bu alandaki itikâdî düşüncelerini imkan dahilinde diğer mezheplerin görüşleriyle karşılaştırmak suretiyle değerlendirmeye gayret göstereceğiz.