Phaselis in the Mithradatic–Pirate Nexus

Abstract

This paper reassesses the role of Phaselis in the First Mithradatic War through a newly discovered inscription honouring King Mithradates VI Eupator. Found in what is called today the “South Harbour Trade Centre” and dated to 89-85 BC, the text offers the first epigraphic evidence of Mithradatic presence in the city, confirming its integration into Pontic–pirate alliances active along the eastern Lycian and western Pamphylian coasts. Drawing on literary and epigraphic sources, the study situates Phaselis within the contested maritime frontier where local powers, pirates, and Pontic forces resisted Roman authority. Although the city’s strategic harbours facilitated this co-operation for a while, it was besieged and punished by the Roman counterattack under Servilius Vatia (78-74 BC) and lost its territory for a while.

Keywords

• Phaselis
• Mithradates VI Eupator
• Pamphylia
• Lycia
• piracy
• Rome

Mithradates–Korsan İttifakı Bağlamında Phaselis

Öz

Makale, Phaselis’in Birinci Mithradates Savaşı’ndaki rolünü, Kral IV. Mithradates Eupator’u onurlandıran ve yeni bulunan bir yazıt parçası üzerinden yeniden değerlendirmektedir. Güney Liman Ticaret Merkezi'nde bulunan ve MÖ 89-85 yıllarına tarihlenen metin, kentteki Mithradates yanlılığına dair ilk epigrafik kanıtı sunmakta ve kentin doğu Likya ve batı Pamfilya kıyılarında faaliyet gösteren Pontus-korsan ittifakına entegrasyonunu doğrulamaktadır. Edebi ve epigrafik kaynaklara dayanan bu çalışma, Phaselis’i yerel güçlerin, korsanların ve Pontus güçlerinin Roma otoritesine direndiği çekişmeli deniz bölgesinin odağında konumlandırmaktadır. Kentin stratejik limanları, bu iş birliğini belli bir süre kolaylaştırmış olmakla birlikte, Roma’nın Servilius Vatia komutasındaki karşı saldırısı (MÖ 78-74) ile kuşatılmış, cezalandırılmış ve topraklarını bir süreliğine kaybetmiştir. Parça halindeki yazıtın yaklaşık çevirisi şöyledir: [ .... Kral Mithra]dates Eupa[tor Dionoysos]’u .... Menandros’un ... (onurlandırdı).

Anahtar Kelimeler

• Phaselis
• Mithradates VI Eupator
• Pamphylia
• Likya
• korsanlık
• Roma

References

1. Adak, M. 2004. “Lokalisierung von Olympos und Korykos in Ostlykien.” Gephyra 1: 27-51.
3. Arslan, M. 2002. “Birinci Mithradates-Roma Savaşı: Rhodos ve Lykia’nın Durumuna Genel Bakış.” in: S. Şahin – M. Adak (edd.), Likya İncelemeleri I, Istanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları, 115-128.
5. Arslan, M. 2003a. “Piracy on the Southern Coast of Asia Minor and Mithridates Eupator.” Olba 8: 195-212.
7. Arslan, M. 2003b. “İ.Ö. 188 Yılından İ.Ö. 67 yılına Kadar Lykia, Pamphylia ve Kilikia Trakheia Sahillerindeki Korsanlık Faaliyetleri: Nedenleri ve Sonuçları.” Adalya 6: 91-118.

9. Arslan, M. 2007. Mithradates VI Eupator: Roma’nın Büyük Düşmanı. İstanbul: Odin Yayıncılık.
11. Avcu, F. 2024. “Honours for King Mithradates VI Eupator of Pontus: A New Decree from Çukurasar on the Lycian-Carian Frontier.” In: F. Onur – Ch. Schuler (edd.), New Research on Greek Epigraphy in Lycia – Proceedings of the Symposium at Antalya, Türkiye, 28-30 March 2022. Istanbul: Koç University Press, 55-106.
13. Baker, P. – Thériault, G. 2005.“Les Lyciens, Xanthos et Rome dans la première moitié du 1er s. a. C. : nouvelles inscriptions.” Revue des Études Grecques 118: 329-366.
15. Bean, G. E. 1968. Turkey’s Southern Shore. An Archaeological Guide. New York: Frederick A. Praeger.
17. Bean, G. E. 1976. “Termessos.” In: PECS, 896-897.
19. Behrwald, R. 2000. Der Lykische Bund. Untersuchungen zu Geschichte und Verfassung. Bonn: R. Habelt.
21. Brandt, H. 2013. “Phaselis.” In: The Encyclopedia of Ancient History, 9: 5241.
23. Crawford, M. – Reynolds, J. M. – Ferrary, J.-L. – Moreau, Ph. 1996. “Lex de Provinciis Praetoriis .” In: M. H. Crawford (ed.), Roman Statutes. Vol. I. London: Institute of Classical Studies, 231-270
25. Ferrary, J.-L. 1977. “Recherches sur la législation de Saturninus et de Glaucia.” MEFRA 89 (2): 619-660.
27. Ferrary, J.-L. 1985. “La ‘Lex Antonia de Termessibus.’” Athenaeum 63: 419-457.
29. Ferrary, J.-L. 1996. “Lex Antonia de Termessibus.” In: M. H. Crawford (ed.), Roman Statutes. Vol. I. London: Institute of Classical Studies, 331-340.
31. Habicht, C. 2006. Athènes hellénistique. Histoire de la cité d'Alexandre le Grand à Marc Antoine Paris: Les Belles Lettres.
33. Jones, A. H. M. 1971. The Cities of the Eastern Roman Provinces. Oxford: Clarendon Press.
35. Kallet-Marx, R. 1995. Hegemony to Empire: The Development of the Roman Imperium in the East from 148 to 62 B.C. Berkeley: University of California Press.
37. Magie, D. 1941. “The Political Status of the Independent Cities of Asia Minor in the Hellenistic Period.” in: N. T. Pratt (ed.), The Greek Political Experience. Studies in Honor of William Kelly Prentice. Princeton: Princeton University Press, 173-186.
39. Magie, D. 1950. Roman Rule in Asia Minor I-II. Princeton: Princeton University Press.
41. Marek, Ch. 1995. “Der Lykische Bund, Rhodos, Kos und Mithridates. Basis mit Ehreninschrift für Krinolaos, Sohn des Artapates, von Patara.” Lykia 2: 9-21.
43. Maróti, E. 1970. “Die Rolle der Seeräuber in der Zeit des Mithridatischen Krieges.” in: Luigi de Rosa (ed.), Ricerche storiche ed economie in memoria di Corrado Barbagallo. Naples: Edizioni scientifiche italiane, 479-493.
45. Maróti, E. 1989. “Der Feldzug des P. Servilius Vatia gegen die Seeräuber Südanatoliens.” AAntHung 32: 309-316.
47. Mitchell, S. 1994. “Termessos, King Amyntas, and the War with the Sandaliôtai. A New Inscription from Pisidia.” in: D. French, Studies in the History and Topography of Lycia in Memoriam A. S. Hall, London: British Institute of Archaeology at Ankara, 95-105.
49. Mitchell, S. 2005. “The Treaty between Rome and Lycia of 46 BC MS 2070.” in: R. Pintaudi (ed.), Papyri Graecae Schøyen. Papyrologica Florentina 35. Firenze: Gonnelli, 164-259.
51. Mitchell, S. 2008. “Geography, Politics, and Imperialism in the Asian Customs Law.” in: M. Cottier – M. H. Crawford – Ch. V. Crowther – J.-L. Ferrary – B. M. Levick – O. Salomies – M. Wörrle (edd.), The Customs Law of Asia, Oxford: Oxford University Press, 165-201.
53. Nollé, J. 1996. “Kitanaura. Münzen und Geschichte einer kleinen Stadt in den ostlykischen Bergen.” JNG 46: 7-29.
55. Onur, F. 2022. “Likya’da Yürütülen Antik Yol Araştırmaları ve Bölgenin Tarihi Coğrafyasına Katkıları.” In: M. Demirel – M. Arslan – S. Atalay – U. Orhan (edd.), Antalya’nın Arkeolojik Mirası. Antalya Müzesi 100 Yaşında. Vol.II. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 498-525.
57. Onur, F. 2023. “The Western Shores of the Pamphylian Gulf: Tenedos, ‘Olbia and Others’ Revisited.” Phaselis 9: 15-40.
59. Onur, F. 2024. “Notes on the Border Regions of Lycia: Oktapolis, Milyas and Mnarike.” In: F. Onur – Ch. Schuler (edd.), New Research on Greek Epigraphy in Lycia. Proceedings of the Symposium at Antalya, Türkiye, 28-30 March 2022. Istanbul: Koç University Press, 77-105.
61. Ormerod, H. A. 1924. Piracy in the Ancient World. An Essay in Mediterranean History. Liverpool: University Press.
62. Özer, E. 2007. “Olympos ve Zeniketes’in Kalesinin Lokalizasyonu.” Adalya 10: 81-104.
63. Öztürk, H. S. – Öncü, Ö. E. 2020. “Olympos in Lycia: A Novel Assessment of Its History and Localization in Light of Recent Archaeological and Epigraphical Research.” Adalya 23: 253-275.
65. Robert, L. 1969. “75 Hellenica XX-XXVIII.” In OMS III: 1371-1422
67. Rousset, D. 2024. “Xanthos, la Lycie et Rome au II^e^ et au I^er^ siècle av. J.-C.” CRAI 2024: 101-148.
69. Sherk, R. 1969. Roman Documents from the Greek East. Senatus Consulta and Epistulae to the Age of Augustus. Baltimore: The Johns Hopkins Press.
70. Sherwin-White, A N. 1976. “Rome, Pamphylia and Cilicia, 133-70 B.C.” JRS 66: 1-14.
71. Souza, Philip De. 1999. Piracy in the Graeco-Roman World. Cambridge: Cambridge University Press.
72. Troxell, Hyla A. 1982. The Coinage of the Lycian League. New York: The American Numismatic Society.
73. Tüner Önen, N. 2012. “Ideas Concerning the Historical Identity and the Connections of the City of Phaselis an Eastern Mediterranean Port.” MJH 2/1: 205-212.
74. Vitale, M. 2011. “Die insulae im Stadtterritorium der ‘Bergpolis’ Termessos: Eine neue Münzprägung mit der Abbildung eines Aphlaston.” In: Elmar Schwertheim (ed.), Studien Zum Antiken Kleinasien VII. AMS 66. Bonn: Rudolf Habelt, 133-146.
75. Yıldız, M. E. – Onur, F. 2022. “Lykia ve Karia Arasında Sınır Bölgesi Olarak Oktapolis.” Olba 30: 347-362.