Parerga to the Stadiasmus Patarensis (11): The Lycian Town Neisa

Abstract

The article summarises the results of a survey conducted in the city of Neisa in the mountains in central Lycia in 2009. An overview of Neisa's history and remains is followed by the presentation of eight new inscriptions with commentary. Coins from the 2nd c. BCE provide the earliest evidence of Neisa as an autonomous polis. The city had retained its polis status into the early Principate, as is shown by inscription no. 2. According to the Stadiasmus Patarensis, Neisa was a member of the Lycian League, at the latest around the time when the province was founded, and was linked to Xanthos, Choma and Phellos by road. Although epigraphic and archaeological evidence attests to a rise in Neisa's prosperity in the Antoninian period, the city had seen its heyday in the late second and early third centuries CE. The descendants of Diogenes II were the leading family of Neisa and, in the closing years of the 2nd c. CE, the first Neisans to receive Roman citizenship. The notitiae episcopatuum attest the existence of the city until the 12th c. CE as a subordinate diocese of Myra. The city's most important extant monuments are the Hellenistic city wall, which was extended in a later period, the theatre, three baths and some burial sites. The cobbled main street in the southern part of the urban area is particularly well preserved and probably doubled as stadium; it was also provided with stoa. Two new inscriptions from the early Principate furnish the first epigraphic evidence from the city's history: Inscription no. 1 hints at a sanctuary dedicated to Augustus, while inscription no. 2 mentions repair work in baths, financed by donations from the city's elite. Inscription no. 3 was set up in honour of Iulia Domna Augusta; nos. 4‒6 honour Diogenes II and his descendants. From no. 4 we learn the public offices held by Diogenes II, whose sons, Diogenes III and Dionysos I, were the first citizens of Neisa to attain the federal priesthood. Diogenes II had held the most important public offices in the city and was twice sent on a mission to Emperor Hadrian. His career climaxed when he obtained the post of hypophylax of the Lycian League, through which he also paved the way for his sons to become Lyciarchs. The person honoured in inscription no. 5 is identified with M. Aur. Dionysios II, a grandson of Diogenes II, who held the federal priesthood in the early 3rd c. CE. Inscription no. 6 honours a certain Aphphia, who was presumably the daughter of Diogenes III and served as priestess of the imperial cult. The last two inscriptions concern a woman called Aristonoe alias Lycia, daughter of Iason: no. 7 was erected for Aristonoe by her husband, Iason alias Erpias. The honorary inscription no. 8 was set up on decision of the Boule and Demos of Neisa, saying that Aristonoe together with her husband held the priesthood of the imperial cult and made donations to the city.

Keywords

• Neisa,city government,hypophylax,lykiarches,logistes,road system,Lycia

Stadiasmus Patarensis için Parerga (11): Neisa Kenti

Öz

2009 yılı araştırmaları sırasında krokisi de çıkarılan Neisa ören yerinde sekiz yeni yazıt bulunmuştur. Yazarlar yazıtları tanıtmadan önce kentin siyasi, ekonomik ve dini tarihinin yanı sıra yerleşim planı ve yol bağlantıları hakkında bilgi vermektedir. Bu bilgilere göre kent hakkındaki en erken veri İÖ 2. yüzyılda bastığı ve bu dönemde polis statüsüne sahip olduğunu belgeleyen sikkedir. Makalede tanıtılan ikinci yazıt Neisa'nın Erken İmparatorluk Dönemi'nde polis statüsünü koruduğunu göstermektedir. Ksanthos, Khoma ve Phellos'a yol bağlantısı veren Stadiasmus Patarensis'in belgelediği üzere Neisa en geç eyaletin oluşturulduğu sırada Lykia Birliği üyesidir. Kente ilişkin veriler Antonin'ler Dönemi'nde artış gösterse de en parlak çağını İS 2. yüzyılın son çeyreğiyle 3. yüzyılın ilk yarısında yaşamıştır. Nitekim Constitutio Anto­ni­nia­na'dan önce kentin Roma vatandaşlık hakkına sahip tek ailesi olan Diogenes/ Dionysii bu hakkı İS 2. yüzyılın sonunda elde etmiş gözükmektedir. Notitiae episcopatuum Neisa'nın İS 12. yüzyıla kadar Myra'ya bağlı bir piskoposluk merkezi olarak varlığını sürdürdüğünü göstermektedir. Önemli yapılar arasında daha sonraki bir dönemde yapılan eklemeyle genişletilen Helenistik tahkimat, stoa ile eş zamanlı inşa edilen ve 1000 kişinin altında kapasiteye sahip tiyatro, hem stoa'nın hem de olasılıkla stadion'un zeminini oluşturan taş döşeme, üç hamam ve nekropolis anılmaya değerdir. Erken İmparatorluk Dönemi'ne tarihlenen ilk iki yazıt kent tarihine ilişkin en erken epigrafik belgelerdir. Bunlardan ilki Augustus'a adanmış bir kutsal alana işaret ederken, ikincisi bir hamamın tamiratı için demos ve tüm yurttaşlar nezdinde yapılan epange­lia'yı dile getirmektedir. Makalede tanıtılan üçüncü yazıt Iulia Domna Augusta için onurlandırmayı içermektedir. Sonraki üç yazıt lykiarkh soyu Diogenes/Dionysii ailesine mensup şahısların onurlandırılmalarına dairdir. Bunlardan ilkinde kentin yetiştirdiği ilk Lykiarkh'lar Diogenes III ile Dionysios I'in babası Diogenes II'nin kent cursus'una ilişkin bir yazıt söz konusudur. Buna göre Diogenes II kentin en önemli memuriyetlerini yerine getirmenin yanı sıra imperator'a elçi olarak görevlendirilmiş, ucu kapalı bir memuriyet olmakla birlikte Lykia Birliği'nin hypophylaks'lığını yapmış ve bu sayede de oğulları için Lykiarkh'lığın yolunu açmıştır. Harf karakterlerine göre İS 3. yüzyılın ilk çeyreğine tarihlendirilen beşinci yazıtta ismi okunamamakla birlikte bu soyun Lykiarkh'lık mertebesine ulaşmış üçüncü üyesi olan ve Birlik rahipliğinden sonra Balbura'ya logistes olarak atanan M. Aur. Dionysios II, altıncı yazıtta ise Diogenes III'ün kızı olabileceği düşünülen ve büyük ihtimalle bir akrabasıyla birlikte imparator kültü rahibeliği yapan Aphphia onurlandırılmaktadır. Makalede tanıtılan son iki yazıtın ilkinde büyük ihtimalle eşi Masas oğlu Iason qui et Erpias ile birlikte yine imparator kütü rahibesi olan, ayrıca kente arazi miras bırakan Iason kızı Aristonoe quae et Lycia bule ve demos tarafından, ikincisindeyse eşi Iason qui et Erpias tarafından onurlandırılmaktadır. Yazıtların çevirisi şöyledir:

No. 1: Caesar Divus Augustus'un (kutsal alanı).

No. 2: Peritios Ayı. Demos'a ve tüm yurttaşlara karşı ünsever ve nazik bir tutum takınarak hamamın tamiratı için geri ödemesiz katkıda bulunanlar şunlardır: Artemes oğulları Trokondas ve Dikandros ?3 drakhmae, [The]mistas? oğlu Dikandros [? drakhmae, Er]mandyb[eris oğlu Filanca ? drakhmae] / [The]mista[goras] oğlu Dikandros [? drakhmae, Filanca oğlu Er]mandyb[eris ? drakhmae].

No. 3: Neisa'lıların Danışma ve Halk meclisleri, Ordugahların Anası, Iulia Domna Augusta'yı (onurlandırdı).

No. 4: Neisa'lıların Halk Meclisi atalarından beri kente karşı onurseverlik göstermiş, asil soylu, hesna ve müstesna şahsiyet, imparator kültü rahipliğini göz alıcı bir biçimde yerine getiren, sitometros'luk görevini icra etmekte olan, sekreterlik makamında bulunduktan sonra kente iffetli bir şekilde hayırlarda bulunduğu için bir kez daha onurlandırılan, kentin tamias'lığını güven uyandıracak şekilde yapmış olan, kamusal icraatların denetçiliğini namuslu bir şekilde yerine getiren, masraflarını kendisi karşılayarak kent adına merhum Hadrianus'a iki kez elçi olarak giden, Lykia Birliği'nin hypophylaks'lığını (şanına) yakışır biçimde yapmış olan, hali hazırda kentin eikosaprotos'luk görevini ifa etmekte olan, bütün memuriyet ve leiturgia'larında hem genelde hem de her bir bireye karşı özelde yak[ışır şekilde] yüce gönüllülük gösteren Metrodoros oğlu Diogenes oğlu Neisa'lı Diogenes'i ünseverliğine layık diğer onurlarla birlikte bronz bir heykelle onurlandırdı.

No. 5: Neisa'lı olmakla birlikte Lykia'nın bütün kentlerinde de aktif görevlerde bulunan, Lykia Birliği'nin arkhiereia ve grammateia makamlarında bulunmuş olan, ayrıca hem ken[timizin hem Balbura'lıların kentinin] pat[ronu olan . . . Metrodo]ros oğlu, [Diogenes oğlu, Diogenes oğlu, Dionysios oğlu M. Aur. Dionysios'u [Neisa'lıların Halk Meclisi onurlandırdı].

No. 6: Neisa'lıların Halk Meclisi Filanca Tanrı'nın rahibeliğini yapmış olan, Metrodoros'un büyükbüyük torunu olan Diogenes III'ün kızı Aphphia'yı onurlandırdı.

No. 7: Iason kızı, Lykia olarak da bilinen, Neisa'lı Aristonoe''nin (heykelini, eşi) Erpias olarak da bilinen Neisa'lı Iason [dikti]

No. 8: Neisa'lıların Danışma ve Halk meclisleri, eşi Masas oğlu, Erpias olarak da bilinen Iason'la birlikte dindar bir şekilde İmparator Kültü rahibeliği yapmış olan, memleketine başka birçok nakti kaynak da bırakmış olan, vatansever şahsiyet, Iason kızı, Lykia olarak da bilinen Neisa'lı Aristonoe'yi (onurlandırdı).

Anahtar Kelimeler

• Neisa,kent yönetimi,hypophylax,lykiarches,logistes,yol ağı,Lykia

Parerga zum Stadiasmus Patarensis (11): Die lykische Stadt Neisa

Öz

References

1. M. Adak – N. Tüner, Neue Inschriften aus Olympos und seinem Territorium I, Gephyra 1, 2004, 53–65.
2. E. N. Akdoğu-Arca, The Genitive Case on Altares from Asia Minor indicating a Boundary Inscription, Gephyra 2, 2005, 47–58.
3. S. Alpaslan, Lykia'da Bizans Dönemi Araştırmaları, AST 20.1, 2002, 127–138.
4. H. v. Aulock, Die Münzprägung des Gordian III und der Tranquillina in Lykien (Istanbuler Mitteilungen, Beiheft 11), Tübingen 1974.
5. A. Balland, Fouilles de Xanthos VII: Inscriptions d'époque impériale du Létoon, Paris 1981.
6. P. Barresi, Province dell'Asia Minore. Costo dei marmi architettura publica e committenza, Rom 2003.
7. G. E. Bean, Journeys in Northern Lycia 1965–1967 (Denkschriften ÖAW, phil.-hist. Kl. 104; ETAM 4), Wien 1971.
8. G. E. Bean, Lycian Turkey. An Archaeological Guide, London 1978.

9. G. E. Bean, Nisa, in: R. Stillwell (Hrsg.), The Princeton Encyclopedia of Classical Sites, Princeton 19792, 626.
10. R. Behrwald, Der lykische Bund. Untersuchungen zu Geschichte und Verfassung [Antiquitas. Reihe 1, Abhandlungen zur alten Geschichte, 48], Bonn 2000.
11. B. Behrwald – H. Blum – C. Schuler – M. Zimmermann, Neue Inschriften aus Kyaneai und Umgebung IV, in: Lykische Studien 4 (AMS 29), Bonn 1998, 177–205.
12. O. Benndorf – G. Niemann, Reisen in Lykien und Karien (Reisen im südwestlichen Kleinasien I), Wien 1884.
13. E. Bickermann, Chronologie, Leipzig 1933.
14. J. Borchhardt (Hrsg.), Myra. Eine lykische Metropole in antiker und byzantinischer Zeit (Istanbuler Forschungen 30), Berlin 1975.
15. A. Bosworth, A Historical Commentary on Arrian's History of Alexan¬der. Vol I: Commentary on Books I–III, Oxford 1980.
16. H. Brandt – F. Kolb, Lycia et Pamphylia. Eine römische Provinz im Südwesten Kleinasiens, Mainz 2005.
17. T. R. S. Broughton, Roman Asia Minor, in: T. Frank (Hrsg.), An Economic Survey of Ancient Rome IV, Baltimore 1938, 499–918.
18. G. P. Burton, The curator rei publicae: Towards a Reappraisal, Chiron 9, 1979, 465–487.
19. J. Bousquet – P. Gauthier, Inscriptions du Létôon de Xanthos, REG 107, 1994, 319–361.
20. W. H. Buckler – D. M. Robinson, Sardis VII. Greek and Latin Inscriptions Part I, Leiden 1932.
21. G. Camodeca, Curatores rei publicae I, ZPE 35, 1979, 225–236.
22. G. Camodeca, Ricerche sui curatores rei publicae, in: ANRW II 13, Berlin – New York 1980, 453–534.
23. J. J. Coulton, Opramoas and and the Anonymous Benefactor, JHS 107, 1987, 171–178.
24. J. J. Coulton, North Lycia before the Romans, in: J. Borchhardt – G. Dobesch (Hrsgg.), Akten des II. Internationalen Lykien-Symposions, 6–12 Mai 1990, Wien 1993, 79–85.
25. J. J. Coulton – N. P. Milner – A. T. Reyes, Balboura Survey: Onesimos and Meleager Part I, AS 38, 1988, 121–145.
26. E. Laroche, Catalogue des textes hittites (Études et commentaires, Bd. 75), Paris 1971.
27. J. Darrouzès, Listes épiscopales du concile de Nicée (787), REB 33, 1975, 5–76.
28. J. Darrouzès, Notitiae episcopatuum Ecclesiae Constantinopolitanae [Géographie ecclésiastique de l'empire byzantin 1], Paris 1981.
29. J. Darrouzès, Sur les variations numériques des évêchés byzantins, REB 44, 1986, 5–44.
30. J. Deininger, Die Provinziallandtage der römischen Kaiserzeit von Augustus bis zum Ende des dritten Jahrhunderts n. Chr. (Vestigia 6), München 1965.
31. R. Duthoy, Curatores Rei Publicae en Occident durant le Principat, AncSoc 10, 1979, 171–238.
32. C. Eilers, Roman Patrons of Greek Cities, Oxford 2002.
33. H. Engelmann, Zur Lykiarchie, ZPE 158, 2006, 183–186.
34. H. Engelmann, Die Inschriften von Patara. Eine Übersicht, in: C. Schuler (Hrsg.), Griechische Epigraphik in Lykien. Eine Zwischenbilanz. Akten des Internationalen Kolloquiums München, 24–26. Februar 2005 (Denkschriften Akademie Wien Bd. 354), Wien 2007, 133–139.
35. H. Engelmann, Inschriften, in: T. Korkut – G. Grosche (Hrsg.), Das Bouleuterion von Patara. Versammlungsgebäude des lykischen Bundes, Istanbul 2007, 157–167.
36. A. Farrington, The Roman Baths of Lycia. An Architectural Study (British Institute of Archaeology at Ankara Monograph 20), Exeter 1995.
37. G. Fedalto, Hierarchia Ecclesiastica Orientalis I: Patriarchatus Constantinopolitanus, II: Patriarchatus Alexandrinus, Antiochenus. Hierosolymitanus, Padua 1988.
38. J.-L. Ferrary, The Hellenistic World and Roman Political Patronage, in: P. Cartledge – P. Garnsey – E. Gruen (Hrsg.), Hellenistic Constructs. Essay in Culture, History and Historiography, Berkeley – Los Angelos – London 1997, 105–119.
39. P. Frei, Die Götterkulte Lykiens in der Kaiserzeit, in: ANRW II 18/3, Berlin – New York 1990, 1729–1864.
40. D. H. French, 1994 Araştırma Dönemi'nde Roma Yolları, Miltaşları ve Yazıtları, AST 13.1, 1995, 1–6.
41. B. Freyer-Schauenburg, Die lykischen Zwölfgötter-Reliefs. Mit Beiträgen zu den Inschriften von Georg Petzl (AMS 13), Bonn 1994.
42. H. Halfmann, Die Senatoren aus den kleinasiatischen Provinzen des römischen Reiches vom 1.– 3. Jahrhundert, in: Atti del colloquio internazionale su Epigrafia e ordine senatorio II, Rom 1982, 603–649.
43. H. Halfmann, Itinera principum. Geschichte und Typologie der Kaiserreisen im Römischen Reich (Heidelberger althistorische Beiträge und epigraphische Studien, Bd. 2), Stuttgart 1986.
44. A. S. Hall, R.E.C.A.M. Notes and Studies 9: The Milyadeis and their Territory, AS 36, 1986, 137–157.
45. R. Heberdey, Nisa und Komba, zwei Städte der lykischen Milyas, şurada: Beiträge zur Alten Geschichte und Geographie. Festschrift für Heinrich Kiepert, Berlin 1898, 151–158.
46. R. Heberdey – E. Kalinka, Bericht über zwei Reisen im südwestlichen Kleinasien (Denkschriften ÖAW, phil.-hist. Kl. 45, 1. Abhandlung), Wien 1897.
47. H. Hellenkemper – F. Hild, Tabula Imperii Byzantini 8: Lykien und Pamphylien, (Denkschriften ÖAW, phil.-hist. Kl. 320), Wien 2004.
48. E. Hula, Dekaprotie und Eikosaprotie, şurada: JÖAI 5, 1902, 197–207.
49. B. İplikçioğlu – G. Çelgin – A. V. Çelgin, Neue Inschriften aus Nord-Lykien I (Sitzungsberichte der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, phil.-hist. Klasse, Cilt 584), Wien 1992.
50. F. Jacques, Les curateurs des cités africaines au IIe siècle, in : ANRW II 10/2, Berlin – New York 1982, 62–135
51. F. Jacques, Les curateurs des cités dans l'Occident romain de Trajan à Gallien. Études prosopographiques, Paris 1983.
52. S. Jameson, The Lycian League: Some Problems in its Administration, şurada: ANRW II 7/2, Berlin – New York 1980, 832–855.
53. D. Kienast, Römische Kaisertabelle. Grundzüge einer römischen Kaiserchronologie, Darmstadt 1990.
54. D. Knibbe, Ephesos – nicht nur die Stadt der Artemis. Die anderenïš· ephesischen Götter, in: S. Şahin – E. Schwertheim – J. Wagner (Hrsg.), Studien zur Religion und Kultur Kleinasiens II. Festschrift für F. K. Dörner zum 65. Geburtstag am 28. Februar 1976, Leiden 1978, 489–503.
55. C. Kokkinia, Zur Abkürzung der Homonymität in Griechischen Inschriften, ZPE 11, 1996, 133–134.
56. C. Kokkinia, Die Opramoas-Inschrift von Rhodiapolis. Euergetismus und soziale Elite in Lykien, Bonn 2000.
57. C. Kokkinia, Letters of Roman Authorities on Local Dignitaries: The Case of Vedius Antoninus, ZPE 142, 2003, 197–213.
58. C. Kokkinia (Hrsg.), Boubon: The Inscriptions and Archaeological Remains. A Survey 2004–2006 (Meletemata 60), Atina 2008.
59. W. Langhammer, Die rechtliche und soziale Stellung der Magistratus Municipales und der Decuriones in der Übergansphase der Städte von sich selbstverwalteneden Gemeiden zu Vollzugsorganen des spätantiken Zwangsstaates (2.–4 Jh. der römischen Kaiserzeit), Wiesbaden 1973.
60. J. A. O. Larsen, Representation and Democracy in Hellenistic Federa¬lism, CP 40, 1945, 65–97.
61. J. A. O. Larsen, Greek Federal States. Their Institutions and History, Oxford 1968.
62. B. Laum, Stiftungen in der griechischen und römischen Antike. Ein Beitrag zur antiken Kulturgeschichte, Leipzig 1914.
63. W. Leschhorn, Lexikon der Aufschriften auf griechischen Münzen, Band II: Ethnika und Beamtennamen. Lexicon of Greek Coin Inscriptions, Volume II [Denkschriften ÖAW, phil.-hist. Kl. 383], Wien 2009.
64. W. Liebenam, Curator rei publicae, Philologus 56, 1897, 290–325.
65. W. Liebenam, Städteverwaltung im römischem Kaiserreiche, Leipzig 1900.
66. C. S. Lightfoot – P. I. Kuniholm, Amorium Excavations 1993: The Sixth Preliminary Report, AS 44, 1994, 105–128.
67. C. S. Lightfoot – E. A. Ivison, Amorium Excavations 1995: The Eight Preliminary Report, AS 46, 1996, 91–110.
68. T. Corsten (Hrsg.), A Lexicon of Greek Personal Names VA: Coastal Asia Minor: Pontos to Ionia, Oxford 2010.
69. C. Lucas, Notes on the Curatores rei publicae of Roman Africa, JRS 30, 56–74.
70. D. Magie, Roman Rule in Asia Minor to the End of the Third Century after Christ I–II, Princeton 1950.
71. G. D. Mansi. Sacrorum conciliorum nova, et amplissima collectio. Florenz 1759 (Graz 1960–1962).
72. C. Marek, 1992 Çankırı ve Kastamonu'da Araştırmalar; Kaunos ve Patara Kazılarında Epigrafik Araştırma, AST 11, 1994, 85–104.
73. A. Mastino, Le titolature di Caracalla e Geta attraverso le iscrizioni (Studi di Storia Antica 5), Bologna 1981.
74. E. McGeer – J. Nesbitt – N. Oikonomides, Catalogue of Byzantine Seals at Dumbarton Oaks and in the Fogg Museum of Art IV, Washington D.C. 2001.
75. H. C. Melchert, A. Dictionary of Lycian Language, New York 2004.
76. H. Metzger, Catalogue des monuments votifs du Musée d'Adalia, Paris 1952.
77. L. Migeotte, Les souscriptions publiques dans les cités grecques, Genua – Quebec 1992.
78. N. P. Milner, Victors in the Meleagria and the Balbouran Elite, AS 41, 1991, 23–62.
79. S. Mitchell, The cult of Theos Hypsistos between Pagans, Jews, and Christians, in: P. Athanassiadi – M. Frede (Hrsg.), Pagan Monotheism in Late Antiquity, Oxford 1999, 81–148.
80. O. Mørkholm, The Classification of Lycian Coins Before Alexander the Great, JNG 14, 1974, 77–78.
81. C. Naour, Inscriptions de Lycie, ZPE 24, 1977, 265–290.
82. C. Naour, Tyriaion en Cabalide: épigraphie et géographie historique, Zutphen 1980.
83. J. Nicols, The Patrons of Greek Cities in the Early Principate, ZPE 80, 1990, 81–100.
84. H. Y. Özbek, Likya'da Tiyatro Araştırmaları, AST 8, 1990, 283–297.
85. H. Y. Özbek, Die Bühnenhäuser der Theater in Lykien, in: J. Borchhardt – G. Dobesch (Hrsgg.), Akten des II. Internationalen Lykien Symposions Band II, Wien, 6.–12. Mai 1990, Wien 1993, 55–58.
86. W. Pape – G. E. Benseler, Wörterbuch der griechischen Eigennamen, Braunschweig 19113.
87. E. Petersen – F. von Luschan, Reisen in Lykien Milyas und Kibyratis (Reisen im südwestlichen Kleinasien II), Wien 1889.
88. G. Petzl, Neue Inschriften aus Lydien (III), EA 30, 1998, 19–46.
89. Prosopographie der mittelbyzantinischen Zeit. Erste Abteilung (641–867). Nach Vorarbeiten F. Winkelmanns erstellt von R.–J. Lilie, C. Ludwig, T. Pratsch, I. Rochow, B. Zielke unter Mitarbeit von W. Brandes, J. R. Martindale, Berlin 1999–2001.
90. B. R. Rees, The curator civitatis in Egypt, Journal of Juristic Papyrology 7–8, 1953–1954, 83–106.
91. D. Reitzenstein, Die lykischen Bundespriester. Repräsentation der kaiserzeitlichen Elite Lykiens (Klio, Beih. Neue Folge Bd. 17), Berlin 2011.
92. B. Rémy, Les carrières sénatoriales dans les provinces romaines d'Anatolie
93. au Haut-Empire (31 av. J.-C.–284 ap. J.-C.), Istanbul – Paris 1989.
94. J. Reynolds – R. Tannenbaum, Jews and God-fearers at Aphrodisias. Greek inscriptions with commentary (Proceedings of the Cambridge Philological Society. Supplementary Volume 12), Cambridge 1987.
95. M. Ricl, Sacrilege in a Sacred Forest?, Belgrade Historical Review 3, 2012, 25–29.
96. C. Ritter, Die Erdkunde im Verhältnis zur Natur und zur Geschichte des Menschen oder allgemeine vergleichende Geographie als sichere Grundlage des Studiums und Unterrichts in physicalischen und historischen Wissenschaften, Teil 19 Klein-Asien II, Berlin 18592.
97. L. Robert, Études anatoliennes. Recherches sur les inscriptions grecques de l'Asie Mineure, Paris 1937.
98. L. Robert, Noms indigènes dans l'Asie Mineure gréco-romaine, Paris 1963.
99. L. Robert, Monnaies grecques. Types, légendes, magistrats monétaires et géographie, Genua – Paris 1967.
100. J. Robert – L. Robert, La Carie, II. Le Plateau de Tabai et ses environs, Paris 1954.
101. L. Ruscu, Two Pontic Notes: 1. A worshipper of Theos Hypsistos at Sinope, EA 38, 2005, 126–130.
102. A. E. Samuel, Greek and Roman Chronology. Calendars and Years in Classical Antiquity, München 1972.
103. Sylloge Nummorum Graecorum, Deutschland, Sammlung von Aulock, Heft 10: Lykien, Nr. 4041–4476. Bearbeitet von Otto Mørkholm (unter Verwendung von Vorarbeiten von Hans von Aulocl), Berlin 1964.
104. M. Sartori, Osservazioni sul ruolo del curator rei publicae, Athenaeum 67, 1989, 5–20.
105. C. Schuler, Die griechischen Inschriften von Phellos, MDAI 55, 2005, 250–269.
106. C. Schuler, Augustus, Gott und Herr über Land und Meer. Eine neue Inschrift aus Tyberissos im Kontext der späthellenistischen Herrscherverehrung, Chiron 37, 2007, 383–404.
107. D. Schürr, Zur Vorgeschichte Lykiens. Städtenamen in hethitischen Quellen, Klio 92, 2010, 7–33.
108. F. Sear, Roman Theatres. An Architctural Study (Oxford Monographs on Classical Archaeology), New York 2006.
109. M. Simon, Ex orbe religionum (Supplements to Numen 22), Leiden 1972.
110. C. Slavich, Due famiglie dell'aristocrazia licia in età imperiale, in: B. Virgilio (Hrsg.), Studi ellenistici 15, Pisa 2003, 275–295.
111. T. A. B. Spratt – E. Forbes, Travels in Lycia, Milyas, and the Cibyratis, in company with the late Rev. E. T. Daniell, London 1847.
112. F. Stark, Alexander's Path from Caria to Cilicia, London 1958.
113. M. Stein, Die Verehrung des Theos Hypsistos: Ein allumfassender pagan-jüdischer Synkretismus? EA 33, 2001, 119–126.
114. J. R. S. Sterrett, The Wolfe Expedition to Asia Minor during the Summer of 1885 [Papers of the American School of Classical Studies at Athens, 3], Boston 1888.
115. S. Şahin, Bemerkungen zu lykischen und pamphylischen Inschriften, EA 17, 1991, 113–138.
116. S. Şahin, Der Disput der viri doctiïš· über die Lykiarchie gelöst? Dokumente von Lykiarchen aus der Familie der Dionysii aus Neisa, Gephyra 3, 2006, 31–50.
117. S. Şahin, Zwei Holzfäller und der Wald in der Kartapis bei Neisa, Gephyra 4, 2007, 37–45.
118. S. Şahin, Kaiserbauten und Kaiserehrungen in Patara, in: E. Winter (Hrsg.), Vom Euphrat bis zum Bosporus: Kleinasien in der Antike. Festschrift für Elmar Schweertheim zum 65. Geburtstag (AMS 65, 2), Bonn 2008.
119. S. Şahin, Nochmal über die Lykiarchie, Gephyra 9, 2012, 119–123.
120. S. Şahin, Parerga zum Stadiasmus Patarensis (11): Teimarchi aus Arneai, Gephyra 10, 2013, 38–49.
121. S. Şahin, Stadiasmus Patarensis. Itinera Romana Provinciae Lyciae, Istanbul 2013 (Gephyra Monografi Serisi, Cilt 2).
122. S. Şahin – M. Adak, Stadiasmus Patarensis. Itinera Romana Provinciae Lyciae, Istanbul 2007 (Monographien zur Gephyra 1).
123. B. Takmer, Lex Portorii Provinciae Lyciae: Lykia Eyaleti Gümrük Yasası, Diss. Akdeniz Uni. 2006.
124. B. Takmer, Lex Portorii Provinciae Lyciae: Ein Vorbericht über die Zollinschrift aus Andriake von neronischer Zeit, Gephyra 4, 2008, 165–188.
125. B. Takmer, Stadiasmus Patarensis için Parerga 2: Sidyma I. Yeni Yazıtlarla Birlikte Yerleşim Tarihçesi, Gephyra 7, 2010, 95–136.
126. J. Touloumakos, Zum römischen Gemeindepatronat im griechischen Osten, Hermes 116, 1988, 304–324.
127. M. J. Vermaseren, Corpus Cultus Cybelae Attidisque, Leiden – New York – Kopenhagen – Köln 1987.
128. M. Wörrle, Zwei neue Inschriften aus Myra zur Verwaltung Lykiens in der Kaiserzeit, in: Borchhardt, Myra 254–300.
129. M. Wörrle, Stadt und Fest im kaiserzeitlichen Kleinasien, München 1988.
130. M. Wörrle: Epigraphische Forschungen zur Geschichte Lykiens IV: Drei griechische Inschriften aus Limyra, Chiron 21, 1991, 203–238.
131. M. Wörrle, Ein Weihaltar aus Kilepe/Yeşilköy, in: F. Blakolmer (Hrsg.), Fremde Zeiten. Festschrift für Jürgen Borchhardt zum Sechzigsten Geburtstag am 25. Februar 1996, Wien 1996, Band I 153–160.
132. M. Wörrle, Epigraphische Forschungen zur Geschichte Lykiens VII. Asarönü, ein Peripolion von Limyra, Chiron 29, 1999, 353–370.
133. M. Wörrle, Ermandyberis von Limyra, ein prominenter Bürger aus der Chora, in: F. Kolb (Hrsg.), Chora und Polis, Oldenburg 2004, 291–302.
134. H. Yılmaz – S. Şahin, Ein Kahlkopf aus Patara. Der Mime Eucharistos und ein Spruch von Philistion, EA 21, 1993, 77–91.
135. L. Zgusta, Kleinasiatische Personennamen, Prag 1964.
136. M. Zimmermann, Untersuchungen zur historischen Landeskunde Zentrallykiens (Antiquitas. Reihe 1, Abhandlungen zur alten Geschichte 42), Bonn 1992.
137. M. Zimmermann, Zwischen Polis und Koinon: Zum ὑποφύλαξ im lykischen Bund, EA 21, 1993, 107–120.
138. M. Zimmermann, Eine Stadt und ihr kulturelles Erbe. Vorbericht über Feldforschungen im zentrallykischen Phellos 2002–2004, mit einem Beitrag von Chr. Schuler, Ist. Mitt. 55, 2005, 215–270.