Epigraphic Research around Juliopolis III: Roman and Byzantine Inscriptions from Doğandere and Juliopolis

Abstract

This paper presents a milestone (no. 1) found in Doğandere Village which lies between Nallıhan and Mudurnu (ancient Modrene) and several recently discovered Roman and Byzantine inscriptions (No. 2-11) from Çayırhan (ancient Juliopolis), Ankara. The milestone dating to 285-286 is important for it stands on the northern route to Claudiopolis. It was erected by Tryfonianus, the governor of Pontus, whose name was attested for the first time in this inscription. The excavations in the Byzantine necropolis of Juliopolis revealed new inscriptions including three Roman grave stones used as building blocks at a later period. No. 2 is erected by a certain Antonius for his freedman Chariton. In no. 3 Apolaustos and Claudia built a tomb foe their parents. No. 4 is fragmentary inscription possibly erected for a man by his wife and son. Nos. 5-11 are Byzantine funerary inscriptions. No. 5 is a grave stone for coppersmith Platon, no. 6 for deaconess Athenoclia, no. 7 for a certain Masgaris, no. 8 for spouses Lykos and Photine, no. 9 for priest Eutychios. No. 10 is fragmentary inscription probably for presbyter Paulos. As the last inscription no. 11 is a painted one found in a tomb decorated with red and green paintings, reading a prayer for those who were buried there.

Keywords

• Juliopolis,milestone,grave inscriptions,Byzantine necropolis,Pilgrim’s Road,painted inscriptions

Ioulioupolis Çevresi Epigrafi Araştırmaları III: Doğandere ve Ioulioupolis'ten Roma ve Bizans Dönemi Yazıtları

Abstract

Bu yazıda Nallıhan ve Mudurnu (antik Modrene) arasında yer alan Doğandere'den bulunmuş bir miltaşı (no. 1) ve Çayırhan'da (antik Ioulioupolis) nekropolis kazısında ele geçen Roma ve Bizans dönemilerine ait mezar yazıtları (no. 2-11) sunulmaktadır. İ.S. 285-286 arasında tarihlenebilen miltaşı kuzeye Klaudiopolis yönüne giden güzergahın üzerinde bulunması açısından önemli olup, adı ilk defa bu yazıtta geçen Pontus valisi Tryphonianus tarafından dikilmiştir. Ioulioupolis kenti Bizans nekropolünde yürütülen kazılar yeni yazıtlar ortaya çıkarmıştır, bunlar arasında sonradan yapıtaşı olarak kullanılmış üç adet Roma Dönemi mezar yazıtı bulunmaktadır.

Yazıtların çevirileri şöyledir:

No. 1) Dindar ve bahtiyar, yenilmez Augustus, İmparator Caesar, Gaius Valerius Diocletianus için, onun kutsî buyruğuna ve haşmetine bağlı kalarak şanlı Pontus eyaleti valisi Tryfonianus (bu miltaşını diktirdi).

No. 2) Antonius (bu mezar altarını) 29 yıl yaşayan azatlısı Chariton'un anısı vesilesiyle (dikti).

No. 3)  ... Apolaustos ve Claudia, pek değerli ebeveynleri Aemilius Apolaustos ve Aristainete'nin anısı vesilesiyle (diktiler).

No. 4) ... kocası ve .... oğlu (?)... anısı vesilesiyle..

No. 5) Bakırcı Platon'a ve eşi Theodoros kızı Hygia'ya mahsus mezardır.

No. 6) Burada diyakoz Athenoklia yatmaktadır.

No. 7) Burada Masgaris yatmaktadır.

No. 8) Leon oğlu demarkhos Lykos'a ve onun meşru karısı Photine'ye mahsus mezardır.

No. 9) Burada papaz Eutykhios yatmaktadır.

No. 10) ... Maria'nın oğlu papaz Paulos'un (mezarı).

No. 11) Ey Efendi, burada istirahat edenleri koru!

No. 12) Doros oğlu Menophilos'un ve onun karısı Dinis'in (mezarıdır).

Keywords

• Ioulioupolis,mil taşı,mezar yazıtları,Bizans nekropolü,Hacı Yolu,boyalı yazıtlar

References

1. F. Avcu, Nallıhan Çevresinden Yeni Yazıtlar: Sulpicii Ailesi, in: B. Takmer – E. Akdoğu Arca – N. Gökalp (edd.), Vir Doctus Anatolicus. Studies in memory of Sencer Şahin, Istanbul 2015 (in print).
2. F. Baz, Considerations for the administration of the province Pontus et Bithynia during the imperial period, Cedrus 1, 201.3, 261-284.
3. K. Belke – M. Restle, Galatien und Lykaonien [Tabula Imperii Byzantini IV], Wien 1984.
4. J. B. Bury, The Provincial List of Verona, JRS 13, 1923, 127-151.
5. O. Cinemre, Juliopolis Nekropolu 2012 Yılı Kazı Çalışmaları, 22. Müze Çalışmaları ve Kurtarma Kazıları Sempozyumu, 2013, 407-426.
6. A. E. Cooley, The Cambridge Manual of Latin Epigraphy, Cambridge 2012.
7. U. E. Eisen, Amtsträgerinnen im frühen Christentum. Epigraphische und literarische Studien, Göttingen 1996.
8. W. Enßlin, s.v. Praeses, in: RE Suppl. VIII, 1956, 598-614.

9. D. H. French, Milestones of Pontus, Galatia, Phrygia and Lycia, ZPE 43, 1981, 149-174.
10. H. G. Gundel, Devotus numini maiestatisque eius. Zur Devotionsformel in Weihinschriften der römischen Kaiserzeit, Epigraphica 15, 1953, 128-150.
11. S. Hübner, Der Klerus in der Gesellschaft des spätantiken Kleinasiens, Stuttgart 2005.
12. G. Jakopi, Esplorazioni e Studi in Paflagonia e Cappadocia: relazione sulla seconda campagna esplorativa, Rome 1937.
13. V. A. Karras, Female Deacons in the Byzantine Church, Church History 73/2, 2004, 272-316.
14. A. Kolb, Communications and Mobility in the Roman Empire, in: C. Bruun – J. Edmondson (ed.), Oxford Handbook of Roman Epigraphy, Oxford 2014, 649-670.
15. J. Niehoff, s.v. Pontos, in: DNP 10, 2001, 142-144.
16. G. Wesch-Klein, Bithynia, Pontus et Bithynia, Bithynia et Pontus: Eine Provinzname im Wandel der Zeit, ZPE 136, 2001, 251-256.