Ein Fehler mit Folgen: Marcellus von Side, ein Leibarzt des Kaisers Hadrian?

Öz

An Error with Consequences: Marcellus of Side, a personal physician of the Emperor Hadrianus?

Abstract

In the first volume of the new journal ‹Philia› Mustafa Adak and two of his assistants publish some inedited inscriptions of Side in Pamphylia. Many of the transcriptions and commentaries leave much to be desired, but in this paper Johannes Nollé concentrates only on the extremely defective edition of an important honorary inscription devoted to the Sidetan doctor and poet Markellos, who lived in the times of the emperor Hadrianus. Nollé criticizes the transcription and the grammatical understanding as well as the interpretation of this interesting text consisting of only five words:  Mάρκελλον | Σίδητον | ἀρχιιατρὸν | ἡ πατρίς. Σίδητον is not an apposition to Μάρκελλον in the accusative, as Adak and his assistants want to make us believe, but a genitive attribute to ἀρχιιατρόν. As the ethnikon is in fact Σιδήτης and a variant Σίδητος – which Adak and his assistants implicitly suggest – is unattested, we have to interpret ΣΙΔΗΤΟΝ as Σιδητ῱ν (= Σιδητῶν). Consequently, in this new inscription Markellos is praised as Side’s city doctor. That is why we have no reason to assume, as Adak and his assistants did, that this inscription shows that Markellos was emperor Hadrianus’s personal doctor. Exactly the opposite is probable: This new inscription as well as already existing evidence make it very likely that Markellos was a famous city doctor of Side whose medical knowledge and poetical abilities made him known far beyond Side. It is not even certain that he was ever in Rome.

Keywords

• Markellos of Side,emperor Hadrianus,city doctor,personal doctor

Bir Hata ve Sonuçları: Side'li Marcellus, İmparator Hadrianus'un Özel Bir Hekimi ?

Öz

Yeni dergi “Philia”nın ilk sayısında Mustafa Adak ve iki asistanı Pamphylia bölgesindeki Side’de bulunan bazı yeni yazıtları yayımlamışlardır. Makalede yayımlanan yazıtların pek çoğunun trans­kripsiyonları ve yorumları oldukça yetersiz kalmıştır. Fakat bu yazıda Johannes Nollé sadece, İmparator Hadrianus döneminde yaşamış olan Sideli hekim ve şair Markellos’un onurlandırıldığı yazıtın oldukça hatalı olan yayımı üzerinde durmaktadır. Nollé, Mάρκελλον  | Σίδητον | ἀρχιιατρὸν | ἡ πατρίς şeklinde sadece beş sözcükten oluşan bu önemli metnin transkripsiyonunu, gramer yönünden verilen anlamı ve yorumlanmasını eleştirmektedir. Adak ve asistanlarının inandırmaya çalıştığı şekliyle Σίδητον, akusatif haldeki Μάρκελλον’un sıfatı olmayıp, ἀρχιιατρόν’a bağlı genitif bir tamlayandır. Zira, Side’nin ethnikonu aslen Σιδήτης’tir. Adak ve asistanlarının dolaylı olarak önerdiği Σίδητος şeklinde bir ethnikon yoktur ve ΣΙΔΗΤΟΝ kısmını Σιδητ῱ν (= Σιδητῶν) olarak anlamamız gerekmektedir. Sonuç olarak, bu yeni yazıtta Markellos Side kentinin hekimi olarak övülmektedir. Bu nedenle, bu yazıtın Adak ve asistanlarının belirttiği şekliyle Markellos’un Hadrianus’un özel hekimi olarak gösterdiğini kabul etmemiz için bir neden yoktur. Tam olarak tersi daha mümkündür: Bu yazıt ve diğer mevcut veriler, Markellos’un tıbbi bilgileri ve şiir yeteneğiyle Side dışında da bilinen biri olarak Side’nin ünlü bir kent hekimi olduğunu daha mümkün kılmaktadır. Bu hekimin Roma’da bulunduğu bile kesin değildir.

Anahtar Kelimeler

• Sideli Markellos,İmparator Hadrianus,kent hekimi,kişisel hekim

References

1. M. Adak – E. N. Akdoğu Arca – M. Oktan, Neue Inschriften aus Side, Philia 1, 2015, 89-122.
2. J. Korpela, Das Medizinalpersonal im antiken Rom. Eine sozialgeschichtliche Untersuchung, Helsinki 1987.
3. J. Nollé, Side im Altertum. Geschichte und Zeugnisse 1 [IK 43, 1], Bonn 1993.
4. F. Onur, Some Late Roman Inscriptions from Side, Gephyra 3, 2006, 193-200.
5. É. Samama, Les médecins dans le monde grec: Sources épigraphiques sur la naissance d'un corps médical (École pratique des Hautes Études, Sciences historiques et philologiques, no. 3. Hautes études du monde gréco-romain, no. 31), Genf 2003.
6. M. Sapelli, Il monumento funerario di un archiatra imperiale reimpiegato in un sarcofago strigilato, Bullettino della Commissione Archeologica Comunale di Roma 91, 1986, 67-88.
7. H. H. Solin, Analecta epigraphica 113-120, Arctos 21, 1987, 119-138.
8. H. Solin, Die sogenannten Berufsnamen antiker Ärzte, in: Ph.J. van der Eijk – H.F.J. Hostmanshoff – P.H. Shrijvers (Hrsg.), Ancient Medicine in its Socio-Cultural Context. Papers Read at the Congress Held at Leiden University. Bd. 1, 13-15 April 1992, Amsterdam/Atlanta 1995, 119-139.