Eski Futbolcularının Gözüyle Aydınspor Kulübünün Tarihine Psikososyolojik Bir Bakış

Öz

Bu araştırma, Aydın merkezli bir futbol kulübü olan Aydınspor hakkında, geçmişte profesyonel liglerde bu kulübün formasını giymiş Türk futbolcuların görüşleri doğrultusunda psikososyolojik bir değerlendirme yapmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi ve fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Çalışma grubu, amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenen ve 1978-2008 yılları arasında 20-30 yaş aralığında Aydınspor formasını giymiş, araştırmaya gönüllü olarak katılan 10 profesyonel Türk futbolcusundan oluşmaktadır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmış ve içerik analizi ile çözümlenmiştir. Analiz sonucunda veriler, psikolojik etki ve sosyolojik etki olmak üzere iki ana temaya ayrılmıştır. Bu ana temalar, görüşme sorularıyla bağlantılı olarak dört alt tema altında gruplandırılmıştır. Bunlar; Aydınspor'un en olumlu özelliği, Aydınspor'un en olumsuz özelliği, Aydınspor'un yıllardır amatör kümede kalması ve Aydınspor'un eski günlerine dönmesi şeklindedir. Katılımcı görüşlerine göre psikolojik açıdan Aydınlıların Aydınspor’u sevdikleri, tesis yetersizliklerinin futbolcular üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğu, belediyelerin ve zengin insanların ilgisiz kaldığı, halktaki heyecanın tekrar arttırılması gerektiği tespit edilmiştir. Sosyolojik açıdan ise geçmişte kulüp etrafında güçlü bir toplumsal birlikteliğin bulunduğu, kurumsallaşma düzeyinin yetersiz olduğu, yönetimsel sorunların kulübü olumsuz etkilediği ve altyapının güçlendirilmesinin önemli görüldüğü belirlenmiştir. Bulgular, Aydınspor’un tarihsel ve toplumsal önemini ortaya koymakta ve gelecekte gerçekleştirilecek benzer araştırmalara katkı sağlayabilecek niteliktedir.

Anahtar Kelimeler

• Aydınspor
• Futbol
• Futbolcu
• Psikososyolojik etki

A Psychosociological Look at the History of Aydınspor Club Through the Eyes of Former Players

Öz

This study was conducted to provide a psychosociological evaluation of Aydınspor, a football club based in Aydın, Türkiye, through the perspectives of Turkish football players who previously played for the club in professional leagues. A qualitative research method with a phenomenological design was employed. The study group consisted of 10 former professional Turkish football players who wore the Aydınspor jersey between 1978 and 2008, were between the ages of 20 and 30 during that period, and voluntarily participated in the study. Data were collected through semi-structured interviews and analyzed using content analysis. The findings were organized into two main themes, psychological and sociological impacts, and four sub-themes associated with the interview questions: the most positive aspect of Aydınspor, the most negative aspect of Aydınspor, Aydınspor’s long-term presence in amateur leagues, and the club’s return to its former successful years. According to the participants, the psychological impact was reflected in the strong affection of the local community for Aydınspor, the negative effects of inadequate training facilities on players, insufficient support from local authorities and economically influential stakeholders, and the need to revive public enthusiasm for the club. From a sociological perspective, the findings indicated a strong sense of community around the club in the past, inadequate institutionalization, ineffective management practices, and the importance of strengthening youth development. Overall, the findings highlight the historical and social significance of Aydınspor and may contribute to future studies on the club.

Anahtar Kelimeler

• Aydınspor
• Football
• Football player
• Psychosociological impact

Kaynakça

1. Afacan, E., Onağ, Z., Demiran D. & Çobanoğlu, G. (2017). Profesyonel futbolcuların görüşlerine göre futbolda şiddetin kaynakları ve önleme yöntemleri: Tarsus İdman Yurdu Erkutspor - Yeni Salihlispor maçı örneği. International Journal of Social Science Research, 6 (2), 124-141.
2. Afacan, E. (2019). Spor Felsefesi. Ankara: Akademisyen Kitabevi
3. Afacan, E. (2020). Beden Eğitimi ve Sporun Sosyolojik Boyutları. Ankara: Akademisyen Kitabevi
4. Allen, N. J., & Meyer, J. P. (1990). The measurement and antecedents of affective, continuance and normative commitment to the organization. Journal of Occupational Psychology, 63(1), 1–18.
5. Allen, J.T., Drane, D.D., Byon, K.K., & Mohn, R.S. (2010). Sport as a vehicle for socialization and maintenance of cultural identity: International students attending American universities. Sport Management Review, 13 (4), 421-434.
6. Arkonaç, S. A. (2001). Sosyal Psikoloji. İstanbul: Alfa Yayınları
7. Avcı, N. (2000). Türkiye’de Modernleşme Açısından Din Kültür Siyaset. İstanbul: Pınar Yayınları
8. Bal, H. (1999). Sosyal Bilimlerde Ve Sosyolojide Araştırma Süreçleri. Isparta.

9. Bale, J. (2003). Sports Geography (2nd ed.). London: Routledge
10. Başaran, Z. (2007). Spor Bilimlerine Giriş. İstanbul: Akademi Basın ve Yayıncılık
11. Bilgin, N. (2001). Sosyal Psikoloji Sözlüğü. İstanbul: Bağlam Yayıncılık
12. Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. J. Richardson (Ed.), Handbook of theory and research for the sociology of education in (pp. 241–258). New York: Greenwood.
13. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2013). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
14. Carron, A. V., Bray, S. R., & Eys, M. A. (2002). Team cohesion and team success in sport. Journal of Sports Sciences, 20(2), 119–126.
15. Chelladurai, P. (2007). Leadership in sports. G. Tenenbaum and R. C. Eklund (Eds.), Handbook of Sport Psychology in (pp. 113–135). John Wiley & Sons.
16. Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2018). Research Methods in Education (8th ed.). Routledge
17. Creswell, J. W. (2009). Research Design: Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches. California: Sage Publications
18. Crosby, A. W. (2023). Gerçeği Ölçmek. Çeviri: Görkem Bir, İstanbul: The Kitap Yayınları
19. Çelebi, N. (2000). “Millenium’un Bilimleri Bağlamında Sosyoloji ve Tarih: Ne Nasıl?”, Prof. Dr. Eyüp Kemerlioğlu’na Armağan. Sivas: Önder Matbaası
20. Çelebi, N. (2007). Sosyoloji Notları. Ankara: Anı Yayıncılık
21. Dağlı Ekmekçi, Y.A. (2015). Türkiye profesyonel futbol kulüplerinin kurumsallaşması. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Pamukkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Denizli.
22. Dayı, F. (2019). Futbol kulüplerinde finansal risk analizi. Maliye ve Finans Yazıları (111), 357-386.
23. Erdemli, A. (2006). Temel Sorunlarıyla Spor Felsefesi. İstanbul: E Yayınları
24. Erdemli, A. (2008). Spor Yapan Insan. İstanbul: E Yayınları
25. Ergin, M. (1988). Türkiye’ nin Bugünkü Meseleleri. Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları
26. Erzik, Ş. (2020). Olmaz Olmaz Demeyin Olmaz Olmaz. İstanbul: Sia Kitap
27. Ferkins, L., & Shilbury, D. (2015). The stakeholder dilemma in sport governance: Toward the notion of “stakeowner”. Journal of Sport Management, 29, 93–108.
28. Fişek, K. (1985). Türkiye Spor Tarihi. İstanbul: Gerçek Yayınevi
29. Geray, H. (2006). Toplumsal Araştırmalarda Nicel Ve Nitel Yöntemlere Giriş. Ankara: Siyasal Kitabevi
30. Göka, E. (2011). Tarih ve Psikolojik Bilimler: Bir İmkan Olarak Sosyal Psikoloji ve Psikodinamik Yaklaşım, Türkiye’de Tarihyazımı, Vahdettin Engin ve Ahmet Şimşek (Ed.), İstanbul: Yeditepe Yayınevi.
31. Güney, T. (1990). Futbolun Perde Arkası. İstanbul: İstanbul Kitabevi
32. Hiçyılmaz, E. (1995). Türkiye’de Futbol. İstanbul: Yeni Yüzyıl Kitaplığı
33. İnan, A. (1973). Ellinci Yılda Tarihten Geleceğe. Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
34. Kafadar, C. (2009). Kim Var Imiş Biz Burada Yoğ Iken. İstanbul: Metis Yayınları
35. Kaplan, M. (1983). Kültür Ve Dil. İstanbul: Dergah Yayınları
36. Kodaman, B. (1987). Sultan II. Abdulhamid Devri Doğu Anadolu Politikası. Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü
37. Maguire, J. (2014). Sociology of Sport, Social Sciences in Sport, Ed. Joseph Maguire, Champaign: Human Kinetics.
38. Moustakas, C. (1994). Phenomenological Research Methods. Thousand Oaks, CA: Sage
39. McComb, D. G. (2004). Sports in World History. New York: Routledge Publications
40. Ortaylı, İ. (2019). Işık Üniversitesi 2019-2020 Akademik Yılı Açılış Töreni-Prof. Dr. İlber Ortaylı.
41. Ozankaya, Ö. (1984). Temel Toplumbilim Terimleri Sözlüğü. Ankara: Savaş Yayınları
42. Özcan, A. (2011). Türkiye’de Popüler Tarihçilik. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi
43. Öztuna, Y. (1999). Türk Tarihinden Yapraklar. İstanbul: MEB Yayınları
44. Potter, J. & Wetherell, M. (1987). Discourse and Social Psychology: Beyond Attitudes and Behaviour. London: Sage Publications.
45. Putnam, R. D. (2000). Bowling Alone: The Collapse and Revival of American Community. New York: Simon & Schuster
46. Safa, P. (2017). Eğitim Gençlik Üniversite. İstanbul: Ötüken Neşriyat
47. Tacon, R. (2023). Social Capital and Sport Organisations (1st Edition). Routledge
48. Tekin, M. (2019). Din Sosyolojisinin 200’ü. Ankara: Otto Yayınları
49. Topçu, N. (2017). İsyan Ahlakı. İstanbul: Dergah Yayınları
50. Türkdoğan, O. (1995). Bilimsel Değerlendirme ve Araştırma Metodolojisi. İstanbul: MEB Yayınları
51. UEFA (2018). UEFA Club Licensing and Financial Fair Play Regulations. UEFA Publishing
52. Ünal, M. A. (1998). Tarihçi Gözüyle Olaylar ve Türkiye. Isparta: Alsancak Dergisi Yayınları
53. Vamplew, W. (2014). History of sport. Joseph Maguire (Ed.), Social Sciences in Sport, Champaign: Human Kinetics.
54. Walters, G. and Tacon, R. (2013). Stakeholder engagement in European football. Juan Luis Paramio Salcines, Kathy Babiak, Geoff Walters (Eds.). Routledge Handbook of Sport and Corporate Social Responsibility in (pp.1-25), Routledge.
55. Wann, D. L. (2006). Understanding the positive social psychological benefits of sport team identification: The team identification-social psychological health model. Group Dynamics: Theory, Research, and Practice, 10(4), 272–296.
56. Adnan Menderes Üniversitesi. (2022). Geçmişten bugüne Aydınspor. https://gzt.adu.edu.tr/haber/gecmisten-bugune-aydinspor-6191 adresinden 15.07.2025 tarihinde erişilmiştir.
57. Yeni Söke Gazetesi. (2023). Perinçek: Fenerbahçe’ nin en yüce yerinde. https://yenisokegazetesi.com/haber/15916651/perincek-fenerbahcenin-en-yuce-yerinde adresinden 11.07.2025 tarihinde erişilmiştir.