Eski Futbolcularının Gözüyle Aydınspor Kulübünün Tarihine Psikososyolojik Bir Bakış

Öz

Bu araştırma, Aydın merkezli bir futbol kulübü olan ve 1966 yılında kurulan Aydınspor hakkında, geçmişte profesyonel liglerde bu kulübün formasını giymiş Türk futbolcuların gözüyle psikososyolojik bir değerlendirme yapmak amacı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi ve fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, amaçlı örneklem yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Grup, 1966-2009 yılları arasında profesyonel liglerde yer alan Aydınspor formasını, 1978-2008 yılları arasında yaşları 20 ile 30 iken giymiş ve araştırmaya gönüllü olarak katılmayı kabul etmiş 10 profesyonel Türk futbolcusundan oluşmaktadır. Araştırmada verilere, yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak ulaşılmıştır. Elde edilen veriler, içerik analiz yöntemi kullanılarak çözümlenmiştir. Çözümleme sonucunda veriler, psikolojik etki ve sosyolojik etki olmak üzere iki ana temaya ayrılmıştır. Bu ana temalar, görüşme sorularıyla bağlantılı olarak dört alt tema altında gruplandırılmıştır. Bunlar; Aydınspor'un en olumlu özelliği, Aydınspor'un en olumsuz özelliği, Aydınspor'un yıllardır amatör kümede kalması ve Aydınspor'un eski günlerine dönmesi şeklindedir. Araştırma sonucunda, katılımcı görüşleri değerlendirildiğinde, genel anlamda psikolojik etki açısından Aydınlıların Aydınspor’u sevdikleri, tesis sorununun futbolcuların canını sıktığı, belediyelerin ve zengin insanların ilgisiz kaldığı, halktaki heyecanın tekrar arttırılması gerektiği tespit edilmiştir. Sosyolojik etki açısından ise geçmişte Aydın şehrinde Aydınspor için bir birlikteliğin olduğu, kulüpteki kurumsallaşmanın zayıf olduğu, yönetimlerin olumsuz tutumlar sergilediği ve altyapının güçlendirilmesi gerektiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla Aydınspor’un tarihsel ve kültürel önemi göz önüne alındığında Aydınspor’un profesyonel liglerde tekrar yer almasının gerekliliği Aydınlılar tarafından dikkate alınmalı ve bu doğrultuda eski futbolcuların görüşlerini içerecek şekilde Aydınspor ile ilgili bilimsel ve felsefi temelleri olan yeni bir yapılanmanın yetkililer tarafından zaman kaybedilmeden hayata geçirilmesi gerekmektedir. Ayrıca bu çalışmanın, Aydınspor ile ilgili olarak yapılacak benzer çalışmalar için esin kaynağı olacağı da tahmin edilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Aydınspor
• Futbol
• Futbolcu
• Psikososyolojik etki

A Psychosociological Look at the History of Aydınspor Club Through the Eyes of Former Players

Öz

This research aimed to provide a psychosociological assessment of Aydınspor, a football club based in Aydın and founded in 1966, through the perspectives of Turkish footballers who played for this club in professional leagues in the past. The research employed qualitative research methods and a phenomenological design. The study group was selected using a purposive sampling method. The group consisted of 10 professional Turkish footballers who played for Aydınspor in professional leagues between 1966 and 2009, and who volunteered to participate in the study between the ages of 20 and 30. The data were collected using a semi-structured interview technique. The data were analyzed using content analysis. Following the analysis, the data were divided into two main themes: psychological impact and sociological impact. These main themes were grouped into four subthemes related to the interview questions. These themes were: Aydınspor's most positive characteristic, Aydınspor's most negative characteristic, Aydınspor's long-term amateur status, and Aydınspor's return to its former glory. As a result of the research, when the participants' opinions were evaluated, it was determined that the people of Aydın loved Aydınspor in terms of its overall psychological impact, that the facilities issue was frustrating for the players, that municipalities and wealthy individuals remained indifferent, and that public enthusiasm needed to be rekindled. In terms of sociological impact, it was determined that Aydınspor had a strong sense of unity in the city in the past, that institutionalization within the club was weak, that the management displayed negative attitudes, and that the infrastructure needed to be strengthened. Therefore, considering the historical and cultural importance of Aydınspor, the necessity of Aydınspor's return to professional leagues should be taken into account by the people of Aydın, and a new structure with scientific and philosophical foundations, incorporating the views of former players, should be implemented by the authorities without delay. Furthermore, it is anticipated that this study will serve as an inspiration for similar studies concerning Aydınspor.

Anahtar Kelimeler

• Aydınspor
• Football
• Football player
• Psychosociological impact

Kaynakça

1. Afacan, E., Onağ, Z., Demiran D. & Çobanoğlu, G. (2017). Profesyonel futbolcuların görüşlerine göre futbolda şiddetin kaynakları ve önleme yöntemleri: Tarsus İdman Yurdu Erkutspor - Yeni Salihlispor maçı örneği. International Journal of Social Science Research, 6 (2), 124-141.
2. Afacan, E. (2019). Spor Felsefesi. Ankara: Akademisyen Kitabevi
3. Afacan, E. (2020). Beden Eğitimi ve Sporun Sosyolojik Boyutları. Ankara: Akademisyen Kitabevi
4. Allen, N. J., & Meyer, J. P. (1990). The measurement and antecedents of affective, continuance and normative commitment to the organization. Journal of Occupational Psychology, 63(1), 1–18.
5. Allen, J.T., Drane, D.D., Byon, K.K., & Mohn, R.S. (2010). Sport as a vehicle for socialization and maintenance of cultural identity: International students attending American universities. Sport Management Review, 13 (4), 421-434.
6. Arkonaç, S. A. (2001). Sosyal Psikoloji. İstanbul: Alfa Yayınları
7. Avcı, N. (2000). Türkiye’de Modernleşme Açısından Din Kültür Siyaset. İstanbul: Pınar Yayınları
8. Bal, H. (1999). Sosyal Bilimlerde Ve Sosyolojide Araştırma Süreçleri. Isparta.

9. Bale, J. (2003). Sports Geography (2nd ed.). London: Routledge
10. Başaran, Z. (2007). Spor Bilimlerine Giriş. İstanbul: Akademi Basın ve Yayıncılık
11. Bilgin, N. (2001). Sosyal Psikoloji Sözlüğü. İstanbul: Bağlam Yayıncılık
12. Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. J. Richardson (Ed.), Handbook of theory and research for the sociology of education in (pp. 241–258). New York: Greenwood.
13. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2013). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
14. Carron, A. V., Bray, S. R., & Eys, M. A. (2002). Team cohesion and team success in sport. Journal of Sports Sciences, 20(2), 119–126.
15. Chelladurai, P. (2007). Leadership in sports. G. Tenenbaum and R. C. Eklund (Eds.), Handbook of Sport Psychology in (pp. 113–135). John Wiley & Sons.
16. Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2018). Research Methods in Education (8th ed.). Routledge
17. Creswell, J. W. (2009). Research Design: Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches. California: Sage Publications
18. Crosby, A. W. (2023). Gerçeği Ölçmek. Çeviri: Görkem Bir, İstanbul: The Kitap Yayınları
19. Çelebi, N. (2000). “Millenium’un Bilimleri Bağlamında Sosyoloji ve Tarih: Ne Nasıl?”, Prof. Dr. Eyüp Kemerlioğlu’na Armağan. Sivas: Önder Matbaası
20. Çelebi, N. (2007). Sosyoloji Notları. Ankara: Anı Yayıncılık
21. Dağlı Ekmekçi, Y.A. (2015). Türkiye profesyonel futbol kulüplerinin kurumsallaşması. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Pamukkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Denizli.
22. Dayı, F. (2019). Futbol kulüplerinde finansal risk analizi. Maliye ve Finans Yazıları (111), 357-386.
23. Erdemli, A. (2006). Temel Sorunlarıyla Spor Felsefesi. İstanbul: E Yayınları
24. Erdemli, A. (2008). Spor Yapan Insan. İstanbul: E Yayınları
25. Ergin, M. (1988). Türkiye’ nin Bugünkü Meseleleri. Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları
26. Erzik, Ş. (2020). Olmaz Olmaz Demeyin Olmaz Olmaz. İstanbul: Sia Kitap
27. Ferkins, L., & Shilbury, D. (2015). The stakeholder dilemma in sport governance: Toward the notion of “stakeowner”. Journal of Sport Management, 29, 93–108.
28. Fişek, K. (1985). Türkiye Spor Tarihi. İstanbul: Gerçek Yayınevi
29. Geray, H. (2006). Toplumsal Araştırmalarda Nicel Ve Nitel Yöntemlere Giriş. Ankara: Siyasal Kitabevi
30. Göka, E. (2011). Tarih ve Psikolojik Bilimler: Bir İmkan Olarak Sosyal Psikoloji ve Psikodinamik Yaklaşım, Türkiye’de Tarihyazımı, Vahdettin Engin ve Ahmet Şimşek (Ed.), İstanbul: Yeditepe Yayınevi.
31. Güney, T. (1990). Futbolun Perde Arkası. İstanbul: İstanbul Kitabevi
32. Hiçyılmaz, E. (1995). Türkiye’de Futbol. İstanbul: Yeni Yüzyıl Kitaplığı
33. İnan, A. (1973). Ellinci Yılda Tarihten Geleceğe. Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
34. Kafadar, C. (2009). Kim Var Imiş Biz Burada Yoğ Iken. İstanbul: Metis Yayınları
35. Kaplan, M. (1983). Kültür Ve Dil. İstanbul: Dergah Yayınları
36. Kodaman, B. (1987). Sultan II. Abdulhamid Devri Doğu Anadolu Politikası. Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü
37. Maguire, J. (2014). Sociology of Sport, Social Sciences in Sport, Ed. Joseph Maguire, Champaign: Human Kinetics.
38. Moustakas, C. (1994). Phenomenological Research Methods. Thousand Oaks, CA: Sage
39. McComb, D. G. (2004). Sports in World History. New York: Routledge Publications
40. Ortaylı, İ. (2019). Işık Üniversitesi 2019-2020 Akademik Yılı Açılış Töreni-Prof. Dr. İlber Ortaylı.
41. Ozankaya, Ö. (1984). Temel Toplumbilim Terimleri Sözlüğü. Ankara: Savaş Yayınları
42. Özcan, A. (2011). Türkiye’de Popüler Tarihçilik. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi
43. Öztuna, Y. (1999). Türk Tarihinden Yapraklar. İstanbul: MEB Yayınları
44. Potter, J. & Wetherell, M. (1987). Discourse and Social Psychology: Beyond Attitudes and Behaviour. London: Sage Publications.
45. Putnam, R. D. (2000). Bowling Alone: The Collapse and Revival of American Community. New York: Simon & Schuster
46. Safa, P. (2017). Eğitim Gençlik Üniversite. İstanbul: Ötüken Neşriyat
47. Tacon, R. (2023). Social Capital and Sport Organisations (1st Edition). Routledge
48. Tekin, M. (2019). Din Sosyolojisinin 200’ü. Ankara: Otto Yayınları
49. Topçu, N. (2017). İsyan Ahlakı. İstanbul: Dergah Yayınları
50. Türkdoğan, O. (1995). Bilimsel Değerlendirme ve Araştırma Metodolojisi. İstanbul: MEB Yayınları
51. UEFA (2018). UEFA Club Licensing and Financial Fair Play Regulations. UEFA Publishing
52. Ünal, M. A. (1998). Tarihçi Gözüyle Olaylar ve Türkiye. Isparta: Alsancak Dergisi Yayınları
53. Vamplew, W. (2014). History of sport. Joseph Maguire (Ed.), Social Sciences in Sport, Champaign: Human Kinetics.
54. Walters, G. and Tacon, R. (2013). Stakeholder engagement in European football. Juan Luis Paramio Salcines, Kathy Babiak, Geoff Walters (Eds.). Routledge Handbook of Sport and Corporate Social Responsibility in (pp.1-25), Routledge.
55. Wann, D. L. (2006). Understanding the positive social psychological benefits of sport team identification: The team identification-social psychological health model. Group Dynamics: Theory, Research, and Practice, 10(4), 272–296.
56. Adnan Menderes Üniversitesi. (2022). Geçmişten bugüne Aydınspor. https://gzt.adu.edu.tr/haber/gecmisten-bugune-aydinspor-6191 adresinden 15.07.2025 tarihinde erişilmiştir.
57. Yeni Söke Gazetesi. (2023). Perinçek: Fenerbahçe’ nin en yüce yerinde. https://yenisokegazetesi.com/haber/15916651/perincek-fenerbahcenin-en-yuce-yerinde adresinden 11.07.2025 tarihinde erişilmiştir.