Review

MİKOTOKSİNLERİN DETOKSİFİKASYONUNDA KULLANILAN FİZİKSEL, KİMYASAL ve BİYOLOJİK YÖNTEMLER

Volume: 50 Number: 4 August 10, 2025
TR EN

MİKOTOKSİNLERİN DETOKSİFİKASYONUNDA KULLANILAN FİZİKSEL, KİMYASAL ve BİYOLOJİK YÖNTEMLER

Abstract

Mikotoksinler, halk sağlığı üzerinde oluşturdukları tehdit ve ekonomilere olan olumsuz etkileri nedeniyle dünya çapında önemli bir sorun olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle, gıdalarda mikotoksinlerin önlenmesi, kısmen azaltılması veya tamamen ortadan kaldırılmasına yönelik çalışmalar önem taşımaktadır. Gıdalardaki mikotoksinleri engellemek için uygulanan ısıl işlem, fermantasyon ve ışınlama gibi bazı endüstriyel ve evsel işlemler incelendiğinde, bu işlemlerin mikotoksinlerin tamamen uzaklaştırılmasında yetersiz kaldığı gözlemlenmiştir. Bu sebeple son yıllarda mikotoksinlerin kontrol altına alınabilmesi amacıyla tamamlayıcı stratejiler ve yenilikçi yöntemlerin geliştirilmesine odaklanılmıştır. Mikotoksin detoksifikasyonu için fiziksel (ışınlama, soğuk plazma, yüksek basınç, darbeli elektrik alanları), kimyasal (amonyak, kitosan, ozon) ve biyolojik (laktik asit bakterileri, probiyotikler) birçok yöntem kullanılmaktadır. Fiziksel ve kimyasal yöntemlerle karşılaştırıldığında, biyolojik yöntemlerle detoksifikasyon süreçleri, gıda ürünlerinin besin değerlerinde daha az kayba neden oldukları için en umut verici yaklaşım olarak değerlendirilmektedir.

Keywords

References

  1. Abraham, N., Schroeter, K. L., Zhu, Y., Chan, J., Evans, N., Kimber, M. S., Seah, S. Y. (2022). Structure–function characterization of an aldo–keto reductase involved in detoxification of the mycotoxin, deoxynivalenol. Scientific Reports, 12(1), 14737. https://doi.org/10.1038/ s41598-022-19040-8
  2. Adeyeye, S.A.O. (2016). Fungal mycotoxins in foods: a review. Cogent Food & Agriculture, 2: 1213127. http://dx.doi.org/10.1080/ 23311932.2016.1213127
  3. Afsah-Hejri, L., Hajeb, P., Ehsani, R.J. (2020). Application of ozone for degradation ofmycotoxins in food: A review. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety 1-32. http://dx.doi.org/10.1111/1541-4337.12594
  4. Akbulut, İ. (2023). Sultaniye cinsi kuru üzümde bulunan Okratoksin (OTA) detoksifikasyonunda soğuk plazma teknolojisinin kullanımı ve kalite özelliklerinin incelenmesi. Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Gıda Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, İzmir Türkiye, 150 s.
  5. Alizadeh, A. M., Hashempour-Baltork, F., Khaneghah, A. M., Hosseini, H. (2021). New perspective approaches in controlling fungi and mycotoxins in food using emerging and green technologies. Current Opinion in Food Science, 39, 7-15. http://dx.doi.org/10.1016/j.cofs.2020.12.006
  6. Alnaemi, H. S., Dawood, T. N., Algwari, Q. T. (2025). Ultraviolet C and Ozone Application for Detoxification of Aflatoxin B1, Ochratoxin A, and Fumonisin B1 in Poultry Feeds. Egyptian Journal of Veterinary Sciences, 56(4), 797-813. https://doi.org/10.21608/ejvs.2024.277904.1937
  7. Aloui, A., Salah-Abbès J.B., Zinedine, A., Riba,A., Durand, N., Meile, J.C.,Montet, D., Catherine Brabet, C., Abbès, S. (2023). Prevention and detoxification of mycotoxins in human food and animal feed using bio-resources from south mediterranean countries: a critical review. Critical Reviews in Toxicology, 53(2), 117-130. https://doi.org/10.1080/10408444.2023.2211178
  8. Avsaroglu, M. D., Bozoglu, F., Alpas, H., Largeteau, A., & Demazeau, G. (2015). Use of pulsed-high hydrostatic pressure treatment to decrease patulin in apple juice. High Pressure Research, 35(2), 214-222. https://doi.org/ 10.1080/08957959.2015.1027700

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Veterinary Food Hygiene and Technology

Journal Section

Review

Publication Date

August 10, 2025

Submission Date

April 11, 2025

Acceptance Date

July 21, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 50 Number: 4

APA
Demirpençe, H., & Beyaz, D. (2025). MİKOTOKSİNLERİN DETOKSİFİKASYONUNDA KULLANILAN FİZİKSEL, KİMYASAL ve BİYOLOJİK YÖNTEMLER. Gıda, 50(4), 629-643. https://doi.org/10.15237/gida.GD25052
AMA
1.Demirpençe H, Beyaz D. MİKOTOKSİNLERİN DETOKSİFİKASYONUNDA KULLANILAN FİZİKSEL, KİMYASAL ve BİYOLOJİK YÖNTEMLER. The Journal of Food. 2025;50(4):629-643. doi:10.15237/gida.GD25052
Chicago
Demirpençe, Hilal, and Devrim Beyaz. 2025. “MİKOTOKSİNLERİN DETOKSİFİKASYONUNDA KULLANILAN FİZİKSEL, KİMYASAL Ve BİYOLOJİK YÖNTEMLER”. Gıda 50 (4): 629-43. https://doi.org/10.15237/gida.GD25052.
EndNote
Demirpençe H, Beyaz D (August 1, 2025) MİKOTOKSİNLERİN DETOKSİFİKASYONUNDA KULLANILAN FİZİKSEL, KİMYASAL ve BİYOLOJİK YÖNTEMLER. Gıda 50 4 629–643.
IEEE
[1]H. Demirpençe and D. Beyaz, “MİKOTOKSİNLERİN DETOKSİFİKASYONUNDA KULLANILAN FİZİKSEL, KİMYASAL ve BİYOLOJİK YÖNTEMLER”, The Journal of Food, vol. 50, no. 4, pp. 629–643, Aug. 2025, doi: 10.15237/gida.GD25052.
ISNAD
Demirpençe, Hilal - Beyaz, Devrim. “MİKOTOKSİNLERİN DETOKSİFİKASYONUNDA KULLANILAN FİZİKSEL, KİMYASAL Ve BİYOLOJİK YÖNTEMLER”. Gıda 50/4 (August 1, 2025): 629-643. https://doi.org/10.15237/gida.GD25052.
JAMA
1.Demirpençe H, Beyaz D. MİKOTOKSİNLERİN DETOKSİFİKASYONUNDA KULLANILAN FİZİKSEL, KİMYASAL ve BİYOLOJİK YÖNTEMLER. The Journal of Food. 2025;50:629–643.
MLA
Demirpençe, Hilal, and Devrim Beyaz. “MİKOTOKSİNLERİN DETOKSİFİKASYONUNDA KULLANILAN FİZİKSEL, KİMYASAL Ve BİYOLOJİK YÖNTEMLER”. Gıda, vol. 50, no. 4, Aug. 2025, pp. 629-43, doi:10.15237/gida.GD25052.
Vancouver
1.Hilal Demirpençe, Devrim Beyaz. MİKOTOKSİNLERİN DETOKSİFİKASYONUNDA KULLANILAN FİZİKSEL, KİMYASAL ve BİYOLOJİK YÖNTEMLER. The Journal of Food. 2025 Aug. 1;50(4):629-43. doi:10.15237/gida.GD25052

35997    GIDA / The Journal of FOOD is licensed under a Creative Commons Attribution-Non Commercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0).