TR
EN
MİKOTOKSİNLERİN DETOKSİFİKASYONUNDA KULLANILAN FİZİKSEL, KİMYASAL ve BİYOLOJİK YÖNTEMLER
Öz
Mikotoksinler, halk sağlığı üzerinde oluşturdukları tehdit ve ekonomilere olan olumsuz etkileri nedeniyle dünya çapında önemli bir sorun olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle, gıdalarda mikotoksinlerin önlenmesi, kısmen azaltılması veya tamamen ortadan kaldırılmasına yönelik çalışmalar önem taşımaktadır. Gıdalardaki mikotoksinleri engellemek için uygulanan ısıl işlem, fermantasyon ve ışınlama gibi bazı endüstriyel ve evsel işlemler incelendiğinde, bu işlemlerin mikotoksinlerin tamamen uzaklaştırılmasında yetersiz kaldığı gözlemlenmiştir. Bu sebeple son yıllarda mikotoksinlerin kontrol altına alınabilmesi amacıyla tamamlayıcı stratejiler ve yenilikçi yöntemlerin geliştirilmesine odaklanılmıştır. Mikotoksin detoksifikasyonu için fiziksel (ışınlama, soğuk plazma, yüksek basınç, darbeli elektrik alanları), kimyasal (amonyak, kitosan, ozon) ve biyolojik (laktik asit bakterileri, probiyotikler) birçok yöntem kullanılmaktadır. Fiziksel ve kimyasal yöntemlerle karşılaştırıldığında, biyolojik yöntemlerle detoksifikasyon süreçleri, gıda ürünlerinin besin değerlerinde daha az kayba neden oldukları için en umut verici yaklaşım olarak değerlendirilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abraham, N., Schroeter, K. L., Zhu, Y., Chan, J., Evans, N., Kimber, M. S., Seah, S. Y. (2022). Structure–function characterization of an aldo–keto reductase involved in detoxification of the mycotoxin, deoxynivalenol. Scientific Reports, 12(1), 14737. https://doi.org/10.1038/ s41598-022-19040-8
- Adeyeye, S.A.O. (2016). Fungal mycotoxins in foods: a review. Cogent Food & Agriculture, 2: 1213127. http://dx.doi.org/10.1080/ 23311932.2016.1213127
- Afsah-Hejri, L., Hajeb, P., Ehsani, R.J. (2020). Application of ozone for degradation ofmycotoxins in food: A review. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety 1-32. http://dx.doi.org/10.1111/1541-4337.12594
- Akbulut, İ. (2023). Sultaniye cinsi kuru üzümde bulunan Okratoksin (OTA) detoksifikasyonunda soğuk plazma teknolojisinin kullanımı ve kalite özelliklerinin incelenmesi. Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Gıda Mühendisliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, İzmir Türkiye, 150 s.
- Alizadeh, A. M., Hashempour-Baltork, F., Khaneghah, A. M., Hosseini, H. (2021). New perspective approaches in controlling fungi and mycotoxins in food using emerging and green technologies. Current Opinion in Food Science, 39, 7-15. http://dx.doi.org/10.1016/j.cofs.2020.12.006
- Alnaemi, H. S., Dawood, T. N., Algwari, Q. T. (2025). Ultraviolet C and Ozone Application for Detoxification of Aflatoxin B1, Ochratoxin A, and Fumonisin B1 in Poultry Feeds. Egyptian Journal of Veterinary Sciences, 56(4), 797-813. https://doi.org/10.21608/ejvs.2024.277904.1937
- Aloui, A., Salah-Abbès J.B., Zinedine, A., Riba,A., Durand, N., Meile, J.C.,Montet, D., Catherine Brabet, C., Abbès, S. (2023). Prevention and detoxification of mycotoxins in human food and animal feed using bio-resources from south mediterranean countries: a critical review. Critical Reviews in Toxicology, 53(2), 117-130. https://doi.org/10.1080/10408444.2023.2211178
- Avsaroglu, M. D., Bozoglu, F., Alpas, H., Largeteau, A., & Demazeau, G. (2015). Use of pulsed-high hydrostatic pressure treatment to decrease patulin in apple juice. High Pressure Research, 35(2), 214-222. https://doi.org/ 10.1080/08957959.2015.1027700
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Veteriner Gıda Hijyeni ve Teknolojisi
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
10 Ağustos 2025
Gönderilme Tarihi
11 Nisan 2025
Kabul Tarihi
21 Temmuz 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 50 Sayı: 4
APA
Demirpençe, H., & Beyaz, D. (2025). MİKOTOKSİNLERİN DETOKSİFİKASYONUNDA KULLANILAN FİZİKSEL, KİMYASAL ve BİYOLOJİK YÖNTEMLER. Gıda, 50(4), 629-643. https://doi.org/10.15237/gida.GD25052
AMA
1.Demirpençe H, Beyaz D. MİKOTOKSİNLERİN DETOKSİFİKASYONUNDA KULLANILAN FİZİKSEL, KİMYASAL ve BİYOLOJİK YÖNTEMLER. GIDA. 2025;50(4):629-643. doi:10.15237/gida.GD25052
Chicago
Demirpençe, Hilal, ve Devrim Beyaz. 2025. “MİKOTOKSİNLERİN DETOKSİFİKASYONUNDA KULLANILAN FİZİKSEL, KİMYASAL ve BİYOLOJİK YÖNTEMLER”. Gıda 50 (4): 629-43. https://doi.org/10.15237/gida.GD25052.
EndNote
Demirpençe H, Beyaz D (01 Ağustos 2025) MİKOTOKSİNLERİN DETOKSİFİKASYONUNDA KULLANILAN FİZİKSEL, KİMYASAL ve BİYOLOJİK YÖNTEMLER. Gıda 50 4 629–643.
IEEE
[1]H. Demirpençe ve D. Beyaz, “MİKOTOKSİNLERİN DETOKSİFİKASYONUNDA KULLANILAN FİZİKSEL, KİMYASAL ve BİYOLOJİK YÖNTEMLER”, GIDA, c. 50, sy 4, ss. 629–643, Ağu. 2025, doi: 10.15237/gida.GD25052.
ISNAD
Demirpençe, Hilal - Beyaz, Devrim. “MİKOTOKSİNLERİN DETOKSİFİKASYONUNDA KULLANILAN FİZİKSEL, KİMYASAL ve BİYOLOJİK YÖNTEMLER”. Gıda 50/4 (01 Ağustos 2025): 629-643. https://doi.org/10.15237/gida.GD25052.
JAMA
1.Demirpençe H, Beyaz D. MİKOTOKSİNLERİN DETOKSİFİKASYONUNDA KULLANILAN FİZİKSEL, KİMYASAL ve BİYOLOJİK YÖNTEMLER. GIDA. 2025;50:629–643.
MLA
Demirpençe, Hilal, ve Devrim Beyaz. “MİKOTOKSİNLERİN DETOKSİFİKASYONUNDA KULLANILAN FİZİKSEL, KİMYASAL ve BİYOLOJİK YÖNTEMLER”. Gıda, c. 50, sy 4, Ağustos 2025, ss. 629-43, doi:10.15237/gida.GD25052.
Vancouver
1.Hilal Demirpençe, Devrim Beyaz. MİKOTOKSİNLERİN DETOKSİFİKASYONUNDA KULLANILAN FİZİKSEL, KİMYASAL ve BİYOLOJİK YÖNTEMLER. GIDA. 01 Ağustos 2025;50(4):629-43. doi:10.15237/gida.GD25052
GIDA Dergisi Creative Commons Atıf-Gayri Ticari 4.0 (CC BY-NC 4.0) Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.