Research Article

TAKVİYE EDİCİ GIDALARDA LC-MS/MS-TQ YÖNTEMİ İLE JELATİN TÜR TAYİNİ

Volume: 50 Number: 5 October 15, 2025
EN TR

TAKVİYE EDİCİ GIDALARDA LC-MS/MS-TQ YÖNTEMİ İLE JELATİN TÜR TAYİNİ

Abstract

Bu araştırmada hem ülkemizde hem de tüm dünyada tüketimi çok büyük boyutlara ulaşmış takviye edici gıdalarda, güvenirlik ve hassasiyet açısından modern analitik bir teknik olan LC-MS/MS-TQ ile jelatin tür tayinine yönelik bir metot geliştirilmiştir. Validasyon çalışmalarında tespit limiti (LOD), hassasiyet, doğruluk, yanlış-pozitif, yanlış negatif ve güvenirlik olmak üzere altı farklı parametre göz önünde bulundurulmuştur. Tespit limiti %0.012 olarak saptanan yöntemin hassasiyet, doğruluk, yanlış-pozitif, yanlış negatif ve güvenirliğinin %100 olduğu belirlenmiştir. Valide edilen bu metot ile, piyasada satılan 8 adet yurtiçi ve 17 adet yurtdışı olmak üzere toplam 25 adet takviye edici gıdalarda jelatin tür tayini yapılmıştır. Türkiye menşeili ürünlerin etiketlerinde sığır jelatini olduğu belirtilmesine rağmen bir tanesinde domuz jelatini tespit edilmiş, bir tanesinde ise her iki tür de tespit edilememiştir. Buna karşın, yurtdışı menşeili sekiz adet ürünün etiketlerinde belirtilmemesine rağmen domuz jelatini tespit edilmiştir. Sonuçlar, söz konusu takviye edici gıdalarda jelatin tür tayininin düzenli olarak güvenilir metotlarla yapılmasının önemini ortaya koymuştur. Ayrıca, 37°C’de 16 saatlik enzimatik parçalamayı gerektiren ekstraksiyon işlemi, 15 dakika ultrasonik su banyosunda çözündürme ve daha sonra 15 dakika ultrasonik su banyosunda enzimatik parçalama işlemi ile sadece 30 dakika içinde tamamlanabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Keywords

References

  1. Anonim (2008). Regulation (EC) No 1333/2008 of the European Parliament and of the Council of 16 December 2008 on food additives. Official Journal of the European Union, L 354/16 from 31.12.2008.
  2. Anonim (2014). Eurachem-Analitik yöntemlerin amaca uygunluğu (The Fitness for Purpose of Analytical Methods) https://www.eurachem.org/images/stories/Guides/pdf/MV_guide_2nd_ed_TR.pdf
  3. Anonim (2016). Analitik Kimyagerler Derneği (AOAC-Association of Official Analytical Chemists)’nin Standart Metot Performans Gereksinimleri Kılavuzu https://www.aoac.org/wp-content/uploads/2019/08/app_f.pdf
  4. Anonim (2017). Türk Gıda Kodeksi. Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği. Resmi Gazete (Sayı: 29960 (Mükerrer). Erişim adresi: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/01/20170126M1-6.htm
  5. Anonim (2018). TOB Kimyasal ve Fiziksel Analizlerde Metot Validasyonu/Verifikasyonu Rehberi. https://www.tarimorman.gov.tr/ GKGM/Belgeler/DB_Gida_Kont/Kimyasal_Fiziksel_Val_Ver_Rehberi.pdf
  6. Anonim (2021). Gıda ve Yemde Pestisit Kalıntıları Analizi için Analitik Kalite Kontrol ve Metot Validasyonu Prosedürleri (Sante/11312/2021 V2) https://www.tarimorman.gov.tr/GKGM/Belgeler/DB_Gida_Kont/Pestisit_El_Kitabi.pdf
  7. Ahmad, T., Ismail, A., Ahmad, S. A., Khalil, K. A., Kumar, Y., Adeyemi, K. D., Sazili, A. Q. (2017). Recent advances on the role of process variables affecting gelatin yield and characteristics with special reference to enzymatic extraction: A review. Food Hydrocolloids, 63, 85–96.
  8. Altun, H. K., Ermumcu, M. S. K., Kurklu, N. S. (2021). Evaluation of dietary supplement, functional food and herbal medicine use by dietitians during the COVID-19 pandemic. Public Health Nutrition, 24(5): 861–869. doi:10.1017/ S1368980020005297.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Food Safety, Traceability, Certification and Authenticity

Journal Section

Research Article

Authors

Nazan Bingöl Yılmaz This is me
0009-0002-3547-8381
Türkiye

Selim Sünnetçi This is me
0009-0003-8366-2156
Türkiye

Publication Date

October 15, 2025

Submission Date

June 18, 2025

Acceptance Date

September 8, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 50 Number: 5

APA
Bingöl Yılmaz, N., Sünnetçi, S., & Yemiş, O. (2025). TAKVİYE EDİCİ GIDALARDA LC-MS/MS-TQ YÖNTEMİ İLE JELATİN TÜR TAYİNİ. Gıda, 50(5), 825-845. https://doi.org/10.15237/gida.GD25078
AMA
1.Bingöl Yılmaz N, Sünnetçi S, Yemiş O. TAKVİYE EDİCİ GIDALARDA LC-MS/MS-TQ YÖNTEMİ İLE JELATİN TÜR TAYİNİ. The Journal of Food. 2025;50(5):825-845. doi:10.15237/gida.GD25078
Chicago
Bingöl Yılmaz, Nazan, Selim Sünnetçi, and Oktay Yemiş. 2025. “TAKVİYE EDİCİ GIDALARDA LC-MS MS-TQ YÖNTEMİ İLE JELATİN TÜR TAYİNİ”. Gıda 50 (5): 825-45. https://doi.org/10.15237/gida.GD25078.
EndNote
Bingöl Yılmaz N, Sünnetçi S, Yemiş O (October 1, 2025) TAKVİYE EDİCİ GIDALARDA LC-MS/MS-TQ YÖNTEMİ İLE JELATİN TÜR TAYİNİ. Gıda 50 5 825–845.
IEEE
[1]N. Bingöl Yılmaz, S. Sünnetçi, and O. Yemiş, “TAKVİYE EDİCİ GIDALARDA LC-MS/MS-TQ YÖNTEMİ İLE JELATİN TÜR TAYİNİ”, The Journal of Food, vol. 50, no. 5, pp. 825–845, Oct. 2025, doi: 10.15237/gida.GD25078.
ISNAD
Bingöl Yılmaz, Nazan - Sünnetçi, Selim - Yemiş, Oktay. “TAKVİYE EDİCİ GIDALARDA LC-MS MS-TQ YÖNTEMİ İLE JELATİN TÜR TAYİNİ”. Gıda 50/5 (October 1, 2025): 825-845. https://doi.org/10.15237/gida.GD25078.
JAMA
1.Bingöl Yılmaz N, Sünnetçi S, Yemiş O. TAKVİYE EDİCİ GIDALARDA LC-MS/MS-TQ YÖNTEMİ İLE JELATİN TÜR TAYİNİ. The Journal of Food. 2025;50:825–845.
MLA
Bingöl Yılmaz, Nazan, et al. “TAKVİYE EDİCİ GIDALARDA LC-MS MS-TQ YÖNTEMİ İLE JELATİN TÜR TAYİNİ”. Gıda, vol. 50, no. 5, Oct. 2025, pp. 825-4, doi:10.15237/gida.GD25078.
Vancouver
1.Nazan Bingöl Yılmaz, Selim Sünnetçi, Oktay Yemiş. TAKVİYE EDİCİ GIDALARDA LC-MS/MS-TQ YÖNTEMİ İLE JELATİN TÜR TAYİNİ. The Journal of Food. 2025 Oct. 1;50(5):825-4. doi:10.15237/gida.GD25078

35997    GIDA / The Journal of FOOD is licensed under a Creative Commons Attribution-Non Commercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0).