Research Article

ATIŞTIRMALIK GIDALARDA KATKI MADDESİ KULLANIM SIKLIĞI VE ÇEŞİTLİLİĞİ: TANIMLAYICI BİR ÇALIŞMA

Number: Advanced Online Publication Early Pub Date: July 20, 2026
EN TR

ATIŞTIRMALIK GIDALARDA KATKI MADDESİ KULLANIM SIKLIĞI VE ÇEŞİTLİLİĞİ: TANIMLAYICI BİR ÇALIŞMA

Abstract

 Bu çalışmanın amacı, ülkemizde satışa sunulan bazı atıştırmalık ürünlerin gıda katkı maddesi (GKM) içeriklerinin etiket beyanları üzerinden incelenmesidir. Tanımlayıcı nitelikteki bu çalışmada, 170 ürünün (bisküvi, cips, çikolata, gofret, kek, kraker, şekerleme) GKM içeriği değerlendirilmiştir. Ürün başına düşen ortalama GKM sayısı 3.1±1.94 olup, ürün grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (P<0.001). En yüksek GKM çeşitliliği kek grubunda (6.6±0.66), en düşük ise çikolata grubunda (1.3±0.69) belirlenmiştir (P<0.002). Tüm ürünlerde en fazla bulunan GKM’ler, sırasıyla emülgatörler (%64.7), kabartıcılar (%53.5) ve asitlik düzenleyicilerdir (%48.2). Bu gruplar içerisinde en yaygın kullanılan GKM’lerin lesitinler (E322), sodyum hidrojen karbonat (E500ii) ve sitrik asit (E330) olduğu saptanmıştır. Ürün başına düşen GKM yükünün özellikle kek ve bisküvi gibi atıştırmalık gruplarında en yüksek seviyeye ulaşması, bu ürünlerin ultra-işlenmiş karakterini doğrulamaktadır. Çoklu GKM kullanımı toplam maruziyet riskini gündeme getirdiği için, halk sağlığı açısından tüketiminde dikkatli olunması ve potansiyel sağlık etkilerine karşı tüketici farkındalığının artırılması önemlidir.

Keywords

References

  1. Bacak, A. (2017). Acidity regulators, preservatives, and antioxidants. In F. Conto (Ed.), Advances in Dairy Products (pp. 117-131).
  2. Bayram, H. M., Ozturkcan, A. (2021). The presence of sodium content and sodium-containing food additives in packaged foods and beverages sold in Turkey. Journal of Food Composition and Analysis, 102, 104078.
  3. Bera, T. K., Kar, S. K., Yadav, P. K., Mukherjee, P., Yadav, S., Joshi, B. (2017). Effects of monosodium glutamate on human health: A systematic review. World journal of pharmaceutical sciences, 5(4), 139-144.
  4. Carocho, M., Barreiro, M. F., Morales, P., Ferreira, I. C. (2014). Adding molecules to food, pros and cons: A review on synthetic and natural food additives. Comprehensive reviews in food science and food safety, 13(4), 377-399.
  5. Chazelas, E., Deschasaux, M., Srour, B., Kesse-Guyot, E., Julia, C., Alles, B., & Mathilde. (2020). Food additives: distribution and co-occurrence in 126,000 food products of the French market. Scientific reports, 10(1), 3980.
  6. Codex Alimentarius Commission. (2019). General standard for food additives (CXS 192–1995). FAO.
  7. Dehghan, P., Mohammadi, A., Mohammadzadeh-Aghdash, H., Dolatabadi, J. E. N. (2018). Pharmacokinetic and toxicological aspects of potassium sorbate food additive and its constituents. Trends in Food Science & Technology, 80, 123-130.
  8. Doyle, M. E., Glass, K. A. (2010). Sodium reduction and its effect on food safety, food quality, and human health. Comprehensive reviews in food science and food safety, 9(1), 44-56.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Food Properties, Food Nutritional Balance, Nutrition and Dietetics (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

July 20, 2026

Publication Date

-

Submission Date

February 17, 2026

Acceptance Date

June 3, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: Advanced Online Publication

APA
Çıtar Dazıroğlu, M. E., & Köksal, E. (2026). ATIŞTIRMALIK GIDALARDA KATKI MADDESİ KULLANIM SIKLIĞI VE ÇEŞİTLİLİĞİ: TANIMLAYICI BİR ÇALIŞMA. Gıda, Advanced Online Publication. https://doi.org/10.15237//gida.GD26023
AMA
1.Çıtar Dazıroğlu ME, Köksal E. ATIŞTIRMALIK GIDALARDA KATKI MADDESİ KULLANIM SIKLIĞI VE ÇEŞİTLİLİĞİ: TANIMLAYICI BİR ÇALIŞMA. The Journal of Food. 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.15237//gida.GD26023
Chicago
Çıtar Dazıroğlu, Merve Esra, and Eda Köksal. 2026. “ATIŞTIRMALIK GIDALARDA KATKI MADDESİ KULLANIM SIKLIĞI VE ÇEŞİTLİLİĞİ: TANIMLAYICI BİR ÇALIŞMA”. Gıda, no. Advanced Online Publication. https://doi.org/10.15237//gida.GD26023.
EndNote
Çıtar Dazıroğlu ME, Köksal E (July 1, 2026) ATIŞTIRMALIK GIDALARDA KATKI MADDESİ KULLANIM SIKLIĞI VE ÇEŞİTLİLİĞİ: TANIMLAYICI BİR ÇALIŞMA. Gıda Advanced Online Publication
IEEE
[1]M. E. Çıtar Dazıroğlu and E. Köksal, “ATIŞTIRMALIK GIDALARDA KATKI MADDESİ KULLANIM SIKLIĞI VE ÇEŞİTLİLİĞİ: TANIMLAYICI BİR ÇALIŞMA”, The Journal of Food, no. Advanced Online Publication, July 2026, doi: 10.15237//gida.GD26023.
ISNAD
Çıtar Dazıroğlu, Merve Esra - Köksal, Eda. “ATIŞTIRMALIK GIDALARDA KATKI MADDESİ KULLANIM SIKLIĞI VE ÇEŞİTLİLİĞİ: TANIMLAYICI BİR ÇALIŞMA”. Gıda. Advanced Online Publication (July 1, 2026). https://doi.org/10.15237//gida.GD26023.
JAMA
1.Çıtar Dazıroğlu ME, Köksal E. ATIŞTIRMALIK GIDALARDA KATKI MADDESİ KULLANIM SIKLIĞI VE ÇEŞİTLİLİĞİ: TANIMLAYICI BİR ÇALIŞMA. The Journal of Food. 2026. doi:10.15237//gida.GD26023.
MLA
Çıtar Dazıroğlu, Merve Esra, and Eda Köksal. “ATIŞTIRMALIK GIDALARDA KATKI MADDESİ KULLANIM SIKLIĞI VE ÇEŞİTLİLİĞİ: TANIMLAYICI BİR ÇALIŞMA”. Gıda, no. Advanced Online Publication, July 2026, doi:10.15237//gida.GD26023.
Vancouver
1.Merve Esra Çıtar Dazıroğlu, Eda Köksal. ATIŞTIRMALIK GIDALARDA KATKI MADDESİ KULLANIM SIKLIĞI VE ÇEŞİTLİLİĞİ: TANIMLAYICI BİR ÇALIŞMA. The Journal of Food. 2026 Jul. 1;(Advanced Online Publication). doi:10.15237//gida.GD26023

35997    GIDA / The Journal of FOOD is licensed under a Creative Commons Attribution-Non Commercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0).