Araştırma Makalesi

ATIŞTIRMALIK GIDALARDA KATKI MADDESİ KULLANIM SIKLIĞI VE ÇEŞİTLİLİĞİ: TANIMLAYICI BİR ÇALIŞMA

Sayı: Advanced Online Publication Erken Görünüm Tarihi: 20 Temmuz 2026
PDF İndir
EN TR

ATIŞTIRMALIK GIDALARDA KATKI MADDESİ KULLANIM SIKLIĞI VE ÇEŞİTLİLİĞİ: TANIMLAYICI BİR ÇALIŞMA

Öz

 Bu çalışmanın amacı, ülkemizde satışa sunulan bazı atıştırmalık ürünlerin gıda katkı maddesi (GKM) içeriklerinin etiket beyanları üzerinden incelenmesidir. Tanımlayıcı nitelikteki bu çalışmada, 170 ürünün (bisküvi, cips, çikolata, gofret, kek, kraker, şekerleme) GKM içeriği değerlendirilmiştir. Ürün başına düşen ortalama GKM sayısı 3.1±1.94 olup, ürün grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (P<0.001). En yüksek GKM çeşitliliği kek grubunda (6.6±0.66), en düşük ise çikolata grubunda (1.3±0.69) belirlenmiştir (P<0.002). Tüm ürünlerde en fazla bulunan GKM’ler, sırasıyla emülgatörler (%64.7), kabartıcılar (%53.5) ve asitlik düzenleyicilerdir (%48.2). Bu gruplar içerisinde en yaygın kullanılan GKM’lerin lesitinler (E322), sodyum hidrojen karbonat (E500ii) ve sitrik asit (E330) olduğu saptanmıştır. Ürün başına düşen GKM yükünün özellikle kek ve bisküvi gibi atıştırmalık gruplarında en yüksek seviyeye ulaşması, bu ürünlerin ultra-işlenmiş karakterini doğrulamaktadır. Çoklu GKM kullanımı toplam maruziyet riskini gündeme getirdiği için, halk sağlığı açısından tüketiminde dikkatli olunması ve potansiyel sağlık etkilerine karşı tüketici farkındalığının artırılması önemlidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Bacak, A. (2017). Acidity regulators, preservatives, and antioxidants. In F. Conto (Ed.), Advances in Dairy Products (pp. 117-131).
  2. Bayram, H. M., Ozturkcan, A. (2021). The presence of sodium content and sodium-containing food additives in packaged foods and beverages sold in Turkey. Journal of Food Composition and Analysis, 102, 104078.
  3. Bera, T. K., Kar, S. K., Yadav, P. K., Mukherjee, P., Yadav, S., Joshi, B. (2017). Effects of monosodium glutamate on human health: A systematic review. World journal of pharmaceutical sciences, 5(4), 139-144.
  4. Carocho, M., Barreiro, M. F., Morales, P., Ferreira, I. C. (2014). Adding molecules to food, pros and cons: A review on synthetic and natural food additives. Comprehensive reviews in food science and food safety, 13(4), 377-399.
  5. Chazelas, E., Deschasaux, M., Srour, B., Kesse-Guyot, E., Julia, C., Alles, B., & Mathilde. (2020). Food additives: distribution and co-occurrence in 126,000 food products of the French market. Scientific reports, 10(1), 3980.
  6. Codex Alimentarius Commission. (2019). General standard for food additives (CXS 192–1995). FAO.
  7. Dehghan, P., Mohammadi, A., Mohammadzadeh-Aghdash, H., Dolatabadi, J. E. N. (2018). Pharmacokinetic and toxicological aspects of potassium sorbate food additive and its constituents. Trends in Food Science & Technology, 80, 123-130.
  8. Doyle, M. E., Glass, K. A. (2010). Sodium reduction and its effect on food safety, food quality, and human health. Comprehensive reviews in food science and food safety, 9(1), 44-56.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gıda Özellikleri, Gıda ve Beslenme Dengesi, Beslenme ve Diyetetik (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

20 Temmuz 2026

Yayımlanma Tarihi

-

Gönderilme Tarihi

17 Şubat 2026

Kabul Tarihi

3 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication

Kaynak Göster

APA
Çıtar Dazıroğlu, M. E., & Köksal, E. (2026). ATIŞTIRMALIK GIDALARDA KATKI MADDESİ KULLANIM SIKLIĞI VE ÇEŞİTLİLİĞİ: TANIMLAYICI BİR ÇALIŞMA. Gıda, Advanced Online Publication. https://doi.org/10.15237//gida.GD26023
AMA
1.Çıtar Dazıroğlu ME, Köksal E. ATIŞTIRMALIK GIDALARDA KATKI MADDESİ KULLANIM SIKLIĞI VE ÇEŞİTLİLİĞİ: TANIMLAYICI BİR ÇALIŞMA. GIDA. 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.15237//gida.GD26023
Chicago
Çıtar Dazıroğlu, Merve Esra, ve Eda Köksal. 2026. “ATIŞTIRMALIK GIDALARDA KATKI MADDESİ KULLANIM SIKLIĞI VE ÇEŞİTLİLİĞİ: TANIMLAYICI BİR ÇALIŞMA”. Gıda, sy Advanced Online Publication. https://doi.org/10.15237//gida.GD26023.
EndNote
Çıtar Dazıroğlu ME, Köksal E (01 Temmuz 2026) ATIŞTIRMALIK GIDALARDA KATKI MADDESİ KULLANIM SIKLIĞI VE ÇEŞİTLİLİĞİ: TANIMLAYICI BİR ÇALIŞMA. Gıda Advanced Online Publication
IEEE
[1]M. E. Çıtar Dazıroğlu ve E. Köksal, “ATIŞTIRMALIK GIDALARDA KATKI MADDESİ KULLANIM SIKLIĞI VE ÇEŞİTLİLİĞİ: TANIMLAYICI BİR ÇALIŞMA”, GIDA, sy Advanced Online Publication, Tem. 2026, doi: 10.15237//gida.GD26023.
ISNAD
Çıtar Dazıroğlu, Merve Esra - Köksal, Eda. “ATIŞTIRMALIK GIDALARDA KATKI MADDESİ KULLANIM SIKLIĞI VE ÇEŞİTLİLİĞİ: TANIMLAYICI BİR ÇALIŞMA”. Gıda. Advanced Online Publication (01 Temmuz 2026). https://doi.org/10.15237//gida.GD26023.
JAMA
1.Çıtar Dazıroğlu ME, Köksal E. ATIŞTIRMALIK GIDALARDA KATKI MADDESİ KULLANIM SIKLIĞI VE ÇEŞİTLİLİĞİ: TANIMLAYICI BİR ÇALIŞMA. GIDA. 2026. doi:10.15237//gida.GD26023.
MLA
Çıtar Dazıroğlu, Merve Esra, ve Eda Köksal. “ATIŞTIRMALIK GIDALARDA KATKI MADDESİ KULLANIM SIKLIĞI VE ÇEŞİTLİLİĞİ: TANIMLAYICI BİR ÇALIŞMA”. Gıda, sy Advanced Online Publication, Temmuz 2026, doi:10.15237//gida.GD26023.
Vancouver
1.Merve Esra Çıtar Dazıroğlu, Eda Köksal. ATIŞTIRMALIK GIDALARDA KATKI MADDESİ KULLANIM SIKLIĞI VE ÇEŞİTLİLİĞİ: TANIMLAYICI BİR ÇALIŞMA. GIDA. 01 Temmuz 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.15237//gida.GD26023

by-nc.png       GIDA Dergisi Creative Commons Atıf-Gayri Ticari 4.0 (CC BY-NC 4.0) Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.